Thức dậy vào 1 buổi sáng một cách vô tư không lo nghĩ. Mọi sự xảy ra sau đó, mặc kệ. Cũng không phải ngày đầu tiên. Mười mấy hai chục năm qua, hắn đã để số phận đưa đẩy mọi khoảnh khắc trong đời rồi.
Hắn biết là mình cần phải làm, làm bất cứ gì cũng được, để có cảm giác đang cầm lái cuộc đời chính mình. Và … hắn dừng lại sau 10 phút cố gắng…chẳng thể nghĩ thêm được nữa. Hao trí tổn tâm cho mấy thứ ở xa xăm chưa từng là thế mạnh của kẻ như hắn. Tự bào chữa 1 cách đáng thương, như thể đó là giữ sự vô tư để sống trọn vẹn thực tại. Nhưng chưa bao giờ, hắn thật sự thanh thản với thực tại, với sự vô tư đó.
Len lỏi trong tâm hồn, vẫn luôn có 1 cảm giác, gọi là gì nhỉ…… ghen tỵ! Với những kẻ biết mình đang làm gì. Họ kiểm soát cuộc đời mình thật trật tự và ngăn nắp. Trông họ có vẻ tất bật, bận rộn, nhưng ẩn sâu lại là khuôn mặt hạnh phúc, 1 sự tự tin toát ra từ vị trí ghế lái của cuộc đời. Đúng cái thứ cảm giác mà hắn thèm. Đối lập với sự thanh thản, vô tư….khi chẳng biết mình sẽ đi về đâu
Chào các anh em nối khố và đồng bào cả nước. Đoạn trên được viết trong 1 buổi sáng sớm mưa lất phất, trời xám xịt, gió đìu hiu nên có chút u ám. Giờ trả lại không khí của 1 blog vui tươi sáng sủa nào.
Và hắn chính là version 3 năm trước của….”tôi”. Khi mỗi ngày là 1 phiên bản Copy – Paste của ngày trước đó. Tôi chả hài lòng tẹo nào. Đời nó cứ bình bình, nếu không muốn nói là cắm đầu đi xuống. Tôi muốn tập viết blog nhưng lại chẳng tìm được thời gian rảnh, vì cứ lúc nào rảnh là lại lướt facebook. Muốn học thêm ngôn ngữ lập trình để làm cái app tôi thích nhưng ngày nào cũng bận tối mặt…để xem Netflix.
"Không ai lên kế hoạch cho việc nghèo khổ, béo ị, và ngu ngốc cả. Đó là những thứ sẽ tự mò đến nếu bạn không có kế hoạch" – Larry Winget
Và tôi đang nghèo, béo ị và ngu đúng như câu trên. Vậy thì giờ cần tìm ra cách để giàu, 6 múi và khôn hơn ra. Tôi đã lờ mờ nhận ra mình cần gì.
Mindset: Lập kế hoạch cá nhân (gọi là planning cho nhanh nhé)
Tại sao cần planning?
Tôi nhận ra mình không phải là 1 thiên tài và cuộc sống này quá phức tạp để những thứ kể trên có thể tự đến với 1 đứa thiên phú bằng 0. Tôi cần 1 những nước đi rõ ràng để đạt được mấy cái đó….1 bản kế hoạch.
Tại sao lại cần kế hoạch á, không không…… Đọc lại tiêu đề đi, những bài viết loại how-to thì tôi sẽ không giải thích nhiều, chỉ chia sẻ những cách mà tôi đã áp dụng, những gạch đầu dòng actionable và mang lại thay đổi nhìn thấy được. Còn câu trả lời cho những thứ sâu sắc như Why??? Xin mời đọc bài viết về Why của tôi và nó sẽ lên sóng vitvungve blog sớm thôi :))) hết giờ quảng cáo!!!
Khi nào thì cần planning?
Giờ tôi tập được 1 thói quen. Mỗi khi làm bất cứ việc gì trên 30p, tôi đều planning. Có thể là vạch sẵn trong đầu, có thể vẽ nhanh ra giấy hoặc là note vào planning center (vũ khí bí mật của tôi). Và trời ơi, kết quả khác xa so với cắm đầu vào làm ngay. Với mỗi người thì nhu cầu planning có thể khác nhau, tùy vào mức độ cẩn thận và yêu cầu công việc.
Chắc bài viết nào về planning cũng phải quote câu này, nên cũng không thể không bắt trend.
"Nếu cho tôi 6 giờ để chặt cây, tôi sẽ dùng 4 giờ để mài rìu" – Abraham Lincoln
Vậy nếu bạn hỏi, khi nào thì cần planning, công việc nào cần planning? Thì câu trả lời của tôi là: Khi bạn thật sự muốn đạt 1 kết quả tử tế và trong khả năng của mình thì lúc đó hãy planning. Còn nếu kết quả ra sao cũng không quan trọng thì thôi, cứ nhắm mắt mà làm.
Định nghĩa về 1 cái plan hiệu quả
1 plan có thể vô dụng, nếu người planning lan man về mục đích, hoặc plan không định hướng được cho hành động 1 cách rõ ràng.
Hãy tưởng tượng bạn tham gia chuyến thám hiểm 1 khu rừng to bự, chằng chịt núi non sông hồ. Bạn chưa từng đến đây và được phát 1 tờ bản đồ của khu rừng. Tờ giấy này, có thể xem như là kế hoạch để ra khỏi đây. Hãy đặt câu hỏi xem, bạn sẽ cần 1 tấm bản đồ như thế nào? okay, đây là câu trả lời của tôi, tham khảo nhé:
- Đủ chính xác để giúp bạn lựa chọn điểm đến phù hợp (chọn mục tiêu thông minh)
- Bạn sẽ biết những điểm cần, chia nhỏ đoạn đường để giữ sức trước khi có thể ra khỏi khu rừng (chia nhỏ công việc)
- Giúp bạn quyết định sẽ rẽ trái hay rẽ phải ở 1 ngã ba. (hỗ trợ quyết định)
- Giúp bạn biết cần bao lâu để tới được nguồn nước, cần bao lâu thì tới bìa rừng. (dự đoán thời gian)
- Giúp bạn biết trước chỗ nào hay có thú dữ, chỗ nào là đầm lầy để tránh (lường trước rủi ro)
- Giúp bạn tập bơi trước ở nhà và chuẩn bị trước túi nilong chống thấm nếu bắt buộc phải bơi qua sông (chuẩn bị kỹ năng, công cụ)
Một kế hoạch cũng như vậy, để hiệu quả cũng cần phải đạt các yếu tố đó. Như vậy plan mới xài được và không uổng thời gian suy nghĩ.
Có những loại planning nào?
Nếu xét theo quy mô về thời gian, tôi tạm chia làm 3 kiểu.
-
Planning chiến lược (output: Objectives)
Thường áp dụng cho một khoảng thời gian dài, như 1 năm hoặc nhiều năm. Dùng cho những cao nhân nhìn xa trộng rộng. Có bản lĩnh này thì xem như sức mạnh cấp chiến tướng, không sợ không có tương lai. Nhưng để có 1 planning chiến lược DÙNG ĐƯỢC cho cả năm thì cũng trần ai lai khổ. Quy mô plan càng lớn, càng dễ trở thành giấy lộn.
Phần tập trung chủ yếu của planning chiến lược đó là chọn mục tiêu (Objective). Nếu xét riêng về lập kế hoạch cá nhân thì planning chiến lược thường là lựa chọn những mục tiêu cho một khía cạnh lớn của cuộc đời.
Bạn muốn sức khỏe của mình có thay đổi gì trong năm nay? Bạn sẽ chọn 1 môn thể thao, học 1 môn võ, hay đăng ký tập gym. Bạn sẽ học 1 kỹ năng mới để làm “tài lẻ”. Bạn chọn học đàn guitar hay piano, nếu học guitar thì tự học trên youtube hay kiếm thầy đi học. Bạn muốn năm nay sẽ có rủng rỉnh tiền bạc một chút. Bạn sẽ dùng tiền để đi tiết kiệm hay kiếm 1 kênh để đầu tư.
Vào đầu năm mới, tôi có 1 nghi thức nho nhỏ, đó là ngồi xuống để gạch đầu dòng mấy cái Objective (mục tiêu lớn) này. Không biết có làm được không nhưng mà, có kiêng có lành các ông ạ :))) Thường xoay quanh 6 khía cạnh
- Sự nghiệp: sẽ học thêm gì để bá đạo hơn, kỹ năng chuyên môn và kỹ năng mềm, đọc sách gì cho bớt ngốc nghếch…
- Tài chính: chiến lược quản lý tiền, vì nghèo nên chuyện tiền nong phải kiểm soát rất chặt, và cũng nghiên cứu những hướng nhỏ để đầu tư thêm
- Sức khỏe: nghĩ xem nên chơi thêm môn thể thao nào, cường độ tập thể dục, tần suất tập gym ra sao. Nói cho ngầu thế chứ chỉ chơi mỗi cầu lông thôi là cũng hết lịch rồi.
- Lối sống: phát triển những thói quen nào, làm sao để chăm sóc bản thân tốt hơn, làm sao để nói chuyện bớt nhạt, cởi mở hơn, đọc những sách gì để biến tâm hồn thành thánh đường…
- Mối quan hệ: năm nay kiếm thêm bao nhiêu cô người yêu……à quên…. đấy, lại nhầm rồi. Ý tôi là chiến lược mở rộng mối quan hệ, gặp gỡ nhiều người, tham gia vài cái câu lạc bộ để tăng khả năng thoát thời kỳ FA. Rồi mối quan hệ gia đình, bạn bè.
-
Giải trí: học chơi 1 nhạc cụ nào đó, mỗi năm chơi được 1 món lãi rồi. Vì chỉ chơi cho vui nên không theo đuổi lâu dài. Dành cho những lúc muốn chill hoặc những dịp bất ngờ được thể hiện thôi. Những nơi muốn đi du lịch cũng nằm trong đây.
Tôi làm cái nghi thức này vào đêm giao thừa, chắc cũng được 6 năm. Và plan lúc đang high thì các ông biết rồi đấy, 4 từ thôi: ẢO TƯỞNG SỨC MẠNH. Tưởng ta đây là tạ thế thiên tài, sức mạnh nghịch thiên, cảm được chánh đạo nên viết 1 cái sớ đầy những kỹ năng của 1 thằng main anime được buff quá tay. Nên việc fail là phải đạo trời rồi. Đến khi cầm plan vượt map, đụng chuyện là bỏ của chạy lấy người ngay. Từ 2 năm trở lại đây, đã học được cách kiềm chế sức mạnh, à không, kiềm chế sức ảo tưởng. Không còn viết bữa nữa. Dù mục tiêu đặt ra cũng không phải dạng tầm thường nhưng đã cân nhắc mức độ thực tế và biến mục tiêu này thành định hướng hành động chứ không chỉ là hổ giấy.
Chiến lược:
– Thời gian: lâu dài, thường là 1 năm
– Kết quả: Chủ yếu quan tâm đến Objective (mục tiêu lớn)
– Lưu ý: Không cần quá chi tiết, phân bổ đều vào các khía cạnh quan trọng của cuộc sống.
-
Planning chiến thuật (output: Key results)
Dành cho những khoảng thời gian ngắn hơn như 1 tháng hoặc 1 tuần. Có thể dựa trên định hướng của planning chiến lược mà ra. Planning chiến thuật đòi hỏi xác định rõ các cột mốc cần đạt để tới được Objective và định nghĩa rõ thế nào là đạt được. Nghĩa là phải đo lường được. Đây gọi là những cột mốc chính (Key results /hoặc milestone cũng được)
Sáng chủ nhật cuối cùng hàng tháng là nghi lễ monthly planning. Sau khi dùng 1 ít chất kích thích…. thường là cafe :))) thì đầu óc sảng khoái, tôi sẽ ngồi review tháng qua đã gạch được gì ra khỏi danh sách của tháng trước. Cái gì còn tồn thì phân tích xem kẹt ở đâu, rồi mang hết qua tháng mới. 1 monthly planning sẽ gồm 1 kết quả chính cần đạt của tháng, như kiểu cuối tháng này dậy lúc 4 rưỡi 20 ngày liên tục, phải chơi thành thục 3 điệu đàn mới, hoàn thành 10 blog chất lượng. Kiểu như vậy. Bạn có thấy những cột mốc này có điểm chung gì không? Đó là những con số – thứ không biết nói dối. Sau đó chia đều ra cho 4 đến 5 tuần, mỗi tuần cần đạt những kết quả phụ nào (Sub-result/sub-milestone). 1 tháng 10 posts thì 1 tuần tầm 2 posts chẳng hạn. Vậy là đường đi đã rõ ràng hơn rồi. Từ một Objective của năm là “Xây dựng blog và thói quen viết hàng ngày” đã được chia ra thành những cục milestone đơn giản và dễ nuốt.
Làm plan chiến thuật phải linh hoạt và thận trọng hơn chiến lược. Phải uốn nắn sao cho dẻo, cân nhắc mức độ thực tế . Ở plan chiến lược có thể tham lam một chút, theo kiểu đã là main thì ta phải biết tuốt và phải thăng cấp nhanh nhanh. Nhưng mà plan theo tháng và tuần thì phải cẩn thận. Tham lam nhét quá tay vào là fail ngay, vì có rất nhiều yếu tố tác động vào quá trình mà ta không lường trước được. Chỉ cần fail tầm 2 cái milestones thôi là bắt đầu thấy Objective xa vời. Và tất nhiên là nản chết mịa, ông nào YSL có khi còn xé map xóa game luôn.
Chiến thuật
– Thời gian: Hàng tháng hoặc hàng tuần
– Kết quả: Key Result / Sub Key Result
– Lưu ý: Hướng đến việc đạt được Objective. Phải thực tế và…thực tế hơn nữa -
Planning hành động (output: Task)
Task là là kết quả của planning hành động (action plan) . Thực hiện được 1 task, nghĩa là bạn đang bước thêm 1 bước trên cái kế hoạch dài đằng đẵng kia. Và đây là bí thuật để mọi kế hoạch trở nên khả thi.
Hàng ngày trước mỗi buổi làm việc, tôi chỉ dành 15 phút để plan, nhưng nó khiến 4 tiếng làm việc sau đó giải quyết được nhiều thứ hơn cả ngày. Không quá lời đâu.
Việc cần làm khi planning hành động là chia nhỏ planning chiến thuật ra, sắp xếp lại và phân bố vào thời gian biểu hàng ngày
Sáng sớm là thời điểm ưa thích của tôi để planning action. Từ sub-milestone của tuần đã có ở planning chiến thuật, tôi sẽ phân chia ra ngày nào cần làm những việc gì. Nếu ở cấp độ chiến thuật, planning phải thực tế thì ở cấp độ này, mức độ thực tế và rõ ràng phải x10. Nghĩa là task phải biến thành hành động 1 cách dễ dàng nhất.
Hành động
– Thời gian: Hàng ngày
– Kết quả: Task
– Lưu ý: Hướng đến những hành động chi tiết cần làm và bằng mọi giá phải làm được.Ví dụ cho task: Hôm nay sẽ phải tập chạy ngón 30p trên guitar bắt đầu từ 7h30 – 8h tối. có thể chia ra hôm nay luyện 3 âm giai C, A, M mỗi hợp âm 30p. Bắt đầu trễ, kết thúc sớm, phân tâm giữa chừng hoặc không làm, đóng vào quỹ 50k. Người kiểm soát (nhờ cô bé phòng bên, 25k sẽ thuộc về người kiểm soát)
Và như vậy là có 1 cái nhìn rõ ràng về việc biến đổi từ 1 cái Object khổng lồ thành 1 bước đi rất khó để fail. Nó là như vậy đấy. Giờ thì bạn đã thấy 1 cái nhìn toàn cảnh của Planning rồi đúng không.
Okay mục đích của bài viết này là vậy, vẽ một bức tranh về lập kế hoạch cá nhân. Và trong ví dụ vừa rồi về task tập đàn guitar bạn thấy tôi đã sử dụng 1 số kỹ thuật khá lạ mà chưa giới thiệu đúng không. Hehe đúng rồi, vì đó và nghề, dấu nghề cho bài viết How-to tiếp theo. Bài tiếp theo sẽ giúp bạn những gợi ý cụ thể từng bước build 1 plan, những công cụ và ví dụ thực tế để giúp mọi người xây cái động plan cho mình và gặt được cuộc sống mơ ước. Hứa là sẽ chia sẻ đầy đủ chi tiết cho anh em. Thế nên yên tâm nhé.
⚰️ Conclusion
Okay mục đích của bài viết này là vậy, vẽ một bức tranh về lập kế hoạch cá nhân. Và trong ví dụ vừa rồi về task tập đàn guitar bạn thấy tôi đã sử dụng 1 số kỹ thuật khá lạ mà chưa giới thiệu đúng không. Hehe đúng rồi, vì đó và nghề, dấu nghề cho bài viết How-to tiếp theo. Bài tiếp theo sẽ giúp bạn những gợi ý cụ thể từng bước build 1 plan, những công cụ và ví dụ thực tế để giúp mọi người xây cái động plan cho mình và gặt được cuộc sống mơ ước. Hứa là sẽ chia sẻ đầy đủ chi tiết cho anh em. Thế nên yên tâm nhé.