Xin chào các đạo hữu. Dông dài cũng đã 2 bài rồi mà vẫn chưa có 1 cái casestudy thì cũng đến lúc ra bài này rồi.
Dưới đây tôi sẽ kể lại toàn bộ quá trình lên kế hoạch và tracking kế hoạch 1 trong những mục tiêu khá khó nhai của tôi: Học đàn Guitar.
Về mục tiêu lần này
Với 1 chiếc đàn treo trong phòng gần 3 năm, nhưng so với đồ trang trí thì nó còn vô dụng hơn. Bởi vì tôi chẳng biết chơi. Cũng nghiện từ lâu nhưng mỗi lần cầm lên bấm bấm được tầm 15p, là đau quá không chịu nổi. Với lại quẹt mãi không ra được giai điệu gì, nên nhanh chóng bỏ cuộc.
Và rồi một ngày…tôi quyết định tử chiến với nó. Động lực nào hả 😀 đương nhiên là lấy le với g….hmm thực ra là để có những phút thư giãn sau giờ làm việc, học tập căng thẳng.

Phân tích và lên kế hoạch
Sau vô số lần thất bại trước. Lần này tôi rút kinh nghiệm, tìm đông hiểu tây, google mọi thứ liên quan đến việc học đàn guitar.
Đặt mục tiêu
Áp dụng SMART nào. Ai quên thì mở lại bài trước nhé
#### Specific – cụ thể
Tôi muốn chơi được guitar. Thế nào là chơi được? Thế là lên Youtube đảo 1 vòng, coi 1 vài cái vlog của anh Haketu với Hiển Râu… thì hình dung được câu trả lời.
Guitar cũng chia thành 2 kiểu chơi chính (không biết gọi đúng không), đó là classic và acoustic. Mà khi lựa chọn mỗi con đường, cách tập cũng khác nhau. Acoustic là kiểu chơi đệm hát, nghĩa là đệm đàn làm sao để hát sao nghe hợp lý, truyền cảm, chỉ đòi hỏi nắm hợp âm, nhịp. Còn Classic sẽ chơi mấy bài nhạc cổ điển, không có lời, đòi hỏi kỹ thuật phức tạp và thời gian luyện tập khủng bố hơn nhiều để nhớ nốt trên đàn. Và với nhu cầu hiện tại thì tôi chọn acoustic. Hơn nữa, kiểu chơi này được cho là rất dễ nắm bắt, nếu luyện tập chăm chỉ, vài tháng có thể chơi được hầu như 90% những bài hát hiện tại. Quả thật là hoàn hảo cho 1 đứa dục tốc như tôi.
Với tất cả những tìm hiểu đó, tôi cô đọng lại thành 1 mục tiêu chiến lược:
Đệm acoustic và hát với đàn guitar ở tất cả các bài hát nhạc trẻ mức độ cơ bản nhất (đúng cao độ, đúng nhịp)
Acoustic, hát cùng với đàn, nhạc trẻ, đúng cao độ, đúng nhịp. Đó là những thứ khiến mục tiêu trở nên cụ thể. Chứ không chỉ là 1 lời nguyện ước "Chơi được guitar"
Mục tiêu này với tôi hồi mới tập là khủng bố lắm rồi, vì sau mấy lần fail sấp mặt cũng không dám coi thường nữa.
Đây là mục tiêu chiến lược. Lúc mới bắt đầu plan, tôi chưa có nhiều kiến thức về đàn cũng như những thứ phải học nên chưa thể plan mục tiêu chiến thuật và mục tiêu hành động.
#### Measurable – đo lường được
Sau 1 thời gian đọc và tìm hiểu trên mạng, tôi gạch đầu dòng được 1 số những yếu tố giúp tăng khả năng tiến bộ khi học guitar đệm hát
- Nắm bắt những hợp âm phổ biến
- Tay trái phải khỏe, linh hoạt
- Tay phải chơi được các điệu đàn phổ biến
Đối với 1 số người khác, nhịp, quãng và mấy kiến thức về nhạc lý khác cũng là vấn đề. Nhưng tôi có 1 khả năng nhịp khá tốt, nhờ đi hát karaoke với nghe nhạc nhiều. Nhạc lý cũng nắm cơ bản từ hồi học lớp 5 :)) Mà không cần nhạc lý vẫn ổn.
Với 3 gạch đầu dòng trên kia, ngay lập tức tôi sáng tác ra 3 con số, dùng làm kim chỉ nam cho việc luyện tập
-
Hợp âm: dựa trên số lượng hợp âm và thời gian luyện tập, chỉ số dạng checklist
- Có 6 hợp âm ở đầu cần đàn được sử dụng nhiều nhất: Cm, Dm, Em, F, G, Am.
- Mỗi hợp âm sẽ được tập luyện liên tục trong 3 ngày, mỗi ngày 30p, riêng hợp âm F tập gấp đôi (vì khó nhai nhất)
Đã có con số rõ ràng cho luyện hợp âm. Mức độ tiến bộ sẽ đo bằng Thời gian luyện tập
-
Tay trái: độ khỏe và linh hoạt sẽ được đo bằng tốc độ chạy ngón (di chuyển liên tục các ngón tay trái trên cần đàn, giống như tập thể dục cho tay trái vậy). Tôi sẽ tính thời gian từ lúc chạy ngón từ ngăn 1 đến ngăn thứ 10 của cần đàn (không đứt quãng). Thời gian chạy ngón càng ngắn, ngón tay càng linh hoạt và khỏe. Chỉ số này sẽ được ghi lại cuối mỗi buổi tập.
Bài chạy ngón tôi sử dụng lúc mới chơi
-
Tay phải: dựa trên số lượng điệu nhạc được sử dụng nhiều nhất:
- Có 3 điệu: Ballad, Blue, Slowrock. (chỉ 3 điệu này thôi này thôi là đủ lòe các em nhỏ rồi :))).
- Mỗi điệu đàn tập luyện trong 1 tuần. Mỗi ngày 30p.
Đã có con số rõ ràng cho luyện tay phải. Mức độ tiến bộ sẽ đo bằng Thời gian luyện tập.
Có những sự tiến bộ không thể hiện bằng con số được. Bạn phải cảm nhận, nhất là trong việc tập chơi nhạc cụ. Nhưng hãy nhớ là, tập càng nhiều thì càng tiến bộ, nên Thời gian luyện tập là 1 chỉ số rất đáng tin cậy.
Vậy là đã hoàn thành xong cách thức đo lường, mục tiêu đã được cụ thể hóa thành con số. Con đường đã dễ đi hơn một chút rồi.
#1: Thời gian luyện tập 6 hợp âm
#2: Tốc độ chạy ngón
#3: Thời gian luyện tập 3 điệu nhạc
#### Achievable – khả thi
Vì đã fail rất nhiều lần, nên đương nhiên lần này không dám chủ quan. Mục tiêu được ém xuống ở mức “cơ bản” nhất có thể. Chỉ cần chơi được hợp âm, đánh được điệu đàn. Mấy cái này trên mạng có sẵn, chẳng cần nhạc lý gì cũng tập được. Bất quá bỏ ra vài tháng chăm chỉ luyện tập,
→ Chắc chắn khả thi.
Những ngày đầu mới tiếp xúc với đàn guitar. Cứ nghĩ đã chơi thì phải chơi được như Sungha Jung nên khi cầm đàn quẹt 3 cái thấy không hay lắm là bỏ xuống.
#### Relevant – phù hợp
Mục tiêu này phù hợp với tôi hay không. Tôi trả lời câu hỏi này bằng cách đặt 3 câu hỏi khác dễ trả lời hơn:
- Hiện tại động lực lớn nhất nào khiến mình muốn chơi được đàn?
Động lực lớn nhất là cảm thấy ôm đàn, chơi và hát cùng đàn rất là rất là chill. Với 1 người thích ngồi cafe với chính mình như tôi, nếu có thể làm chủ được âm nhạc nữa thì như buồn ngủ gặp chiếu manh. Còn các động lực phụ khác thì ôi thôi nhiều vô kể. Thỉnh thoảng vào quán cafe nào đó có đàn có thể xung phong thể hiện, hội nhóm có thể làm trung tâm văn nghệ, bất quá…dùng làm vũ khí bí mật để tạo bất ngờ cho ai đó…

- Có mục tiêu nào đáp ứng được nguyện vọng trên và thay thế cho mục tiêu này không?
Có nhiều nhạc cụ khác, nhưng guitar là sự lựa chọn hàng đầu. Vì âm thanh rất chill, tính di động cao hơn piano hay organ. Trước đó tôi cũng chơi qua harmonica, vì bỏ túi đi đâu cũng được. Nhưng để vừa chơi vừa hát: Guitar hoặc Ukulele. Nhưng Ukulele âm thanh vui tươi trong sáng, chỉ thích hợp mấy bài vui, sôi động, còn nhạc chill chill, buồn buồn thì lại không thể hiện được. Guitar làm được tất.

- Có mục tiêu nào quan trọng hơn cần làm trước không?
Để học môn này, phải đầu tư thời gian tập luyện. Lúc chơi môn này cũng không có quá nhiều ưu tiên khác. Không tập guitar thì cũng ngồi Netflix thôi. Thế nên chơi luôn, tỷ phú thời gian mà, ngại gì không học.
- Có nỗi sợ hãi, nỗi đau nào không thể vượt qua khi thực hiện mục tiêu này không?
Ngón tay sẽ đau vật vã, mấy ngày đầu sẽ có những dấu hằn kim loại trên đầu ngón tay. Đau và thốn kinh khủng. Nhưng với con trai thì cũng không quá ngại. Đau là biểu hiện của chăm chỉ và tiến bộ.
Lười, vì thời gian đầu chả thấy chút tiến bộ nào. Thật sự nhìn người ta gảy phát nào ra tiếng trong trẻo lanh lảnh, mình dồn hết sức quạt mà âm thanh lẹp bẹp như nghẹt mũi. Rồi nghĩ là guitar sinh ra không dành cho mình. Nhưng mà bạn ơi, lúc mà ngón tay đã cứng cáp và lực đã đầy đủ, thì không cần gồng, âm thanh tự nhiên trong, chỉ cần kiên nhẫn tập luyện (hãy để ý chỉ số tốc độ chạy ngón, đây là cách để cảm thấy mình tiến bộ và bớt nản hơn trong tập luyện). Một khi đã chơi được, chỉ 1 từ thôi: Ghiền.
→ Tóm lại là không còn lý do gì mà không học. Chiến!
#### Time Bound – Thời gian
Thời gian bao lâu cho mục tiêu này. Tôi tham khảo trước ở những trang dạy chơi guitar, rất nhiều con số, 3 tháng, 6 tháng, có trang nói rằng tùy khả năng lĩnh hội và thiên phú mà lâu mau khác nhau. Tôi nghĩ mình thuộc dạng tiếp thu nhanh, chỉ là độ kiên trì thấp, nên muốn cố gắng trong vòng 3 tháng, đẩy nhanh tiến độ để mau thấy kết quả.
→ Khung thời gian: 3 tháng
Chọn lọc và đặt thứ tự ưu tiên cho nó
Như bạn đã thấy ở trên, 3 mục tiêu chính là luyện ngón, luyện hợp âm, luyện điệu nhạc. May mắn là chỉ có 3, nếu có nhiều hơn, bạn phải tìm hiểu lộ trình phù hợp. Cách tốt nhất: Lên Youtube. Trong lúc Google và Youtube còn đang miễn phí, mau mau lên học đi, chỉ cần tìm thì sẽ thấy.
Ở đây đối với học đàn, phải hiểu là luyện ngón giúp tăng cơ tay, giúp bấm âm nhanh, nghe rõ. Luyện hợp âm là để đánh đúng cao độ, luyện điệu nhạc là để chơi đúng nhịp độ. Vậy thì luyện ngón giống như 1 bài thể dục để bổ trợ cho 2 nhiệm vụ kia, cho nên bất cứ khi nào cầm đàn lên, đều phải luyện ngón 30p, như 1 thủ tục khởi động. Còn hợp âm và điệu nhạc, tôi ưu tiên hợp âm tập trước, cho đến khi nắm được 3 hợp âm cơ bản mới bắt đầu lồng ghép luyện điệu đồng thời chuyển hợp âm. Bởi vì sau khi nghe các Youtuber tư vấn, tôi đã hình dung ra được, tay trái chơi hợp âm (cao độ) chính là xương sống làm nên giai điệu, còn tay phải chơi điệu nhạc là phần tạo ra nhịp và tính cách, tâm hồn của bài nhạc đó. Dù sao thì phải có xương sống chống đỡ thì sau đó bồi đắp thêm nhịp điệu thì nghe hợp lý hơn.
Đó là cách sắp xếp lúc mới học của tôi. Dĩ nhiên là giờ cảm thấy khá hợp lý. Còn bạn, hãy tìm ra cách phù hợp nhất cho mục tiêu của mình nhé.
Chia nhỏ thành những action
- Luyện ngón
- Học thuộc lòng bài luyện ngón toàn cần đàn
- Chạy xuôi
- Chạy ngược
- Học bài luyện ngón theo âm giai C
- Tăng tốc độ chạy ngón ở 2 bài trên
- Học thuộc lòng bài luyện ngón toàn cần đàn
- Luyện hợp âm
- Tìm danh sách 6 hợp âm cơ bản và vị trí trên cần đàn
- In ra
- Học thế để tay từng hợp âm
- Tập riêng từng hợp âm
- Tập chuyển giữa 2 hợp âm
- Tập chuyển giữa 3 hợp âm
- Tập chuyển giữa 3 hợp âm kết hợp 1 điệu đàn
- Tập chuyển vòng Canon In C
- Tìm danh sách 6 hợp âm cơ bản và vị trí trên cần đàn
- Luyện điệu nhạc
- Viết ra công thức từng điệu đàn
- Tập tỉa từng điệu đàn
- Tập quạt chả từng điệu đàn
- Kết hợp hợp âm cho từng điệu đàn
- Tổng hợp
- Tập chơi bài hát đơn giản, tỉa
- Tập chơi bài hát đơn giản, quạt chả
- Tập chơi phối hợp tỉa và quạt chả
- Tập chơi các bài hát đơn giản trên
3 mục tiêu chiến thuật đã được chia nhỏ ra thành các mục tiêu ngắn hạn hơn. Việc còn lại là đem đống bùi nhùi này xếp vào lịch trình tập luyện. Thật là gian nan lắm bước. Nói thì dài, thực tế đã quen rồi thì tầm 1 tiếng có thể nghĩ xong tất cả đống này.
Đặt deadline cho nó
Mỗi mục tiêu, hãy ước lượng xem độ khó và thời gian dự kiến là bao nhiêu. Bạn hoàn toàn có thể tự ước lượng được nếu task đã chia nhỏ ở mức tối đa.
Xếp tất cả vào 1 lịch tập luyện, lúc này nên dùng công cụ để kiểm soát, lát nữa tôi sẽ trình bày rõ
Xem xét thách thức và cơ hội
Đối với mục tiêu này thì không có thách thức cũng như cơ hội rõ ràng nào. Tùy cơ ứng biến. Lịch trình nếu bị thay đổi, tôi sẽ điều chỉnh lại thời gian tập và có thể tập bù vào các ngày cuối tuần
Phát triển kỹ năng hoặc kiến thức
Kỹ năng cần phát triển thì chắc là kỹ năng "coi youtube". Thầy trên đó chứ đâu. Kiến thức cũng từ đó, cứ nghe các anh các chú đi trước chia sẻ, rồi xây lộ trình tập hợp lý cho mình. Cái lộ trình khi plan lúc đầu hoàn toàn có thể điều chỉnh lại. Vì khi kiến thức rộng hơn, mình sẽ nhìn rộng và rõ hơn những khía cạnh mà ban đầu chưa nhìn được
Nhờ sự hỗ trợ từ tool hoặc network
#### Kiểm soát lịch trình
Bạn sẽ cần 1 ứng dụng lịch, có chức năng ghi chú. Tôi dùng Notion để ghi lại quá trình luyện tập cũng như kiểm soát mục tiêu
Ngoài việc là lịch tập luyện, Notion còn rất bá đạo ở nhiều chức năng khác, tôi có thể plan tất cả những thứ này vào cùng 1 chỗ, có thể lưu các video hay để xem lại, ghi chú và theo sát các chỉ số của mình.
Sớm muộn cũng có 1 bài viết chi tiết về cái tool bá đạo Notion này.
#### Tìm hợp âm bài hát
Nổi bật nhất chắc chắn là website Hợp âm chuẩn
Ở đây có đủ thể loại hợp âm cho mọi bài hát bạn cần. Có cả app mobile, dùng rất tiện. Khi luyện tập đến khả năng có thể phối hợp được các hợp âm nhuần nhuyễn và 1 số điệu đàn (đặc biệt là ballad). Bạn có thể lên đây để tìm những bài hát mình thích và tập chơi.
#### Dụng cụ đánh nhịp
Ban đầu nếu cảm thấy khó khăn trong việc giữ nhịp đều, bạn có thể tập dậm chân, hoặc tải ứng dụng này. Nó sẽ giúp bạn giữ nhịp trong suốt quá trình tập.
Nhịp là thứ sống còn khi chơi nhạc.
Android
iOS
#### Các tool khác
Cần chuẩn bị thêm: Capo, máy lên dây (nếu có tiền), keo dán gỗ (nếu có lỡ nổi điên đập đàn)…
Kiểm soát quá trình thực hiện (đo lường)
Mỗi ngày, sau khi thực hiện xong task của hôm đó, tôi sẽ lưu lại kết quả vào 1 bảng kiểm soát trong file Notion. Những con số này chính là thước đo mức độ tiến bộ của tôi và là động lực để ngày mai mình sẽ làm tốt hơn hôm nay

































































































