nguyenhongduc

Tác giả: Duc Nguyen

  • Những thú vui thú vị

    Những thú vui thú vị

    Làm việc cật lực. Có thể, nếu bạn đủ say mê. Nhưng cơ thể và tâm trí luôn có giới hạn. Bạn càng vắt kiệt sức đến đâu, bạn lại càng làm chậm. Biết cách chơi và hưởng thụ cuộc sống, cũng quan trọng không kém trên con đường tìm kiếm cực hạn năng suất.

    Ở đây, tôi chỉ nói về những thú vui nho nhỏ, có thể tranh thủ những giờ phút rảnh rỗi trong ngày hoặc 1 buổi sáng cuối tuần để phục dụng. Vì là một người lập dị nên đa số thú vui liệt kê ở đây đều có thể độc diễn được.

    Đàn guitar

    Top 1 của tôi. Âm nhạc là thứ khiến tinh thần thoải mái nhanh nhất. Nhất là khi tự mình tạo ra được những giai điệu nhẹ nhàng. Câu từ nhịp điệu ngẫu hứng mà nghêu ngao hát. Chỉ cần có đàn làm bạn thì cô đơn chẳng đáng sợ đến thế.

    Tất nhiên để chơi được môn này không đơn giản chỉ ngồi xuống xòe tay gảy. Bạn sẽ phải tập, phải đau tay 1 tý để làm chủ được tiếng đàn. Nếu có khiếu thì tầm 2 tháng là có thể chơi được những bài hát đầu tiên. Tôi chỉ tập đệm hát, để hát và đệm cho người khác hát. Một khi đã chơi được, thì chill đừng hỏi.

    Mỗi sáng trước khi đi làm, mỗi tối sau khi tắm rửa ăn uống xong, đặc biệt là cuối tuần, tôi đều ôm "đờn" ra ngồi ban công hóng gió và…chơi :))) ắt hẳn là sướng thôi rồi.

    Cafe

    Tôi không nạp được cafe đen, dễ bị say nếu pha quá đặc. Nhưng cafe sữa thì uống được. Và dần dà, tôi trở nên bị nghiện cỗ năng lượng trong mỗi hớp chất lỏng này. Hàng ngày buổi sáng, tôi đều tự pha cho mình 1 ly nâu đá. Pha cafe cũng là một loại tao nhã thú chơi. Nếu bạn vội thì thôi, nhưng rảnh thì rất nên làm chậm. Từ nấu nước sôi, tráng phin, ép cafe, đợi cafe chín, chiết áp từng giọt… từng bước một cứ tưởng tượng như mình là nghệ nhân trà đạo, nhưng thay vì trà, thì là cafe đạo.

    Rồi ly nâu trong tay mang lên ban công, ngồi hít khí trời, thong dong thả 1 nhánh tâm tưởng lên đám mây vừa trôi ngang tầm mắt, tưởng tượng ra 1 hình thù nào đó. Nhìn vùng ánh nắng sớm đang từ từ lấn qua những mái nhà đối diện, tiến tới chỗ mình, bóng râm dần dần bị nuốt trọn. Cảm giác đăng đắng thơm nồng quyện vị beo béo ngào mùi sữa, được lắc đều để tạo 1 lớp bọt kem mịn phía trên. Nhấp một ngụm và cảm nhận làn gió mát như chiếc lông vũ đang cọ trên da. Khẽ rùng mình. Cái bóng râm mà mặt trời buổi sớm đang cố gắng để giành giật từng tấc, xua đuổi chú mèo đang say giấc trên mái tôn phải bật dậy vươn vai ngáp một tràng dài. Ngày mới đến rồi!

    Khoảnh khắc buổi sáng, chỉ 15 phút chill nhưng là lúc tôi tận hưởng nhất. Có thể nghịch đàn, có thể là đọc vài trang sách, hoặc chỉ là ngồi bâng quơ không làm gì cả. Bất luận thế nào, cũng không thể thiếu được cốc nước cốt màu nâu cánh gián kia.

    Đọc 1 quyển sách chill

    Tôi đọc cả sách giấy và kindle. Thật sự nói đọc sách là cách giải trí thì không đúng. Nó là một cách cứu rỗi cảm xúc của tôi. Mỗi lần tôi rơi vào trầm cảm, bất lực, mất niềm tin, giảm động lực,… Đọc 1 quyển sách, giống như lính cứu hỏa tưới nước vào đám cháy, âm thầm làm dịu mát tâm hồn đang xáo trộn. Các mối rối bắt đầu được nới lỏng và dễ tháo mở lạ thường. Tôi thậm chí không nhận ra hiệu ứng này trong thời gian dài. Để rồi một lần, vô tình với được quyển "Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu", đọc 1 lèo 1/3 cuốn. Tôi thở phào một cái, 1 sự nhẹ nhõm, cái mà không phải dễ dàng tìm được trong cuộc sống hàng ngày. Những sách chia sẻ trải nghiệm và hành trình của tác giả. Đọc để mình lên lại dây cót tinh thần, giống như có một người bạn đang ngồi cafe tâm sự với mình. Thật sự rất tốt.

    Có mấy quyển chill, nhớ được nên kể đây luôn, sau này tôi nên làm 1 danh sách đầy đủ:

    • Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu?
    • Cảm giác Hyyge
    • Bước chậm lại giữa thế gian vội vã
    • Hiểu về trái tim

    Đi bộ ngoài trời

    Lúc đi bộ là lúc đầu óc tôi nghĩ thoáng nhất. Ngồi một chỗ lâu sẽ cảm thấy tù túng. Lúc làm việc ở nhà, cứ khoảng 2 tiếng, tôi đứng dậy, xỏ giày vào đi bộ 15 – 20p rồi quay về làm. Có thể là ra cái ministop đầu đường mua đồ ăn vặt, hoặc đi bộ dưới tán phượng mát ở hẻm nhà đường đối diện. Máu huyết lưu thông, cơ bắp vận động, không khí ngoài trời thoáng đãng, thật sự khiến người ta nhất thời thoải mái mà nghĩ ra những thứ hay ho thú vị.

    Cuối tuần, tôi thường dành 1 tiếng buổi sáng để đi bộ, mang giày vào, thong thả vừa đi vừa hít thở, nghĩ về tuần vừa rồi, nghĩ về tuần tiếp theo, vừa đi vừa thơ thẩn nghĩ vô định cũng có. Rồi ra chợ mua ít đồ nấu bữa sáng và trưa, xách 2 túi đồ thong dong về nhà, kết thúc chuyến khởi động nhẹ nhàng, trước khi pha cafe và ăn sáng.

    Chơi với thú cưng

    Ở nhà thuê, giá rẻ. Nuôi được 1 con vật làm thú cưng quả chừng khó khăn. Hồi vài năm trước, tôi ở 1 quận ngoại thành xa xa. Tự mình liều lĩnh nuôi 1 chú cún. Chăm sóc và dọn dẹp khi nuôi thú cưng thiệt sự là có mấy phần khiến tôi thêm stress sau những giờ căng thẳng trên giảng đường. Thời gian cho những thú vui khác cũng giảm lại. Nhưng bạn ơi, đổi lại sẽ là 1 người bạn tuyệt đối đáng yêu và trung thành. Chúng không hiểu bạn nói gì, không thể đưa ra lời khuyên, chỉ điểm, bình phẩm hay gì… nên chúng sẽ lắng nghe hết

    Ngồi ban công hóng mát

    Không gian yêu thích nhất trong ngôi nhà “trọ” của tôi ạ. Nhiều nắng, nhiều gió, không khí lại thoáng đãng. Buổi sáng thì chill với cafe, sách, guitar. Buổi tối thì nhìn đèn ở mấy tòa nhà hắt lên làm sáng cả 1 vùng trời xa xa, lôi guitar nghêu ngao hát.

    Tôi thấy nhiều người có sở thích trồng cây ở ban công nữa cơ, thấy cũng chill phết, cũng đang có ý định chuyển sang nhà mới sẽ thử, trồng đơn giản 1 chậu nhỏ thôi, chứ chăm sóc lằng nhằng thì cũng ngán lắm. Với lại sang nhà mới, bố trí không gian chill 1 xíu, mắc 1 cái võng, trang trí 1 chút. Ngồi bàn làm việc lâu, có cái không gian như vậy để ra relax sẽ không còn thấy tù túng.

    Đi siêu thị

    Cái này thường là vào cuối tuần, tôi thường hay chạy ra siêu thị mua đồ dữ trữ cho tuần tới. Đi mua sắm là lúc thấy thoải mái. Tôi chọn cái siêu thị ở rất xa nhà. Dù quanh nhà là chợ và siêu thị nhỏ cũng nhiều. Nhưng vẫn thích siêu thị lớn, đồ cũng rẻ. Nhưng nguyên nhân lớn hơn có lẽ vì tôi thích cảm giác chạy xe đi phượt như vậy. Cả 10 mấy cây số chứ không ít. Đi 1 mình thì đeo 1 bên tai nghe bluetooth, bật podcast "Tâm sự kinh doanh" hoặc "Spiderum" lên nghe. Đến siêu thị cũng phải nghe được 3 – 4 cái podcast. Còn thỉnh thoảng có cô bạn thân rủ đi cùng thì 2 đứa vừa đi xe vừa chém gió. Tôi huyên thuyên kể lại tình tiết cuốn Tiểu thuyết Dan Brown vừa đọc tối qua cho bác ấy nghe, cố gắng giải thích cho một đứa chỉ thích thời trang về mật mã Da Vinci cũng tương đối gian nan nên tôi phải rất chậm và cố gắng không dùng thuật ngữ. Kể hết 1 phần cốt truyện thì đến nơi, hẹn lát trên đường về kể tiếp.

    Không gian trong siêu thị cũng làm tôi thấy thoải mái. Mọi người đẩy xe đi lựa đồ, loa phóng thanh thỉnh thoảng lại quảng cáo về Cherry thơm ngon giảm giá. Đẩy xe đi xung quanh, lấy điện thoại mở checklist những thứ cần mua đã chuẩn bị sẵn ở nhà ra, rồi đi một vòng pick đồ. Cảm giác rất dễ chịu. Rồi lượn ra quầy kem, mua sữa chua (loại sữa chua túi mút) là món khoái khẩu của tôi, vét tầm 10 gói vào cái túi. Mua hết list đồ rồi, tôi và cô bạn vẫn cứ thích lượn 1 lúc. Cam đoan thế nào cũng phát sinh thêm vài món ngẫu hứng cho vào.

    Kể lể dài dòng rồi. Mỗi lần đi siêu thị cũng mất tầm 3 tiếng. Nhưng thấy rất thoải mái.

    Đánh cầu lông

    Mấy cái trên kia đều có thể 1 mình triển khai. Nhưng môn này thì ít nhất cần 1 người nữa. May mắn thay tôi có cả 1 team cùng sở thích. Cầu lông là môn đối kháng yêu thích nhất của tôi. Dù chơi không quá giỏi nhưng khiến tôi trông đợi đến mỗi tối thứ 5, thứ 7. Hôm nào ra sân là xác định dãn gân dãn cốt, tối ngủ ngon. Đã cầm vợt và bước vào sân thì mọi phiền não tạm thời đem bỏ. Mồ hôi đầm đìa, tập trung cao độ, những thứ nếu xuất hiện ở nơi khác có thể khiến người ta stress. Nhưng ở 1 môn thể thao, nó mang lại năng lượng.

    Ở Sài Gòn khá ít sân cầu, đặt hôm nào đánh hôm đấy thì oke, còn muốn tìm sân đặt theo tháng thì khó đấy. Anh em team tôi bao gian lao khổ ải mới tìm được 1 sân, mà giờ đánh rõ khuya. Nhưng thôi, lỡ mê thì phải chịu :)))

    Tôi chọn cầu lông vì cảm thấy môn này phù hợp. Đòi hỏi phải chuyển động nhiều, nên yêu cầu thể lực tương đối cao. Dù là đối kháng nhưng ít khả năng bị chấn thương như đá bóng hay bóng chuyền bóng rổ. Nói chung mỗi người sẽ có 1 tiêu chí để chọn 1 môn thể thao cho mình.

    Đi bơi

    Thêm 1 môn nữa. Thôi không gọi là thể thao nhé, vì nó chỉ là 1 kiểu vận động của tôi thôi. Bơi nhẹ nhàng, nhưng tiêu hao sức lực cũng không hề nhỏ. Được cái, lúc nào xung quanh cũng là nước, mát mẻ, không có mồ hôi nhễ nhại.

    Tôi thích bơi và chỉ thích bơi ếch. Đúng hơn là chỉ biết bơi ếch :))) Vì có được học tử tế ngày nào. Hồi cấp 3 tự bỏ tiền mua vé ra hồ, bóp mũi ngụp xuống xem người ta bơi rồi tự tập. Xơi bao nhiêu nước Cờ-lo mới lẹp bẹp nổi lên được. Rồi từ từ mới biết cải thiện động tác, làm sao cho đỡ đuối sức, làm sao lướt nước cho nhẹ nhàng. Khi đã bơi thạo thì sảng khoái vô cùng. Giống như đang thiền dưới nước vậy. Cái hay của bơi là toàn thân vận động. Ở dưới nước, tứ chi đều phải phối hợp, hơi thở nhịp nhàng. Mắt, mũi, miệng sóng sánh nước mỗi nhịp ngoi lên, ngụp xuống.

    Tôi thường chọn chiều chủ nhật cho thú vui này. Mỗi tuần 1 lần. Môn này chơi cũng rẻ, mà bơi xong về thoải mái, đói bụng, ăn rất ngon.

    Chắc là chưa hết đâu. Nhưng mà dài rồi. Chư vị đợi phần 2 nhé!


    Copyright by ©️ Nguyen Hong Duc
     [Home](/43e5c72f51fb4b829cf3b663cc692537) / [Blog](/50fab838791e4278b3b8a09472ed6fae) / [Hiệu suất](/9baf0efd8b9e42edb14afc92c9d7024e) / [Thử thách](/4f9c29797a0949498bc1be34f9a002dd) / [Làm Bi Ây](/f8b07e0f7a034a5fa46d696869440a8d) / [Cá nhân](/c27da6e4cda1446fad5cacad64d00d01)

  • Ví dụ hoàn thiện về lập kế hoạch cá nhân

    Ví dụ hoàn thiện về lập kế hoạch cá nhân

    Xin chào các đạo hữu. Dông dài cũng đã 2 bài rồi mà vẫn chưa có 1 cái casestudy thì cũng đến lúc ra bài này rồi.

    Dưới đây tôi sẽ kể lại toàn bộ quá trình lên kế hoạch và tracking kế hoạch 1 trong những mục tiêu khá khó nhai của tôi: Học đàn Guitar.

    Về mục tiêu lần này

    Với 1 chiếc đàn treo trong phòng gần 3 năm, nhưng so với đồ trang trí thì nó còn vô dụng hơn. Bởi vì tôi chẳng biết chơi. Cũng nghiện từ lâu nhưng mỗi lần cầm lên bấm bấm được tầm 15p, là đau quá không chịu nổi. Với lại quẹt mãi không ra được giai điệu gì, nên nhanh chóng bỏ cuộc.

    Và rồi một ngày…tôi quyết định tử chiến với nó. Động lực nào hả 😀 đương nhiên là lấy le với g….hmm thực ra là để có những phút thư giãn sau giờ làm việc, học tập căng thẳng.

    Phân tích và lên kế hoạch

    Sau vô số lần thất bại trước. Lần này tôi rút kinh nghiệm, tìm đông hiểu tây, google mọi thứ liên quan đến việc học đàn guitar.

    Đặt mục tiêu

    Áp dụng SMART nào. Ai quên thì mở lại bài trước nhé

    Mở liên kết tham khảo

    #### Specific – cụ thể

    Tôi muốn chơi được guitar. Thế nào là chơi được? Thế là lên Youtube đảo 1 vòng, coi 1 vài cái vlog của anh Haketu với Hiển Râu… thì hình dung được câu trả lời.

    Guitar cũng chia thành 2 kiểu chơi chính (không biết gọi đúng không), đó là classic và acoustic. Mà khi lựa chọn mỗi con đường, cách tập cũng khác nhau. Acoustic là kiểu chơi đệm hát, nghĩa là đệm đàn làm sao để hát sao nghe hợp lý, truyền cảm, chỉ đòi hỏi nắm hợp âm, nhịp. Còn Classic sẽ chơi mấy bài nhạc cổ điển, không có lời, đòi hỏi kỹ thuật phức tạp và thời gian luyện tập khủng bố hơn nhiều để nhớ nốt trên đàn. Và với nhu cầu hiện tại thì tôi chọn acoustic. Hơn nữa, kiểu chơi này được cho là rất dễ nắm bắt, nếu luyện tập chăm chỉ, vài tháng có thể chơi được hầu như 90% những bài hát hiện tại. Quả thật là hoàn hảo cho 1 đứa dục tốc như tôi.

    Với tất cả những tìm hiểu đó, tôi cô đọng lại thành 1 mục tiêu chiến lược:

    Đệm acoustic và hát với đàn guitar ở tất cả các bài hát nhạc trẻ mức độ cơ bản nhất (đúng cao độ, đúng nhịp)

    Acoustic, hát cùng với đàn, nhạc trẻ, đúng cao độ, đúng nhịp. Đó là những thứ khiến mục tiêu trở nên cụ thể. Chứ không chỉ là 1 lời nguyện ước "Chơi được guitar"

    Mục tiêu này với tôi hồi mới tập là khủng bố lắm rồi, vì sau mấy lần fail sấp mặt cũng không dám coi thường nữa.

    Đây là mục tiêu chiến lược. Lúc mới bắt đầu plan, tôi chưa có nhiều kiến thức về đàn cũng như những thứ phải học nên chưa thể plan mục tiêu chiến thuật và mục tiêu hành động.

    #### Measurable – đo lường được

    Sau 1 thời gian đọc và tìm hiểu trên mạng, tôi gạch đầu dòng được 1 số những yếu tố giúp tăng khả năng tiến bộ khi học guitar đệm hát

    • Nắm bắt những hợp âm phổ biến
    • Tay trái phải khỏe, linh hoạt
    • Tay phải chơi được các điệu đàn phổ biến

    Đối với 1 số người khác, nhịp, quãng và mấy kiến thức về nhạc lý khác cũng là vấn đề. Nhưng tôi có 1 khả năng nhịp khá tốt, nhờ đi hát karaoke với nghe nhạc nhiều. Nhạc lý cũng nắm cơ bản từ hồi học lớp 5 :)) Mà không cần nhạc lý vẫn ổn.

    Với 3 gạch đầu dòng trên kia, ngay lập tức tôi sáng tác ra 3 con số, dùng làm kim chỉ nam cho việc luyện tập

    • Hợp âm: dựa trên số lượng hợp âm và thời gian luyện tập, chỉ số dạng checklist

      • Có 6 hợp âm ở đầu cần đàn được sử dụng nhiều nhất: Cm, Dm, Em, F, G, Am.
      • Mỗi hợp âm sẽ được tập luyện liên tục trong 3 ngày, mỗi ngày 30p, riêng hợp âm F tập gấp đôi (vì khó nhai nhất)

      Đã có con số rõ ràng cho luyện hợp âm. Mức độ tiến bộ sẽ đo bằng Thời gian luyện tập

    • Tay trái: độ khỏe và linh hoạt sẽ được đo bằng tốc độ chạy ngón (di chuyển liên tục các ngón tay trái trên cần đàn, giống như tập thể dục cho tay trái vậy). Tôi sẽ tính thời gian từ lúc chạy ngón từ ngăn 1 đến ngăn thứ 10 của cần đàn (không đứt quãng). Thời gian chạy ngón càng ngắn, ngón tay càng linh hoạt và khỏe. Chỉ số này sẽ được ghi lại cuối mỗi buổi tập.

      Bài chạy ngón tôi sử dụng lúc mới chơi

    • Tay phải: dựa trên số lượng điệu nhạc được sử dụng nhiều nhất:

      • Có 3 điệu: Ballad, Blue, Slowrock. (chỉ 3 điệu này thôi này thôi là đủ lòe các em nhỏ rồi :))).
      • Mỗi điệu đàn tập luyện trong 1 tuần. Mỗi ngày 30p.

      Đã có con số rõ ràng cho luyện tay phải. Mức độ tiến bộ sẽ đo bằng Thời gian luyện tập.

    Có những sự tiến bộ không thể hiện bằng con số được. Bạn phải cảm nhận, nhất là trong việc tập chơi nhạc cụ. Nhưng hãy nhớ là, tập càng nhiều thì càng tiến bộ, nên Thời gian luyện tập là 1 chỉ số rất đáng tin cậy.

    Vậy là đã hoàn thành xong cách thức đo lường, mục tiêu đã được cụ thể hóa thành con số. Con đường đã dễ đi hơn một chút rồi.

    #1: Thời gian luyện tập 6 hợp âm
    #2: Tốc độ chạy ngón
    #3: Thời gian luyện tập 3 điệu nhạc

    #### Achievable – khả thi

    Vì đã fail rất nhiều lần, nên đương nhiên lần này không dám chủ quan. Mục tiêu được ém xuống ở mức “cơ bản” nhất có thể. Chỉ cần chơi được hợp âm, đánh được điệu đàn. Mấy cái này trên mạng có sẵn, chẳng cần nhạc lý gì cũng tập được. Bất quá bỏ ra vài tháng chăm chỉ luyện tập,

    → Chắc chắn khả thi.

    Những ngày đầu mới tiếp xúc với đàn guitar. Cứ nghĩ đã chơi thì phải chơi được như Sungha Jung nên khi cầm đàn quẹt 3 cái thấy không hay lắm là bỏ xuống.

    #### Relevant – phù hợp

    Mục tiêu này phù hợp với tôi hay không. Tôi trả lời câu hỏi này bằng cách đặt 3 câu hỏi khác dễ trả lời hơn:

    • Hiện tại động lực lớn nhất nào khiến mình muốn chơi được đàn?

      Động lực lớn nhất là cảm thấy ôm đàn, chơi và hát cùng đàn rất là rất là chill. Với 1 người thích ngồi cafe với chính mình như tôi, nếu có thể làm chủ được âm nhạc nữa thì như buồn ngủ gặp chiếu manh. Còn các động lực phụ khác thì ôi thôi nhiều vô kể. Thỉnh thoảng vào quán cafe nào đó có đàn có thể xung phong thể hiện, hội nhóm có thể làm trung tâm văn nghệ, bất quá…dùng làm vũ khí bí mật để tạo bất ngờ cho ai đó…

    • Có mục tiêu nào đáp ứng được nguyện vọng trên và thay thế cho mục tiêu này không?

      Có nhiều nhạc cụ khác, nhưng guitar là sự lựa chọn hàng đầu. Vì âm thanh rất chill, tính di động cao hơn piano hay organ. Trước đó tôi cũng chơi qua harmonica, vì bỏ túi đi đâu cũng được. Nhưng để vừa chơi vừa hát: Guitar hoặc Ukulele. Nhưng Ukulele âm thanh vui tươi trong sáng, chỉ thích hợp mấy bài vui, sôi động, còn nhạc chill chill, buồn buồn thì lại không thể hiện được. Guitar làm được tất.

    • Có mục tiêu nào quan trọng hơn cần làm trước không?

      Để học môn này, phải đầu tư thời gian tập luyện. Lúc chơi môn này cũng không có quá nhiều ưu tiên khác. Không tập guitar thì cũng ngồi Netflix thôi. Thế nên chơi luôn, tỷ phú thời gian mà, ngại gì không học.

    • Có nỗi sợ hãi, nỗi đau nào không thể vượt qua khi thực hiện mục tiêu này không?

      Ngón tay sẽ đau vật vã, mấy ngày đầu sẽ có những dấu hằn kim loại trên đầu ngón tay. Đau và thốn kinh khủng. Nhưng với con trai thì cũng không quá ngại. Đau là biểu hiện của chăm chỉ và tiến bộ.

      Lười, vì thời gian đầu chả thấy chút tiến bộ nào. Thật sự nhìn người ta gảy phát nào ra tiếng trong trẻo lanh lảnh, mình dồn hết sức quạt mà âm thanh lẹp bẹp như nghẹt mũi. Rồi nghĩ là guitar sinh ra không dành cho mình. Nhưng mà bạn ơi, lúc mà ngón tay đã cứng cáp và lực đã đầy đủ, thì không cần gồng, âm thanh tự nhiên trong, chỉ cần kiên nhẫn tập luyện (hãy để ý chỉ số tốc độ chạy ngón, đây là cách để cảm thấy mình tiến bộ và bớt nản hơn trong tập luyện). Một khi đã chơi được, chỉ 1 từ thôi: Ghiền.

    → Tóm lại là không còn lý do gì mà không học. Chiến!

    #### Time Bound – Thời gian

    Thời gian bao lâu cho mục tiêu này. Tôi tham khảo trước ở những trang dạy chơi guitar, rất nhiều con số, 3 tháng, 6 tháng, có trang nói rằng tùy khả năng lĩnh hội và thiên phú mà lâu mau khác nhau. Tôi nghĩ mình thuộc dạng tiếp thu nhanh, chỉ là độ kiên trì thấp, nên muốn cố gắng trong vòng 3 tháng, đẩy nhanh tiến độ để mau thấy kết quả.

    → Khung thời gian: 3 tháng

    Chọn lọc và đặt thứ tự ưu tiên cho nó

    Như bạn đã thấy ở trên, 3 mục tiêu chính là luyện ngón, luyện hợp âm, luyện điệu nhạc. May mắn là chỉ có 3, nếu có nhiều hơn, bạn phải tìm hiểu lộ trình phù hợp. Cách tốt nhất: Lên Youtube. Trong lúc Google và Youtube còn đang miễn phí, mau mau lên học đi, chỉ cần tìm thì sẽ thấy.

    Ở đây đối với học đàn, phải hiểu là luyện ngón giúp tăng cơ tay, giúp bấm âm nhanh, nghe rõ. Luyện hợp âm là để đánh đúng cao độ, luyện điệu nhạc là để chơi đúng nhịp độ. Vậy thì luyện ngón giống như 1 bài thể dục để bổ trợ cho 2 nhiệm vụ kia, cho nên bất cứ khi nào cầm đàn lên, đều phải luyện ngón 30p, như 1 thủ tục khởi động. Còn hợp âm và điệu nhạc, tôi ưu tiên hợp âm tập trước, cho đến khi nắm được 3 hợp âm cơ bản mới bắt đầu lồng ghép luyện điệu đồng thời chuyển hợp âm. Bởi vì sau khi nghe các Youtuber tư vấn, tôi đã hình dung ra được, tay trái chơi hợp âm (cao độ) chính là xương sống làm nên giai điệu, còn tay phải chơi điệu nhạc là phần tạo ra nhịp và tính cách, tâm hồn của bài nhạc đó. Dù sao thì phải có xương sống chống đỡ thì sau đó bồi đắp thêm nhịp điệu thì nghe hợp lý hơn.

    Đó là cách sắp xếp lúc mới học của tôi. Dĩ nhiên là giờ cảm thấy khá hợp lý. Còn bạn, hãy tìm ra cách phù hợp nhất cho mục tiêu của mình nhé.

    Chia nhỏ thành những action

    • Luyện ngón
      • Học thuộc lòng bài luyện ngón toàn cần đàn
        • Chạy xuôi
        • Chạy ngược
      • Học bài luyện ngón theo âm giai C
      • Tăng tốc độ chạy ngón ở 2 bài trên
    • Luyện hợp âm
      • Tìm danh sách 6 hợp âm cơ bản và vị trí trên cần đàn
        • Google
        • In ra
      • Học thế để tay từng hợp âm
      • Tập riêng từng hợp âm
      • Tập chuyển giữa 2 hợp âm
      • Tập chuyển giữa 3 hợp âm
      • Tập chuyển giữa 3 hợp âm kết hợp 1 điệu đàn
      • Tập chuyển vòng Canon In C
    • Luyện điệu nhạc
      • Viết ra công thức từng điệu đàn
      • Tập tỉa từng điệu đàn
      • Tập quạt chả từng điệu đàn
      • Kết hợp hợp âm cho từng điệu đàn
    • Tổng hợp
      • Tập chơi bài hát đơn giản, tỉa
      • Tập chơi bài hát đơn giản, quạt chả
      • Tập chơi phối hợp tỉa và quạt chả
      • Tập chơi các bài hát đơn giản trên

    3 mục tiêu chiến thuật đã được chia nhỏ ra thành các mục tiêu ngắn hạn hơn. Việc còn lại là đem đống bùi nhùi này xếp vào lịch trình tập luyện. Thật là gian nan lắm bước. Nói thì dài, thực tế đã quen rồi thì tầm 1 tiếng có thể nghĩ xong tất cả đống này.

    Đặt deadline cho nó

    Mỗi mục tiêu, hãy ước lượng xem độ khó và thời gian dự kiến là bao nhiêu. Bạn hoàn toàn có thể tự ước lượng được nếu task đã chia nhỏ ở mức tối đa.

    Xếp tất cả vào 1 lịch tập luyện, lúc này nên dùng công cụ để kiểm soát, lát nữa tôi sẽ trình bày rõ

    Xem xét thách thức và cơ hội

    Đối với mục tiêu này thì không có thách thức cũng như cơ hội rõ ràng nào. Tùy cơ ứng biến. Lịch trình nếu bị thay đổi, tôi sẽ điều chỉnh lại thời gian tập và có thể tập bù vào các ngày cuối tuần

    Phát triển kỹ năng hoặc kiến thức

    Kỹ năng cần phát triển thì chắc là kỹ năng "coi youtube". Thầy trên đó chứ đâu. Kiến thức cũng từ đó, cứ nghe các anh các chú đi trước chia sẻ, rồi xây lộ trình tập hợp lý cho mình. Cái lộ trình khi plan lúc đầu hoàn toàn có thể điều chỉnh lại. Vì khi kiến thức rộng hơn, mình sẽ nhìn rộng và rõ hơn những khía cạnh mà ban đầu chưa nhìn được

    Nhờ sự hỗ trợ từ tool hoặc network

    #### Kiểm soát lịch trình

    Bạn sẽ cần 1 ứng dụng lịch, có chức năng ghi chú. Tôi dùng Notion để ghi lại quá trình luyện tập cũng như kiểm soát mục tiêu

    Ngoài việc là lịch tập luyện, Notion còn rất bá đạo ở nhiều chức năng khác, tôi có thể plan tất cả những thứ này vào cùng 1 chỗ, có thể lưu các video hay để xem lại, ghi chú và theo sát các chỉ số của mình.

    Sớm muộn cũng có 1 bài viết chi tiết về cái tool bá đạo Notion này.

    #### Tìm hợp âm bài hát

    Nổi bật nhất chắc chắn là website Hợp âm chuẩn

    Mở liên kết tham khảo

    Ở đây có đủ thể loại hợp âm cho mọi bài hát bạn cần. Có cả app mobile, dùng rất tiện. Khi luyện tập đến khả năng có thể phối hợp được các hợp âm nhuần nhuyễn và 1 số điệu đàn (đặc biệt là ballad). Bạn có thể lên đây để tìm những bài hát mình thích và tập chơi.

    #### Dụng cụ đánh nhịp

    Ban đầu nếu cảm thấy khó khăn trong việc giữ nhịp đều, bạn có thể tập dậm chân, hoặc tải ứng dụng này. Nó sẽ giúp bạn giữ nhịp trong suốt quá trình tập.

    Nhịp là thứ sống còn khi chơi nhạc.

    Android

    Mở liên kết tham khảo

    iOS

    Mở liên kết tham khảo

    #### Các tool khác

    Cần chuẩn bị thêm: Capo, máy lên dây (nếu có tiền), keo dán gỗ (nếu có lỡ nổi điên đập đàn)…

    Kiểm soát quá trình thực hiện (đo lường)

    Mỗi ngày, sau khi thực hiện xong task của hôm đó, tôi sẽ lưu lại kết quả vào 1 bảng kiểm soát trong file Notion. Những con số này chính là thước đo mức độ tiến bộ của tôi và là động lực để ngày mai mình sẽ làm tốt hơn hôm nay


    Copyright by ©️ Nguyen Hong Duc
     [Home](/43e5c72f51fb4b829cf3b663cc692537) / [Blog](/50fab838791e4278b3b8a09472ed6fae) / [Hiệu suất](/9baf0efd8b9e42edb14afc92c9d7024e) / [Thử thách](/4f9c29797a0949498bc1be34f9a002dd) / [Làm Bi Ây](/f8b07e0f7a034a5fa46d696869440a8d) / [Cá nhân](/c27da6e4cda1446fad5cacad64d00d01)

  • Kiểm soát chi tiêu hàng ngày thế nào?

    Kiểm soát chi tiêu hàng ngày thế nào?

    Và hắn rút ví ra. Chợt, đứng hình. Trong suốt 5 giây đồng hồ, hắn vừa nhớ ra là mình mới đi rút tiền. Chỉ mới 2 hôm trước, ví hắn còn chật cứng gần chục tờ polyme xanh lá thơm nức mũi. Đâu cả rồi???

    Đâu cả rồi. Hắn nghĩ mình bị móc túi. Chắc chắn có kẻ âm thầm chờ hắn ngủ rồi rút ví đi. Vì hắn NHỚ là mình “chả tiêu gì cả”. Nói đúng hơn là…. hắn CHẢ NHỚ mình đã tiêu gì.

    Dĩ nhiên chẳng có ma nào động vào ví trừ hắn. Trong 2 ngày, hắn xài phăng 1/4 quỹ lương được gia đình trợ cấp cho đi học TRONG VÔ THỨC. Trạng thái “tiền mộng du” này không chỉ 1 lần. Tầm 18 tây đổ lên, tên này đã phải trở mình lay lắt với thùng mì gói. Dù cho dè sẻn tối đa, cuối tháng tổng kết lại, hắn cũng chẳng dư 1 đồng. Nhưng lại chẳng nhớ mình đã tiêu quái quỷ gì.

    Thực ra hắn tiêu vặt, theo đúng nghĩa đen. Và cho rằng chỉ lặt vặt thì không đáng bao nhiêu là cái suy nghĩ khiến hắn khánh kiệt nhanh chóng.

    Rồi đến khi đi làm, nghĩ rằng cuộc đời khốn khổ đã hết, tiền đã rủng rỉnh. Nhưng không, đến cuối tháng vẫn thơm ngon đến cắc cuối cùng. Dù nhận thêm bao nhiêu project làm thêm thì vẫn chẳng đủ miệng ăn tiêu xài. Dường như kiếm được nhiều, chi tiêu cũng tăng theo tương ứng. Nên kết cục vẫn là cháy túi và cầu mong đến ngày được phát lương.

    Tình trạng đó kéo dài đến hết 1 năm sau khi ra trường đi làm. Hắn dần ý thức được sự thê thảm của mình trong chuyện xài tiền. Hắn bắt đầu ngấu nghiến sách, blog, google…không phải về cách làm giàu, mà là cách để bớt nghèo. Hắn muốn biết tiền của mình đi đâu, hắn muốn kiểm soát được cách mình vung tiền, muốn cảm nhận được từng đồng mình làm ra.

    Và hắn cũng chính là tôi cách đây vài năm. Thực sự, nếu không sớm ý thức được về vấn đề tài chính cá nhân, chắc giờ tôi vẫn còn khốn khổ với lối tiêu tiền cũ. Đây là vấn đề rất đau đầu đối với người trẻ. Trong trường, người ta dạy cách kiếm tiền, nhưng lại chẳng ai dạy cách tiêu. Thế là ta tiêu theo bản năng, theo cảm xúc nhất thời chứ không có 1 kế hoạch nào cả. Thế nên mới có vấn đề sau khoảng thời gian dài nhìn lại, thấy mình chẳng tích lũy được gì. Thậm chí là gặp những sự cố hy hữu trong đời thì mới ngỡ ra tài khoản của mình chỉ đủ tiền ăn đến cuối tháng.

    Đây là 1 trong những bài post đầu tiên tôi viết về tài chính cá nhân. Để có thể thịnh vượng về tài chính cá nhân, chắc có lẽ cần phải học nhiều thứ. Thứ đầu tiên tôi muốn chia sẻ, chính là cách tôi kiểm soát chi tiêu.

    Tại sao phải kiểm soát chi tiêu?

    Hãy nhìn từ những vấn đề. Bạn có từng cảm thấy thỉnh thoảng nhìn vào tài khoản ngân hàng, lại bị bất ngờ vì số dư tự nhiên……thấp hơn là mình tính toán không? Bạn có để ý mức sống đầu tháng và cuối tháng của mình chênh lệch như trời và đất không? Hay thỉnh thoảng có cái thiệp đám cưới, bể bánh xe, đi khám bệnh…. 1 ngàn cái gạch đầu dòng bất thình lình xuất hiện trong khi bạn không có khoản dự phòng nào nhưng không thể say no. Lúc đó, độ méo trên mặt bạn sẽ tỷ lệ thuận với tầm quan trọng của kiểm soát chi tiêu.

    Tôi đã từng tự hỏi, sao mình lại tiêu nhiền tiền vậy. Tôi vốn không phải người mua sắm xa xỉ, chỉ tiêu lặt vặt ăn uống đi cafe thôi. Thỉnh thoảng lại shopping Tiki sắm mấy món đồ công nghệ. Sau đó tôi quyết tâm làm 1 thử thách nho nhỏ:

    → Ghi chép lại toàn bộ chi tiêu của mình. Trong 1 tháng.

    Đây là lúc trò chơi thay đổi. Tôi lập một file google sheet, 1 ngày tầm 3 – 4 lần, ghi đầy đủ các khoản chi tiêu của mình, thậm chí đến từng 3 nghìn gửi xe. Mỗi ngày đều đặn trong 30 ngày liên tục. Tôi thậm chí tự thề với bản thân, ngày nào lười không ghi chép chi tiêu thì sẽ phải đóng phạt 50k cho người kiểm soát của mình (một người bạn tôi nhờ trông nom file google sheet này).

    Template đơn giản thế này thôi:

    Và phép màu xảy ra!

    Nguyên một bức tranh chi tiêu hiện ra trước mặt. Rõ mồn một. Tôi thấy rõ từng nghìn mồ hồi của mình được điều đi đâu và làm gì. Cảm giác như một ông chủ :))) Nhưng đó chưa phải là phép màu lớn nhất…… Lần đầu tiên, trong suốt 4 năm đại học, 1 năm đi làm. Và đã là ngày 2 của tháng tiếp theo rồi. TÔI VẪN CÒN DƯ HƠN 3 TRIỆU.

    Nếu bạn chưa hình dung ra mức độ nghịch thiên của trường hợp này thì hãy hiểu cho, việc tiêu hết đồng cuối cùng trước khi xé tờ lịch thứ 30 trong tháng là bất biến rồi. Chứ đừng nói bây giờ là mùng 2 rồi mà vẫn còn 3 triệu, vậy khác nào đại gia mới nổi.

    Rồi 1 tia ý tưởng xẹt qua, lóe lên ý niệm mơ hồ. Phải chăng, việc ghi chép và theo dõi này, đã kiềm chế mức chi tiêu của tôi trong suốt tháng đó. Khi thứ gì đó bắt đầu đo lường được, nó sẽ bắt đầu cải thiện.

    You can't manage what you don't measure
    – Peter Drucker –

    Cách kiểm soát chi tiêu

    Để kiểm soát chi tiêu, trước hết phải biết được mình đã chi những gì, ghi chú đầy đủ mỗi ngày.

    Bước 1: Chọn công cụ ghi chú

    Hãy chọn đại 1 công cụ bất kỳ. Có thể là excel, có thể là google sheet, hoặc 1 app quản lý chi tiêu nào đó (misa hoặc money lover là 2 app Việt Nam để làm việc này)… Cái quan trọng không phải là dùng tool nào, mà là bạn biết thứ mình có thể làm với tool đó.

    Nếu làm theo cách của tôi, bạn cần tạo 1 file google sheet, sau đó tạo 1 bảng có những cột sau:

    • Ngày chi
    • Tên chi phí
    • Số tiền
    • Khoản mục (loại chi phí)

    Nếu cần chi tiết hơn, bạn có thể tùy ý tạo thêm các cột khác. Tôi giữ cho việc ghi chép thật đơn giản để đỡ lười. Đó là lý do tại sao tôi không dùng app dù giao diện chuyên nghiệp hơn. Là bởi vì trong đó họ bắt buộc phải điền và chọn nhiều trường quá. Tôi muốn mình có thể ghi chú nhanh trong 30s để còn làm việc khác.

    Bước 2: Phân loại chi phí

    Có thể chia chi tiêu của bạn thành 3 loại chính:

    • Cần: Những thứ không chi, bạn sẽ khó lòng sống sót (nhà ở, đồ ăn, nước uống, điện, nước, xăng xe…)
    • Muốn: Những khoản chi có được mà không có cũng được (mua quần áo, đi cà phê, ăn vặt, đi chơi, hẹn hò, sắm phone mới…)
    • Tiết kiệm: Những khoản tiền để dự phòng trường hợp khẩn cấp, trả nợ, đầu tư…

    Một trong những phát hiện nữa của tôi khi xem lại bảng tổng hợp chi tiêu hàng tháng, đó là phần lớn tiền dồn vào khoản Cần và Muốn. Và không có đồng nào cho Tiết kiệm cả.

    Phân loại chi phí giúp tôi hiểu được mình có thể cắt giảm cái gì, đầu tư thêm gì. Từ đó thấy được thói quen tiêu tiền của chính mình

    Okay, bây giờ bài tập thực hành đây. Hãy gạch đầu dòng càng nhiều càng tốt theo yêu cầu sau:

    • Cần: Hãy liệt kê tất cả các loại chi phí sống còn mà hàng tháng bạn chắc chắn phải chi nếu muốn sống. Ví dụ: Tiền nhà, tiền ăn, tiền điện,… Hãy nhớ trong đâu là những khoản bắt buộc để duy trì 1 mức sống tối thiểu thôi nhé. Chỉ cần gạch đầu dòng, không cần con số cụ thể
    • Muốn: Nếu bạn có 1 số thói quen như đi cafe 2 lần/tuần, hoặc hẹn hò với bạn gái mỗi tối 3, 5, 7. Đây là những gạch đầu dòng cần có trong mục này. Hãy bổ sung vào danh sách nhiều nhất bạn có thể nghĩ ra. Sau khi liệt kê hết, hãy gạch thêm 1 đầu dòng cuối cùng và đặt tên là "Khác". Khoản này dành cho các mong muốn bất ngờ phát sinh trong tháng.
    • Tiết kiệm: Khoản này hơi khó nghĩ nếu bạn chưa bao giờ tiết kiệm giống tôi trước đây. Tôi sẽ đưa ra ví dụ, các bạn có thể sáng tác thêm.

    Ví dụ cho cách loại chi phí chia theo từng danh mục

    → Vậy là xong phần phân loại. Okay chuyển sang mục kế nào!

    Bước 3: Tạo ngân sách

    Vì từ này có chút trừu tượng, để tôi mô tả ngắn gọn cho anh em nắm. Ngân sách là 1 dạng kế hoạch về tiền. Bạn muốn tháng sau dùng khoảng 3 triệu cho việc ăn uống – đó là 1 dạng ngân sách. Bạn muốn hàng tháng đổ khoảng 300k tiền xăng, đó là 1 dạng ngân sách. Khi bạn đặt ra 1 con số cụ thể cho 1 loại chi phí, thì đó chính là ngân sách và cũng là mục tiêu hướng tới của bạn. Làm sao để cân đối được chi tiêu của mình, không vượt quá ngân sách, không đốt tiền quá nhanh trong 1 thời gian ngắn. Ngân sách sẽ là kim chỉ nam.

    Để thiết lập ngân sách, hãy tổng hợp lại tất cả các nguồn thu nhập của bạn (đi làm, nhà cho, tiền lợi nhuận đầu tư, blabla). Giả sử là 10tr đi làm + 2tr từ lợi nhuận khác= 12tr. Từ đó, chia thành 3 phần như sau:

    • Cần: 50% – 6tr
    • Muốn: 30% – 3tr6
    • Tiết kiệm: 20% – 2tr4

    Đây là con số tham khảo, bạn có thể điều chỉnh để phù hợp với hiện trạng tài chính của mình. Sẽ có 1 sự sốc nhẹ. Vì khoản tiền cho những nhu cầu dạng MUỐN bắt đầu bị thu hẹp. Bạn sẽ phải chọn ra những nhu cầu được ưu tiên để cựa quậy trong mức 30% = 3tr6 này. Có thể là bớt mua quần áo lại, cắt Netflix đi, không ăn vặt nữa, hẹn hò ở nơi nào rẻ hơn… Và đồng thời, 1 khoản tiền TIẾT KIỆM được hình thành để đầu tư cho tương lai.

    Thực hiện tiếp như sau. Hãy đem danh sách ở trên bạn đã hoàn thành. Ở mỗi mục chi phí, gán cho nó số tiền mà bạn biết hoặc ước lượng là sẽ tiêu cho một tháng.

    Bắt đầu từ chi phí cố định như tiền nhà, tiền wifi, điện nước (nếu chỗ của bạn đóng trọn gói)… Sau đó bắt đầu ước lượng các chi phí không cố định khác. Dựa trên tỷ lệ phần trăm 50-30-20 ở trên, hãy đưa ra con số hợp lý cho từng tiểu mục. Sao cho cộng lại không lố.

    Okay, đây là ví dụ cách phân phối ngân sách của tôi với mức thu nhập 12tr/tháng cho tất cả các nhu cầu chi tiêu.

    Tổng lại các khoản tốn 11tr720k. Dư 280k cho vào quỹ nào cũng được.

    Ở cách phân bố này, bạn có thể thấy, loại chi phí Cần của tôi đang ở mức khoảng 40% thu nhập, nghĩa là thấp hơn cả dự định là 50%. Điều này nghĩa là tôi đang có mức thu nhập tương đối dư dả để trang trải nhu cầu cơ bản, lối sống cũng đơn giản nên những chi phí bắt buộc thấp. Ngược lại, ở phần tiết kiệm, tôi lại đặt tổng ngân sách vượt 20% lên tầm 28%. Điều này không có hại, bởi vì những khoản mục trong này có giá trị về lâu dài và hứa hẹn 1 tương lai thịnh vượng tài chính.

    Vậy cuối cùng cái bảng này để làm gì? Câu hỏi hay đấy!

    Bước 4: Theo dõi chi tiêu

    Về phương thức ghi chú:

    Hàng ngày bạn sẽ vào bảng theo chi tiêu và ghi lại những lần chi tiền của mình. Bạn có thấy cột "loại chi phí" không? Đó chính là những chi phí bạn đã liệt kê trên bảng trên đó. Và sau khi bạn điền bảng này 1 cách đều đặn, trung thực, đầy đủ. Thông qua 1 số phép tính đơn giản mà bảng tính xử lý, ghi chép của bạn sẽ xuất ra

    • Mỗi khoản mục bạn đã chi thực tế bao nhiêu tiền?
    • Số tiền chi đó đang ở mức bao nhiêu % của ngân sách bạn đặt cho khoản đó?
    • Có khoản mục nào đang báo động cắn tiền quá nhanh hay vượt ngân sách không?
    • Mức chi tiêu theo ngày, những khoản chi tiêu cắn nhiều tiền nhất hiện tại?

    Để có được những kết quả này, cần phải có chút kiến thức excel. Nhưng tôi không định mở khóa đào tạo excel đâu, thế nên sẽ tặng anh em cái template, cứ thế mà điền thôi. Ai rảnh vọc thì cải tiến để dùng cá nhân hóa hơn nhé.

    Với 4 thông tin đó, bạn sẽ dễ dàng kiểm soát được cách dùng tiền của mình. Mỗi lần đắn đo không biết có nên order bánh tráng trộn về ăn không. Chỉ cần liếc ngân sách ăn vặt của mình đến hôm nay còn bao nhiêu, có đang quá nhanh hay chậm. Từ đó bạn sẽ đưa ra quyết định dễ dàng hơn.

    Thói quen ghi chú:

    Hãy ghi chú đầy đủ, nên ghi chú ngay sau khi vừa chi tiền nếu có thể. Buổi tối ra soát lại 1 lần nữa. Review và chỉnh sao cho ngày mai chi tiêu phù hợp hơn

    Bước 5: Nguyên tắc của kiểm soát tài chính

    • Không tiêu vào khoản tiết kiệm trừ khi dùng vào đúng mục đích của nó
    • Ghi chép đầy đủ mỗi ngày. Nếu thấy khó quá, hãy tự phạt mình nếu không ghi chép đủ và tự lập 1 lời thề độc sẽ tuân thủ hình phạt (cách hơi cực đoan nhưng hiệu quả lắm anh em ạ. Hôm nào high sẽ chia sẻ mọi người chiêu này. Nhưng mà không biết có bị coi là tà môn không nữa :)))
    • Điều chỉnh nếu nhận thấy tín hiệu báo động, ngân sách cắn quá nhanh, sắp chạm hoặc vượt ngân sách khi chưa hết tháng. Ngay lập tức chỉnh lại cách chi cho các khoản đó.

    Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp ích được cho các bạn phần nào đó 1 góc nhìn mới về tiền. Đỡ mông lung hơn. Dù có thể chưa làm được ngay, nhưng nếu tham khảo, nghiên cứu để ra được 1 cách tuyệt vời hơn nữa thì hãy comment bên dưới nhé. Mình sẽ tiếp thu và áp dụng cho các bài blog lần sau về chủ đề tài chính cá nhân này.


    Copyright by ©️ Nguyen Hong Duc
     [Home](/43e5c72f51fb4b829cf3b663cc692537) / [Blog](/50fab838791e4278b3b8a09472ed6fae) / [Hiệu suất](/9baf0efd8b9e42edb14afc92c9d7024e) / [Thử thách](/4f9c29797a0949498bc1be34f9a002dd) / [Làm Bi Ây](/f8b07e0f7a034a5fa46d696869440a8d) / [Cá nhân](/c27da6e4cda1446fad5cacad64d00d01)

  • Hack x10 năng suất với tool Pomodoro

    Hack x10 năng suất với tool Pomodoro

    Từ điển: Pomodoro?

    Cho những ai mới nghe lần đầu

    Pomodoro là 1 phương pháp quản lý thời gian. Hướng tới việc chia thời gian làm việc thành nhiều những quãng ngắn và xem giữa những quãng nghỉ để giúp gia tăng hiệu suất làm việc. Có thể định nghĩa khái quát như vậy.

    Nếu bạn là một fan của life-hack và những phương pháp làm việc hiệu suất cao. Không ít thì nhiều chắc cũng đã nghe danh Pomodoro. Biểu tượng của phương pháp này là 1 quả cà chua (tomato). Rất nhiều app trên điện thoại, tool, văn phòng phẩm ăn theo phương pháp này và những bài viết về nó cũng không ít. Nhưng liệu bạn đã thực sự hiểu hết tác dụng của nó và áp dụng được cho công việc của mình?

    Nếu chưa nghe qua bao giờ, hãy xem đây là 1 bài giới thiệu nhanh cho 1 người bạn mới. Biết đâu đấy sẽ đồng hành trong quá trình tăng hiệu quả công việc của bạn.

    Pomodoro hoạt động thế nào?

    Nếu bạn đi làm, buổi sáng từ 8h-12h, chiều từ 13h-17h. Vậy thì phương pháp làm việc bình thường sẽ chia quãng thời gian làm việc thành 2 “ca”, mỗi ca dài 4 tiếng. Và bạn sẽ làm việc suốt 8 tiếng với 1 tiếng nghỉ trưa.

    Pomodoro thì khác, bạn sẽ phải chia 1 ngày của mình thành rất nhiều “ca”.

    • Mỗi ca dài 25 phút,
    • Giữa 2 ca sẽ có 1 khoảng nghỉ ngắn 5 phút,
    • Sau 4 ca dài là 1 khoảng nghỉ dài 15 phút.

    Nguyên tắc làm việc bằng pomodoro

    1. Khi đang trong ca làm việc 25 phút, phải tuyệt đối tập trung (Quan trọng)
    2. Nếu trong 25 phút bị gián đoạn, thì xem như ca đó phải tính lại từ đầu
    3. Chọn ra 1 – 2 task cho mỗi ca 25 phút và tập trung cho task đó.
    4. Sau 25 phút, phải ngừng công việc, đứng dậy/thư giãn cho đến khi hết giờ nghỉ.
    5. Những sự kiện đột xuất xen ngang ca làm việc sẽ được note lại và giải quyết sau khi hết 25p.

    Cách áp dụng:

    • Chuẩn bị: 1 đồng hồ đếm giờ (mặc định trên máy tính nào cũng có), hoặc app trên điện thoại, 1 xấp giấy note, 1 backlog làm việc trong ngày (nếu có)
    • Trước khi bắt đầu 1 “ca” 25 phút thì viết ra 1 công việc, tối đa là 2. Tập trung giải quyết trong 25 phút này. Chỉ khi nào giải quyết xong mới chuyển sang task khác.
    • Tập trung ở đây nghĩa là vô cảm với những thứ xung quanh, điện thoại có thể tắt nếu công việc không yêu cầu. Những yêu cầu khẩn cấp khác khi đang trong ca 25 phút có thể note lại vào 1 chỗ để xử lý sau.
    • Nếu bất đắc dĩ phải phân tâm thì xem như ca đó bỏ, tính lại từ đầu.
    • Sau khi hết 25 phút, lập tức ngưng công việc, nếu đang dang dở có thể note nhanh chỗ đang làm. Có thể đứng dậy lấy 1 cốc nước, đi vệ sinh, vươn vai, ngồi nghe 1 bản nhạc, lướt facebook 1 chút…
    • Sau thời gian nghỉ, lập tức quay lại bàn và lặp lại quy trình
    • Tất cả thời gian đều được tính bằng bộ đếm giờ, hết giờ nó sẽ thông báo lên màn hình.

    Nghe hơi phức tạp nhỉ, cắm đầu vào làm chẳng phải dễ dàng hơn sao, cứ phải đếm giờ làm gì. Nhưng chia sẻ thật ở góc nhìn 1 đứa hay bị mất tập trung như tôi. Áp dụng cái này vào thì không khác gì chơi game bật hack. Tự nhiên cảm thấy mọi thứ trơn tru thấy rõ và khối lượng công việc gạch ra khỏi backlog tăng lên đáng kể.

    Đây vốn dĩ là 1 vũ khí tâm lý học, hàng thật giá thật. Nghiêm túc áp dụng thì hiệu suất chiến đấu gia tăng thấy rõ luôn.

    Pomodoro có thật sự kỳ diệu như vậy

    #1 Giảm phân tâm, tăng tập trung

    Buổi sáng của tôi trước đây sẽ bắt đầu với 1 danh sách công việc dài để giải quyết trong 4 tiếng. Loay hoay chuẩn bị đông tây, rồi thỉnh thoảng quay sang đây, quay sang kia, làm cái nọ cái kia, check email, zalo…. Rất thường xuyên, tôi rơi vào tình trạng "thiên địa hỗn loạn". 4 tiếng, dài như bất tận.

    Có thể thấy ngay 2 vấn đề, thời gian cần tập trung quá dài, và phải đa nhiệm quá nhiều.

    Pomodoro chia thành nhiều ca làm việc rất ngắn, mỗi ca chỉ làm 1 việc. Thay vì niệm chú tập trung liên tục 4 tiếng – điều dường như tiệm cận với bất khả thi, thì phương pháp mới chỉ yêu cầu nhỏ nhẹ: "Bạn gì ơi, 25 phút, 1 task". So với 4 tiếng thì 25 phút quá đơn giản để dồn toàn lực. 25 phút không lướt facebook vớ vẩn, không check mail, thậm chí là không đứng dậy khỏi bàn. Và phải . Không nói cũng biết, cái task đó sẽ bị đập cho ra bã. → Bí kỹ thứ nhất: Chia để trị

    Nếu yêu cầu phải làm liên tục 4 tiếng không nghỉ thì không khác gì hành xác. Cơ thể và não sẽ biểu tình bằng cách tạo ra nhu cầu check facebook, check email, tán gẫu với đồng nghiệp hoặc bất kỳ hình thức nào khiến bạn phân tâm khỏi công việc đang làm. Càng cưỡng ép bản thân phải tập trung, càng bị sự cưỡng ép đó phân tâm.

    Cơ chế này bị loại bỏ bởi phương pháp Pomodoro. Do được thiết lập sẵn 1 "phần thưởng" là 5 phút nghỉ ngơi ở cuối mỗi ca làm việc, nên giải tỏa được áp lực tập trung liên tục. Những hoạt động gây phân tâm không miễn cường bị dồn nén mà ngược lại được khuyến khích sắp xếp vào 5 phút nghỉ ngơi. → Bí kỹ thứ hai: Không giành miếng thịt của con hổ đói.

    Pomodoro giúp giảm đến 90% phân tâm tư tưởng trong quá trình làm việc.

    #2 Tạo động lực, loại bỏ nhàm chán

    Bạn sẽ bắt đầu cảm thấy chán với mỗi buổi làm việc, với hàng đống thứ cần làm mà không có mức độ ưu tiên rõ ràng, gần như là bất tận. Mỗi ngày 8 tiếng đi làm, gạn ra được 3 – 4 task, thứ mà nếu tập trung sâu bạn có thể đập nát trong 2 giờ. Sẽ có những lúc bạn ngồi chơi không, tâm trí toàn bộ ở trên mây, làm những việc không có mục đích, rồi có lúc deadline đến, vắt chân lên cổ ngồi lỳ 3 – 4 tiếng liền. Ngồi chơi cũng bất an mà chạy deadline thì càng bất ổn.

    Đó là trạng thái mà tôi đã trải qua rất nhiều lần và tôi tin rất nhiều bạn khi học (nhất là trước các kỳ thi), hoặc làm việc văn phòng phải đối mặt mỗi ngày. Sự chán nản và kiệt quệ về tinh thần sẽ tra tấn mỗi ngày và trực tiếp làm giảm hiệu suất đến mức khủng khiếp. Mọi thứ đã tối tăm và dường như không có 1 lối ra để thanh lý đống task ngày càng xếp chồng trong backlog

    Những khi bình thường, tập trung được khoảng 10 phút, đã có những dấu hiệu của buồn ngủ, check facebook. Nhưng từ khi bật chế độ pomodoro, trong 25 phút đó, cảm thấy thật thiếu thốn, có khi hết giờ còn tự hỏi: "Ơ, đã hết 25 phút rồi á? Muốn làm cho xong cũng không được?". Và thực sự trông chờ hết 5 phút nghỉ để được quay lại làm nốt. Tôi thực sự quên deadline của công việc, mà là đang chạy đua với 25 phút đó, chạy đua với mục tiêu của chính mình.

    Giống như chơi game, mỗi lần hoàn thành 1 nhiệm vụ sẽ có phần thưởng đi kèm. Đó chính là yếu tố gây nghiện khiến bạn chơi hết màn này đến màn khác. Một động lực vô hình gắn với 5 phút nghỉ ngơi sẽ khiến bạn cảm thấy 4 tiếng hay 8 tiếng không còn lê thê chán nản nữa. Bạn luôn muốn chạy đua, không phải để kịp deadline, mà là để thỏa mãn cảm giác hoàn thành 1 cột mốc. Thứ mà thói quen làm việc thông thường không thể mang lại.

    Hãy đặt mục tiêu, mỗi ngày chỉ cần 10 ca pomodoro, tương đương hơn 4 tiếng siêu tập trung. Bạn sẽ hiểu được cảm giác làm ít hơn, được gấp đôi.

    → Bí kỹ thứ 3: Trước muốn câu cá, chọn đúng mồi ngon

    Đạt được thành quả trên đường đi chính là dòng nước mát tưới tắm cho động lực đi tiếp con đường đó.

    #3 Duy trì năng lượng

    Bạn có thắc mắc, tại sao lại là 25 phút? Sao không phải 30 hay 45 phút?

    Năng lượng, thứ không bao giờ nhìn thấy nhưng sẽ cảm nhận được khi nó tỏa ra. Sự tỉnh táo, khả năng tư duy, động não, trí nhớ, sự sáng tạo…tất cả đều liên kết chặt chẽ với mức năng lượng của não bộ.

    Người đưa ra phương pháp này nói rằng. Năng lượng làm việc sẽ không duy trì liên tục ở mức cao, mà sẽ lao dốc sau 1 khoảng thời gian tập trung liên tục. Và đoán xem, khoảng thời gian đó chính là 25 phút. Tại điểm đó, buông công việc ra và relax là cách để kéo mức năng lượng về lại vị trí ban đầu. Đẳng cấp của tập trung sâu là dù làm việc 8 tiếng cũng tưởng như không hao chút mồ hôi, chứ không chỉ cắm đầu làm liền tù tì rồi lăn đùng như xác chết. Như vậy không quá 3 ngày sẽ sợ hãi công việc.

    Áp dụng nguyên lý này một thời gian, bạn không còn bị đuối sức sau những task công việc dài, lý trí minh mẫn hơn, ngồi vào bàn làm việc luôn có một cảm giác hưng phấn muốn chinh phục. Tốc độ phục hồi năng lượng của não rất nhanh, chỉ cần tạm ngưng suy nghĩ về vấn đề hiện tại, quá trình phục hồi đã bắt đầu.

    Trong 5 phút, bạn nên bước ra khỏi chỗ ngồi, đi bộ lấy 1 cốc nước. Nhìn về 1 nơi xa xăm, có cây xanh càng tốt, thư giãn mắt sẽ làm giảm nhanh sự căng thẳng thần kinh. Nếu làm việc ở nhà, tôi sẽ kéo xà 5 cái trong giờ nghỉ. Cho cơ thể vận động thực sự không chỉ phục hồi năng lượng mà còn sản sinh năng lượng. Và còn 1 tuyệt chiêu nữa tôi áp dụng trong giờ nghỉ, đó chính là nghe ASMR và “ĐỊNH”. Hai bài viết này sẽ bổ sung sau, để đây cho anh em tò mò chơi :)))

    → Bí kỹ thứ 4: Đường dài mới biết ngựa hay

    Duy trì năng lượng, đổ xăng dọc đường

    #4 Loại bỏ áp lực về mặt thời gian

    Nghe qua nguyên lý Parkinson chưa các vị đồng đạo. Nếu chưa thì nghe tôi tóm tắt qua, nếu rồi thì nghe tôi tóm tắt quaaa. Nhé!

    Nguyên lý này phát ngôn đại ý là: Deadline càng dài, thời gian làm thực tế sẽ dài tương đương (nghĩa là tốc độ sẽ chậm). Deadline càng gần, thời gian làm thực tế sẽ ngắn lại (tốc độ tăng lên). Công việc dù nhiều, nhưng nếu deadline ngắn cũng sẽ được sắp xếp hợp lý, thái độ làm việc cũng khác, năng suất bỗng nhiên tăng. Công việc dù ít, nhưng deadline nếu còn xa, thì công việc tự động dàn đều ra cả năm dài tháng rộng, tệ hơn là dồn hết vào những ngày cuối. Người ta không còn gấp rút làm, khí thế nhợt nhạt, năng suất tự nhiên giảm.

    Thực tế quá dễ thấy. Tâm lý là đa số mọi người đều dồn công việc lại đến những khoảng thời gian cuối cùng để thực sự nghiêm túc làm. Tôi cũng vậy. Không phải chúng ta muốn vậy, mà là tâm lý của chúng ta sẽ hành xử tự nhiên như vậy….à ừ thì đúng là tâm lý của chúng ta cũng chính là chúng ta nên cũng là chúng ta muốn vậy :)))

    Cách loại bỏ áp lực về 1 khoảng thời gian lớn, đó chính là chia thành các deadline nhỏ. Liên tục đột phá cảnh giới các cột mốc nhỏ này, đến khi hoàn thành công việc lúc nào trời không biết, quỷ không hay. Đó chính là đạo lý Pomodoro. Đoạn này thằng tác giả ngáo phim chưởng chắc luôn.

    Nói thì dễ nhưng làm thì dễ! Thiệt là dễ hơn ngồi nhìn cái deadline chà bá đang từ từ nuốt chửng mình rất nhiều. Tự đặt ra deadline và theo đuổi nó chính là 1 loại thú vui mới của tôi bây giờ.


    Copyright by ©️ Nguyen Hong Duc
     [Home](/43e5c72f51fb4b829cf3b663cc692537) / [Blog](/50fab838791e4278b3b8a09472ed6fae) / [Hiệu suất](/9baf0efd8b9e42edb14afc92c9d7024e) / [Thử thách](/4f9c29797a0949498bc1be34f9a002dd) / [Làm Bi Ây](/f8b07e0f7a034a5fa46d696869440a8d) / [Cá nhân](/c27da6e4cda1446fad5cacad64d00d01)

  • Để yên cho bố mày ngủ

    Để yên cho bố mày ngủ

    Đó là câu nói đầu tiên tôi hét vào mặt cái báo thức trong khi tay thì đập nút snooze. Cay vãi, ngày nào nó cũng hét vào tai mình. Thề 1 ngày tao sẽ dậy sớm hơn này để bip bip vào mặt mày.

    Dẫn nhập

    Sáng ra bắt cú đi cày

    Bạn có phải là fan của đếm c… à nhầm "cú đêm", cày khuya và ngủ đến trưa? Bạn muốn dậy sớm, chí ít là để thấy đỡ phế vật hơn. Bạn thấy người ta rao giảng người dậy sớm thành công thế nào nên cũng muốn thử. Nhưng sao mà khó quá. Nhất là khi mới thử. Ôi cha, không khác gì cực hình. Nếu bình thường 8-9h mới thức, hãy thử 1 ngày đúng 5 giờ ngóc đầu dậy xem. Cảm giác đầu tiên là muốn đập cái báo thức. Nếu may mắn dậy đánh được cái răng thì sau đó cũng uể oải, rã vai rã cánh, không biết làm gì. Rồi loay hoay một hồi, đập mặt vào gối ngất luôn. Nguy hiểm thế đấy.

    Dậy sớm làm cái chi?

    Học, đọc, làm… Nếu dậy sớm hơn, bạn có 1 ngày dài hơn. Nếu tận dụng tốt, bạn sẽ làm được nhiều thứ hơn. Nếu làm hiệu quả, bạn sẽ có kết quả cuộc đời ngon lành hơn người ta.

    Hoặc chỉ đơn giản là bạn muốn đến công ty, đến trường sớm 1 tý. Muốn có thêm ít thời gian ngồi ngẫm. Khi người khác đang vội vã, tất bật chuẩn bị ra đường, đồ ăn sáng có khi không kịp gặm. Thì ở đâu đó bạn đã yên vị bên ly cafe, ngồi nghĩ đến những việc cần làm trong hôm nay. Nghĩ về tương lai xa xăm và hít 1 hơi thật sâu, mỉm cười nửa miệng. Fan Marvel mà Deep & Dark quá….

    Tôi không tin dậy sớm là bảo chứng cho người thành công. Không hề, nhưng cũng không thể phản đối là người thành công rất hay có thói quen này. Chí ít là sau 1 thời gian dậy cũng gọi là sớm (4h30 – cho khoe chiến tích xíu) thì tôi cảm thấy mình hạnh phúc hơn. Có nhiều thời gian cho những dự án nho nhỏ của bản thân, như viết cái blog này chẳng hạn. Nhắc lại cái nữa, dậy sớm không bảo đảm cho cái gì cả, kể cả thành công hay hạnh phúc. Nhưng nó cho ta một cơ hội rất lớn để đạt được những thứ đó. Thế thì thử thôi.

    Dĩ nhiên, nếu dậy chào cờ lúc 4 rưỡi sáng mà uể òa uể oải cả ngày thì thôi các ông cứ nướng cho chín đều hộ tôi cái. Dở dở ương ương ai mà chịu được. Tèo cả người mà cứ thích dậy sớm thể hiện làm vẹo gì cho mệt xác ra. Đấy là cộng đồng mạng sẽ nói thế. Còn tôi sẽ nói là nếu biết cách ngủ hiệu quả, thì 6 tiếng có khi lại chất lượng ngang 9 – 10 tiếng. Vừa có chất vừa có số, sống là phải có tham vọng ở những thứ như thế này này.

    Làm cái gì cũng cần phương pháp

    Nếu muốn dậy sớm, và dậy sớm hàng ngày. Không phải cứ dùng ý chí quyết tâm là được. Phải nắm được cốt lõi. Từ đó tìm ra phương pháp. Đúc kết thành kinh nghiệm. Rút ra bài học từ kinh nghiệm. Từ đó cải thiện phương pháp và tái định nghĩa cốt lõi. Đấy,…… trong sách self-help ghi vậy đấy. Còn tôi sẽ nói là bạn cứ làm như sách self-help là được.

    Nhưng 1 cách dễ hiểu hơn, tôi sẽ chia sẻ những gì thực tế và có thể áp dụng ngay. Tôi là chuột bạch cho vụ này chắc cũng cả chục lần rồi. Cứ thử, rồi thất bại. Thói quen ngủ nướng được nuôi ngày này qua tháng nọ. Nhưng rồi cuối cùng cũng tìm được 1 phương pháp vẹn toàn, ít nhất là đối với tôi. Những thứ này đúc kết từ 1 mong muốn thay đổi nghiêm túc và rút kinh nghiệm từ những lần thất bại của tôi. Hãy thử áp dụng nhé, biết đâu cũng sẽ phù hợp với bạn và sẽ tiết kiệm được cả đống thời gian đấy

    Toàn diện

    Bạn nghĩ dậy sớm chỉ là chuyện của sáng sớm. Nố nô nồ. Làm gì cũng phải có trước có sau. Ngủ nghỉ cũng vậy. Tôi chia thành 3 giai đoạn luôn nhé: trước khi đi ngủ, trong khi đi ngủ, và sau khi ngủ dậy

    funfact: ngủ và thức là 2 từ trái nghĩa. Nhưng ngủ dậy và thức dậy thì lại giống nhau 😂

    Hướng dẫn step by step

    Cứ đọc từ từ cho vui và thấm đã nhé, dưới cùng có recap và checklist

    Trước khi đi ngủ

    Người ta nói buổi sáng mà tích cực, thuận lợi thì cả ngày làm việc sẽ vô cùng hiệu quả. Người ta cũng lại nói buổi sáng hôm sau bắt đầu từ đêm hôm trước. Thế nên nếu ngủ không tử tế, ngày hôm sau không làm được gì thì đừng có đổ tại số.

    Action tip 1: Đúng lúc

    Chọn cho mình 1 thời điểm đi ngủ và thức phù hợp (thường trước 11h là ổn áp nhất). Đối với tôi là 10h30 – 4h30. Đây là khâu setup lịch ngủ. Hãy cam kết đi ngủ đúng giờ đã chọn. Khoảng thời gian từ 6 – 6 tiếng rưỡi là phù hợp nhất.

    Cài app để báo thức và…báo ngủ. Vì nhiều bạn tham công tiếc việc, hoặc tham chơi tiếc bời mà không biết trời đã khuya, đèn đường đã tắt, chó đã vào chuồng nhưng bản thân thì vẫn chưa lên giường đi ngủ. Thế nên cài cái báo thức TRƯỚC 30 PHÚT giờ ngủ đã định. Nhớ nhé, nếu định 10 rưỡi ngủ thì 10 giờ điện thoại phải kêu. Không kêu thì vứt cmn……. à, không kêu thì xem nó hỏng ở đâu rồi cài lại để ngày mai nó kêu nhé. Cài sẵn cho cả tuần, thứ 7 chủ nhật cũng thế. Vì đây là xây thói quen chứ không phải chơi thử thách nữa, phải làm mỗi ngày.

    Action tip 2: 10 giờ là hết ngày

    Sau 10 giờ, cái gì chưa xong thì là của ngày mai. Đấy, đấy. Cài cái mindset đó vào đầu thì mọi chuyện sẽ khác lắm. Nếu bạn là người của công việc, thì hãy tin tôi đi. Bạn mà ngủ ngon thì chẳng mất gì cả, mà còn được thêm rất nhiều.

    Sau 10 giờ, là của ngày mai.

    Khi chiếc điện thoại yêu dấu âu yếm nhắc chúng ta đi ngủ thì mau chóng đóng laptop lại, note lại 3 việc cần làm ra 1 tờ giấy hoặc trên điện thoại cũng được (chỉ 3 việc thôi). Và từ lúc đó cho đến khi đi ngủ, đừng nhìn vào màn hình điện thoại hay máy tính 1 lần nào nữa. Nhớ nhé, đừng nhìn. Thấy ma đấy….. ehehe


    Sau 10 giờ, nhìn vào điện thoại là lé luôn.

    Action tip 3: Chill

    Dĩ nhiên là cơ thể sạch sẽ, mát mẻ, thơm tho, răng miệng đã cọ rửa thơm phức rồi thì mới lên giường. Cái này chắc khỏi nói thêm. Uống 1 cốc nước nhé, cho nó mát cái mình. Nhưng đừng ăn gì cả. Và tuyệt đối không chất kích thích (trà, cafe) sau 4h chiều trừ khi…cháu muốn lên bar.

    Nửa tiếng cuối ngày này là khoảng thời gian yêu thích thứ 2 của tôi trong ngày, chỉ sau giờ chill cafe buổi sáng. Đây là lúc thích hợp nhất để lười biếng. Cả ngày gồng lên để làm, giờ được tắt nguồn, ngả lưng ra giường, đầu óc được giải lao. Ngày nào hiệu suất càng cao, cơ thể bào nhiều thì lúc này lại càng thấy quý giờ được ngủ.

    Action tip 4: Tổ ấm, bóng tối, và lời ru

    Chỗ ngủ nên gọn gàng thoải mái, để lên giường phát có hứng ngủ luôn. Nên trang bị thêm 1 – 2 em để ôm cho ấm càng tốt. Em đây là em gối ôm nhé…ehehe :))

    Đèn đóm nên tắt hết, chỉ để lại 1 cái đèn ngủ thôi. Có ánh sáng mạnh là khó ngủ lắm.

    Tôi thì có thêm cái sở thích nghe nhạc không lời khi ngủ các ông ạ, chọn sẵn 1 list rồi bật lên (hẹn giờ 1 tiếng sau sẽ tự tắt). Rất là quý's tộc luôn. Có mấy cái app sound effect hay lắm, ngủ như ru các ông ạ. Gần đây phát hiện thêm độc chiêu ASMR. 2 từ thôi: BÁ ĐẠO. Tối nay hãy thử lên youtube search, rồi đeo tai nghe trải nghiệm nhé. Lần đầu nghe tôi ngất luôn trong 5 phút.

    Còn ông nào cầm tinh con mã thì tấn công luôn giác quan còn lại: khứu giác. Đèn đốt và tinh dầu. Chọn tinh dầu tốt tốt 1 tý.

    Rồi okay, lên giường nhắm mắt lại và tận hưởng nhé.

    → Với 4 tips kể trên, bạn đã có đủ mọi yếu tố của 1 giấc ngủ ngon lành

    Nhưng mà liệu có ngủ được không. Khi mọi hôm thì 1-2 giờ sáng, mệt quá mới đành phải đi ngủ, hôm nay mới 10 rưỡi leo lên giường cứ thấy sượng sượng. Okay chắc chắn. Vì bạn sẽ bị lệch đồng hồ sinh học. Chắc cũng phải trăn trở vài đêm mới quen được. Áp dụng thêm mấy tip nhỏ này trong khi ngủ nhé

    Trong khi ngủ

    Action tip 5: Present is a present

    Đầu óc ta như 1 cuộn băng dạy tiếng Anh. Cuối ngày mà không làm gì, nó sẽ tua tới tua lui những gì xảy ra ở thì quá khứ đơn và quá khứ tiếp diễn. Rồi tới những lo lắng ở thì tương lai gần và hiện tại chưa hoàn thành. Thôi bạn ơi, bỏ ra đi bạn ơi, trở về với hiện tại tiếp diễn đi bạn ơi. Nếu thứ gì giải quyết được, thì có gì phải lo. Còn đã không giải quyết được thì lo cũng chẳng để làm gì. Thôi, thoải mái để ngủ cho ngon, mai biết đâu lại nghĩ ra cách.

    Thiền. Thề luôn, chưa bao giờ tui ghen tỵ với mấy đứa mà tui hay chửi là không có não như khi ngồi thiền. Để mà ngồi 1 chỗ, hoặc nằm 1 chỗ mà KHÔNG NGHĨ GÌ CẢ nó gần như là bất cmn khả thi với tôi các ông ạ. Càng đuổi thì nó càng đến. Nhưng thôi, khi làm được rồi thì Yolo luôn. 2 mẹo nhỏ thôi:

    • Đừng cố đẩy suy nghĩ đi, cứ tưởng tượng nó là 1 đám mây và sẽ tự trôi, đến rồi sẽ đi.
    • Tưởng tượng 1 khung cảnh quang đãng, có trăng, có bãi cỏ, hình dung hơi thở của mình là làn gió. Tập trung cảm nhận sự mát lạnh của làn gió đó. Và gió sẽ tự cuốn mây đi. Ôi đọc truyện bác Ánh nhiều vào là tưởng tượng ra ngay.

    Action tip 6: Vắt kiệt sức

    Nếu bạn không phải là fan của Nguyễn Nhật Ánh, không thể ngồi một chỗ để nghĩ về hư không và các thực thể vũ trụ thì okay. Chơi chiêu này nhé. Nguyên buổi tối, trước 10h, hãy làm việc thật tập trung, dùng nhiều não nhất có thể. Đẩy bản thân đến trạng thái bắt buộc phải nghỉ ngơi. Tôi đã từng thử chiêu này, cưỡng ép 1 chút nhưng hiệu quả các ông ạ. 2 tiếng liên tục chỉ viết và viết. Viết xong tầm 3000 chữ thì khỏi đợi mời. Lăn ra ngủ như chết luôn. Một công đôi chuyện.

    Sau khi ngủ dậy

    Đây là màn hấp dẫn nhất. Cũng là màn khó nhằn nhất. Buổi tối, lúc mọi thứ còn náo nhiệt, bản thân còn tỉnh táo. Bạn plan đông plan tây gì cũng ngầu. Nhưng khi đang kẹt trong chiếc chăn ấm áp, giấc mộng còn dang dở và cơn say ke chưa dứt. Bạn nghe được tiếng báo thức…. Mọi tế bào trong cơ thể biểu tình reject kế hoạch đêm qua 1 cách đê tiện. Bạn vứt liêm sỉ và ngủ tiếp trong 1 sự hối hận tột độ. Vừa ngủ, vừa lo lắng bất an cho tương lai của mình. Ấy, tôi lại đặc tả chính mình rồi các cụ ạ. Chỉ thế là nhanh :))))

    Action tip 7: Siêu vũ khí lôi vào toilet

    Sau bao nhiêu lần bại trận nhấn nút snooze (ngủ thêm) trên điện thoại, cuối cùng cũng tìm lại được liêm sỉ bằng cái app này – Alarmy.

    Cục cưng của tôi đây. Cái hay của nó là bạn không thể Snooze hehe. 1 khi đã chịu chơi thì cái app này sẽ bắt bạn chơi tới khi nào thức thì thôi. Gọi là cục cưng, nhưng sáng nào tôi cũng phải chửi nó bằng những từ vựng sinh học lớp 8. Vì tức đẹo chịu được. Muốn sống khốn nạn với nó cũng khó. Nó sẽ kêu như một quả bom sắp nổ, muốn tắt không phải đưa tay ấn cái bụp là được. Bạn phải đi ải. Đúng rồi, phải qua ải các ông ạ. Thôi cứ tải về trải nghiệm nhé, tui chọn thử thách là quét mã vạch. Tôi cài mã vạch của chai khử mùi trong nhà vệ sinh làm mã vô hiệu hóa. Phải quét đúng cái mã vạch thì nó mới tắt.

    Đây là chiến thuật nhé. Vì tôi nhận ra buồn ngủ đến mấy, nhấc xác được đến nhà vệ sinh thì tiếp theo xem như game easy!

    Và sáng nào 2 ông chung phòng cũng thấy tôi ôm cái điện thoại vội vã vào nhà vệ sinh 4 rưỡi sáng, vẻ mặt căng thẳng bật đèn flash săm soi chai lăn nách…

    Action tip 8: Ánh sáng, nhiệt độ, âm nhạc

    Vào được nhà vệ sinh rồi thì bật đèn lên. Ánh sáng sẽ làm giảm melatonin giúp tỉnh nhanh hơn (lâu lâu vô tình thở ra 1 thuật ngữ để giữ được sự nguy hiểm nha anh em).

    Ra khỏi nhà vệ sinh thì nhanh chóng mặc ấm, vì chênh lệch nhiệt độ sẽ khiến cơ thể dễ bị sốc và tạo ra một xu hướng tự tái tạo nhiệt lượng cũ để cân bằng thân nhiệt (aka: chui vào mền ngủ lại).

    Thêm 1 list nhạc sôi động tươi vui chào ngày mới nữa. Điều này sẽ giúp kích thích 1 số hooc-mon thần kinh như…. à mà thôi. Chỉ có 2 lưu ý nhỏ nữa:

    1. Dùng tai nghe nếu đang ở chung phòng với người khác, âm lượng vừa đủ, nhún nhảy theo nhạc để làm nóng người
    2. Đừng mở nhầm list nhạc tối qua

    Action tip 9: Thể dục thể thao

    Sau những chiêu thức ở trên thì cũng tỉnh tầm 80% rồi. Tập thể dục là cách tôi loại nốt 20% lơ mơ còn lại để kích nổ hiệu suất làm việc. Bạn có thể hít đất, kéo xà, squat, hoặc nếu muốn ra đường thì mang giày đi chạy bộ vừa hít khí trời vừa đổ mồ hôi.

    Sau khi tập xong, nhớ uống 1 cốc nước lọc nhé.


    100 lần chống đẩy, 100 lần gập bụng, 100 lần squat và chạy 10km. Tập mỗi ngày. Nếu các ông không hiểu tôi đang nói gì thì…thôi nhé, tôi đang nói với fan Saitama :))))

    Action Tip 10: Vào việc

    Sau tất cả những gì ở trên thì mục tiêu cũng là để ngày dài ra. Giờ thì bạn có thể bắt đầu làm việc, đầu óc tỉnh táo, khí trời mát mẻ, không gian yên tĩnh. Rất thích hợp để làm chuyện lớn. Các cụ vẫn nhớ cái note tôi bảo viết ở Tip 2 chứ. Giờ là lúc nó phát huy tác dụng đây. Với 3 task quan trọng nhất đó bạn sẽ biết chính xác phải làm gì. Mục tiêu đã có và bạn đang có 2 – 3 tiếng để bứt tốc tối đa. Đó là cách tôi viết blog, học nghề BA, và đi làm full time cùng lúc (chưa kể mấy cái side project vớ vẩn thôi không kể, kể ra thì lại ngại, với lại dài dòng nữa ý, mà tính tôi thì ngắn gọn trọng tâm thôi các ông ạ. Đôi lúc cái này cũng là điểm yếu tại nói gãy gọn quá người ta hiểu không hết ý mình nói. Với lại……..à………… thôi)

    Action Tip 11: Enjoy

    Như đã nói, buổi sáng ngồi bên ly cafe là most chilling time của tôi. Sau khi tự ăn bữa sáng ngon lành tự nấu, tôi tự pha 1 cốc cafe để hưởng thụ cuộc đời. Mấy người dậy 8h rồi thay đồ vội để đi làm mấy khi hiểu cái ung dung thư thả này. Ngồi ngoài ban công nghe chương trình podcast yêu thích, uống 1 ly cafe, rồi ngứa tay với cây guitar làm 1 bản lãng mạn cho cô hàng xóm nghe. Chà, nghe thôi đã muốn dậy sớm rồi :))))

    ⚰️ Conclusion

    Thôi dừng bút tại đây. Đón xem các bài blog sau nhé. Bên dưới có checklist tổng hợp lại để anh em in ra, xem như sổ tay hướng dẫn dậy sớm , cái gì dễ đến dễ đi, lỡ mất công đọc rồi, mất thêm chút công nữa để biến nó thành hành động nhé. Chứ đọc để get high phút chốc thôi thì đi đọc truyện xxx, đừng vào đây nhá.

    À chuẩn bị có 1 bài về thói quen để tận hưởng buổi sáng . Đón xem nhé!

    📸 Brief

    • Trước khi đi ngủ

      • Action tip 1: Đặt lịch biểu thức ngủ – Cài báo thức và báo ngủ
      • Action tip 2: 10 giờ là hết ngày – Ngưng mọi việc, tắt mọi màn hình
      • Action tip 3: Chill – Vệ sinh cá nhân, uống nước
      • Action tip 4: Tổ ấm, bóng tối, lời ru – Biến giường ngủ thành thiên đường ấm cúng

    • Trong khi ngủ

      • Action tip 5: Thư giãn đầu óc – Thiền, ngưng suy nghĩ và lo lắng
      • Action tip 6: Vắt kiệt sức trước giờ ngủ

    • Sau khi thức dậy

      • Action tip 7: Báo thức bằng app Alarmy, vào toilet đánh răng rửa mặt
      • Action tip 8: Bật đèn sáng, giữ ấm cơ thể, nghe nhạc sôi động
      • Action tip 9: Tập thể dục làm nóng cơ thể
      • Action tip 10: Tập trung cao độ, làm việc
      • Action tip 11: Enjoy buổi sáng


      Copyright by ©️ Nguyen Hong Duc
       [Home](/43e5c72f51fb4b829cf3b663cc692537) / [Blog](/50fab838791e4278b3b8a09472ed6fae) / [Hiệu suất](/9baf0efd8b9e42edb14afc92c9d7024e) / [Thử thách](/4f9c29797a0949498bc1be34f9a002dd) / [Làm Bi Ây](/f8b07e0f7a034a5fa46d696869440a8d) / [Cá nhân](/c27da6e4cda1446fad5cacad64d00d01)

  • Kiểm soát cuộc đời bằng kế hoạch cá nhân

    Kiểm soát cuộc đời bằng kế hoạch cá nhân

    Thức dậy vào 1 buổi sáng một cách vô tư không lo nghĩ. Mọi sự xảy ra sau đó, mặc kệ. Cũng không phải ngày đầu tiên. Mười mấy hai chục năm qua, hắn đã để số phận đưa đẩy mọi khoảnh khắc trong đời rồi.

    Hắn biết là mình cần phải làm, làm bất cứ gì cũng được, để có cảm giác đang cầm lái cuộc đời chính mình. Và … hắn dừng lại sau 10 phút cố gắng…chẳng thể nghĩ thêm được nữa. Hao trí tổn tâm cho mấy thứ ở xa xăm chưa từng là thế mạnh của kẻ như hắn. Tự bào chữa 1 cách đáng thương, như thể đó là giữ sự vô tư để sống trọn vẹn thực tại. Nhưng chưa bao giờ, hắn thật sự thanh thản với thực tại, với sự vô tư đó.

    Len lỏi trong tâm hồn, vẫn luôn có 1 cảm giác, gọi là gì nhỉ…… ghen tỵ! Với những kẻ biết mình đang làm gì. Họ kiểm soát cuộc đời mình thật trật tự và ngăn nắp. Trông họ có vẻ tất bật, bận rộn, nhưng ẩn sâu lại là khuôn mặt hạnh phúc, 1 sự tự tin toát ra từ vị trí ghế lái của cuộc đời. Đúng cái thứ cảm giác mà hắn thèm. Đối lập với sự thanh thản, vô tư….khi chẳng biết mình sẽ đi về đâu

    Chào các anh em nối khố và đồng bào cả nước. Đoạn trên được viết trong 1 buổi sáng sớm mưa lất phất, trời xám xịt, gió đìu hiu nên có chút u ám. Giờ trả lại không khí của 1 blog vui tươi sáng sủa nào.

    Và hắn chính là version 3 năm trước của….”tôi”. Khi mỗi ngày là 1 phiên bản Copy – Paste của ngày trước đó. Tôi chả hài lòng tẹo nào. Đời nó cứ bình bình, nếu không muốn nói là cắm đầu đi xuống. Tôi muốn tập viết blog nhưng lại chẳng tìm được thời gian rảnh, vì cứ lúc nào rảnh là lại lướt facebook. Muốn học thêm ngôn ngữ lập trình để làm cái app tôi thích nhưng ngày nào cũng bận tối mặt…để xem Netflix.

    "Không ai lên kế hoạch cho việc nghèo khổ, béo ị, và ngu ngốc cả. Đó là những thứ sẽ tự mò đến nếu bạn không có kế hoạch" – Larry Winget

    Và tôi đang nghèo, béo ị và ngu đúng như câu trên. Vậy thì giờ cần tìm ra cách để giàu, 6 múi và khôn hơn ra. Tôi đã lờ mờ nhận ra mình cần gì.

    Mindset: Lập kế hoạch cá nhân (gọi là planning cho nhanh nhé)

    Tại sao cần planning?

    Tôi nhận ra mình không phải là 1 thiên tài và cuộc sống này quá phức tạp để những thứ kể trên có thể tự đến với 1 đứa thiên phú bằng 0. Tôi cần 1 những nước đi rõ ràng để đạt được mấy cái đó….1 bản kế hoạch.

    Tại sao lại cần kế hoạch á, không không…… Đọc lại tiêu đề đi, những bài viết loại how-to thì tôi sẽ không giải thích nhiều, chỉ chia sẻ những cách mà tôi đã áp dụng, những gạch đầu dòng actionable và mang lại thay đổi nhìn thấy được. Còn câu trả lời cho những thứ sâu sắc như Why??? Xin mời đọc bài viết về Why của tôi và nó sẽ lên sóng vitvungve blog sớm thôi :))) hết giờ quảng cáo!!!

    Khi nào thì cần planning?

    Giờ tôi tập được 1 thói quen. Mỗi khi làm bất cứ việc gì trên 30p, tôi đều planning. Có thể là vạch sẵn trong đầu, có thể vẽ nhanh ra giấy hoặc là note vào planning center (vũ khí bí mật của tôi). Và trời ơi, kết quả khác xa so với cắm đầu vào làm ngay. Với mỗi người thì nhu cầu planning có thể khác nhau, tùy vào mức độ cẩn thận và yêu cầu công việc.

    Chắc bài viết nào về planning cũng phải quote câu này, nên cũng không thể không bắt trend.
    "Nếu cho tôi 6 giờ để chặt cây, tôi sẽ dùng 4 giờ để mài rìu" – Abraham Lincoln

    Vậy nếu bạn hỏi, khi nào thì cần planning, công việc nào cần planning? Thì câu trả lời của tôi là: Khi bạn thật sự muốn đạt 1 kết quả tử tế và trong khả năng của mình thì lúc đó hãy planning. Còn nếu kết quả ra sao cũng không quan trọng thì thôi, cứ nhắm mắt mà làm.

    Định nghĩa về 1 cái plan hiệu quả

    1 plan có thể vô dụng, nếu người planning lan man về mục đích, hoặc plan không định hướng được cho hành động 1 cách rõ ràng.

    Hãy tưởng tượng bạn tham gia chuyến thám hiểm 1 khu rừng to bự, chằng chịt núi non sông hồ. Bạn chưa từng đến đây và được phát 1 tờ bản đồ của khu rừng. Tờ giấy này, có thể xem như là kế hoạch để ra khỏi đây. Hãy đặt câu hỏi xem, bạn sẽ cần 1 tấm bản đồ như thế nào? okay, đây là câu trả lời của tôi, tham khảo nhé:

    1. Đủ chính xác để giúp bạn lựa chọn điểm đến phù hợp (chọn mục tiêu thông minh)
    2. Bạn sẽ biết những điểm cần, chia nhỏ đoạn đường để giữ sức trước khi có thể ra khỏi khu rừng (chia nhỏ công việc)
    3. Giúp bạn quyết định sẽ rẽ trái hay rẽ phải ở 1 ngã ba. (hỗ trợ quyết định)
    4. Giúp bạn biết cần bao lâu để tới được nguồn nước, cần bao lâu thì tới bìa rừng. (dự đoán thời gian)
    5. Giúp bạn biết trước chỗ nào hay có thú dữ, chỗ nào là đầm lầy để tránh (lường trước rủi ro)
    6. Giúp bạn tập bơi trước ở nhà và chuẩn bị trước túi nilong chống thấm nếu bắt buộc phải bơi qua sông (chuẩn bị kỹ năng, công cụ)

    Một kế hoạch cũng như vậy, để hiệu quả cũng cần phải đạt các yếu tố đó. Như vậy plan mới xài được và không uổng thời gian suy nghĩ.

    Có những loại planning nào?

    Nếu xét theo quy mô về thời gian, tôi tạm chia làm 3 kiểu.

    1. Planning chiến lược (output: Objectives)

      Thường áp dụng cho một khoảng thời gian dài, như 1 năm hoặc nhiều năm. Dùng cho những cao nhân nhìn xa trộng rộng. Có bản lĩnh này thì xem như sức mạnh cấp chiến tướng, không sợ không có tương lai. Nhưng để có 1 planning chiến lược DÙNG ĐƯỢC cho cả năm thì cũng trần ai lai khổ. Quy mô plan càng lớn, càng dễ trở thành giấy lộn.

      Phần tập trung chủ yếu của planning chiến lược đó là chọn mục tiêu (Objective). Nếu xét riêng về lập kế hoạch cá nhân thì planning chiến lược thường là lựa chọn những mục tiêu cho một khía cạnh lớn của cuộc đời.

      Bạn muốn sức khỏe của mình có thay đổi gì trong năm nay? Bạn sẽ chọn 1 môn thể thao, học 1 môn võ, hay đăng ký tập gym. Bạn sẽ học 1 kỹ năng mới để làm “tài lẻ”. Bạn chọn học đàn guitar hay piano, nếu học guitar thì tự học trên youtube hay kiếm thầy đi học. Bạn muốn năm nay sẽ có rủng rỉnh tiền bạc một chút. Bạn sẽ dùng tiền để đi tiết kiệm hay kiếm 1 kênh để đầu tư.

      Vào đầu năm mới, tôi có 1 nghi thức nho nhỏ, đó là ngồi xuống để gạch đầu dòng mấy cái Objective (mục tiêu lớn) này. Không biết có làm được không nhưng mà, có kiêng có lành các ông ạ :))) Thường xoay quanh 6 khía cạnh

      • Sự nghiệp: sẽ học thêm gì để bá đạo hơn, kỹ năng chuyên môn và kỹ năng mềm, đọc sách gì cho bớt ngốc nghếch…
      • Tài chính: chiến lược quản lý tiền, vì nghèo nên chuyện tiền nong phải kiểm soát rất chặt, và cũng nghiên cứu những hướng nhỏ để đầu tư thêm
      • Sức khỏe: nghĩ xem nên chơi thêm môn thể thao nào, cường độ tập thể dục, tần suất tập gym ra sao. Nói cho ngầu thế chứ chỉ chơi mỗi cầu lông thôi là cũng hết lịch rồi.
      • Lối sống: phát triển những thói quen nào, làm sao để chăm sóc bản thân tốt hơn, làm sao để nói chuyện bớt nhạt, cởi mở hơn, đọc những sách gì để biến tâm hồn thành thánh đường…
      • Mối quan hệ: năm nay kiếm thêm bao nhiêu cô người yêu……à quên…. đấy, lại nhầm rồi. Ý tôi là chiến lược mở rộng mối quan hệ, gặp gỡ nhiều người, tham gia vài cái câu lạc bộ để tăng khả năng thoát thời kỳ FA. Rồi mối quan hệ gia đình, bạn bè.
      • Giải trí: học chơi 1 nhạc cụ nào đó, mỗi năm chơi được 1 món lãi rồi. Vì chỉ chơi cho vui nên không theo đuổi lâu dài. Dành cho những lúc muốn chill hoặc những dịp bất ngờ được thể hiện thôi. Những nơi muốn đi du lịch cũng nằm trong đây.

        Tôi làm cái nghi thức này vào đêm giao thừa, chắc cũng được 6 năm. Và plan lúc đang high thì các ông biết rồi đấy, 4 từ thôi: ẢO TƯỞNG SỨC MẠNH. Tưởng ta đây là tạ thế thiên tài, sức mạnh nghịch thiên, cảm được chánh đạo nên viết 1 cái sớ đầy những kỹ năng của 1 thằng main anime được buff quá tay. Nên việc fail là phải đạo trời rồi. Đến khi cầm plan vượt map, đụng chuyện là bỏ của chạy lấy người ngay. Từ 2 năm trở lại đây, đã học được cách kiềm chế sức mạnh, à không, kiềm chế sức ảo tưởng. Không còn viết bữa nữa. Dù mục tiêu đặt ra cũng không phải dạng tầm thường nhưng đã cân nhắc mức độ thực tế và biến mục tiêu này thành định hướng hành động chứ không chỉ là hổ giấy.

        Chiến lược:
        – Thời gian: lâu dài, thường là 1 năm
        – Kết quả: Chủ yếu quan tâm đến Objective (mục tiêu lớn)
        – Lưu ý: Không cần quá chi tiết, phân bổ đều vào các khía cạnh quan trọng của cuộc sống.

    2. Planning chiến thuật (output: Key results)

      Dành cho những khoảng thời gian ngắn hơn như 1 tháng hoặc 1 tuần. Có thể dựa trên định hướng của planning chiến lược mà ra. Planning chiến thuật đòi hỏi xác định rõ các cột mốc cần đạt để tới được Objective và định nghĩa rõ thế nào là đạt được. Nghĩa là phải đo lường được. Đây gọi là những cột mốc chính (Key results /hoặc milestone cũng được)

      Sáng chủ nhật cuối cùng hàng tháng là nghi lễ monthly planning. Sau khi dùng 1 ít chất kích thích…. thường là cafe :))) thì đầu óc sảng khoái, tôi sẽ ngồi review tháng qua đã gạch được gì ra khỏi danh sách của tháng trước. Cái gì còn tồn thì phân tích xem kẹt ở đâu, rồi mang hết qua tháng mới. 1 monthly planning sẽ gồm 1 kết quả chính cần đạt của tháng, như kiểu cuối tháng này dậy lúc 4 rưỡi 20 ngày liên tục, phải chơi thành thục 3 điệu đàn mới, hoàn thành 10 blog chất lượng. Kiểu như vậy. Bạn có thấy những cột mốc này có điểm chung gì không? Đó là những con số – thứ không biết nói dối. Sau đó chia đều ra cho 4 đến 5 tuần, mỗi tuần cần đạt những kết quả phụ nào (Sub-result/sub-milestone). 1 tháng 10 posts thì 1 tuần tầm 2 posts chẳng hạn. Vậy là đường đi đã rõ ràng hơn rồi. Từ một Objective của năm là “Xây dựng blog và thói quen viết hàng ngày” đã được chia ra thành những cục milestone đơn giản và dễ nuốt.

      Làm plan chiến thuật phải linh hoạt và thận trọng hơn chiến lược. Phải uốn nắn sao cho dẻo, cân nhắc mức độ thực tế . Ở plan chiến lược có thể tham lam một chút, theo kiểu đã là main thì ta phải biết tuốt và phải thăng cấp nhanh nhanh. Nhưng mà plan theo tháng và tuần thì phải cẩn thận. Tham lam nhét quá tay vào là fail ngay, vì có rất nhiều yếu tố tác động vào quá trình mà ta không lường trước được. Chỉ cần fail tầm 2 cái milestones thôi là bắt đầu thấy Objective xa vời. Và tất nhiên là nản chết mịa, ông nào YSL có khi còn xé map xóa game luôn.

      Chiến thuật
      –       Thời gian: Hàng tháng hoặc hàng tuần
      – Kết quả: Key Result / Sub Key Result
      – Lưu ý: Hướng đến việc đạt được Objective. Phải thực tế và…thực tế hơn nữa

    3. Planning hành động (output: Task)

      Task là là kết quả của planning hành động (action plan) . Thực hiện được 1 task, nghĩa là bạn đang bước thêm 1 bước trên cái kế hoạch dài đằng đẵng kia. Và đây là bí thuật để mọi kế hoạch trở nên khả thi.

      Hàng ngày trước mỗi buổi làm việc, tôi chỉ dành 15 phút để plan, nhưng nó khiến 4 tiếng làm việc sau đó giải quyết được nhiều thứ hơn cả ngày. Không quá lời đâu.

      Việc cần làm khi planning hành động là chia nhỏ planning chiến thuật ra, sắp xếp lại và phân bố vào thời gian biểu hàng ngày

      Sáng sớm là thời điểm ưa thích của tôi để planning action. Từ sub-milestone của tuần đã có ở planning chiến thuật, tôi sẽ phân chia ra ngày nào cần làm những việc gì. Nếu ở cấp độ chiến thuật, planning phải thực tế thì ở cấp độ này, mức độ thực tế và rõ ràng phải x10. Nghĩa là task phải biến thành hành động 1 cách dễ dàng nhất.

      Hành động
      –       Thời gian: Hàng ngày
      – Kết quả: Task
      – Lưu ý: Hướng đến những hành động chi tiết cần làm và bằng mọi giá phải làm được.

      Ví dụ cho task: Hôm nay sẽ phải tập chạy ngón 30p trên guitar bắt đầu từ 7h30 – 8h tối. có thể chia ra hôm nay luyện 3 âm giai C, A, M mỗi hợp âm 30p. Bắt đầu trễ, kết thúc sớm, phân tâm giữa chừng hoặc không làm, đóng vào quỹ 50k. Người kiểm soát (nhờ cô bé phòng bên, 25k sẽ thuộc về người kiểm soát)

      Và như vậy là có 1 cái nhìn rõ ràng về việc biến đổi từ 1 cái Object khổng lồ thành 1 bước đi rất khó để fail. Nó là như vậy đấy. Giờ thì bạn đã thấy 1 cái nhìn toàn cảnh của Planning rồi đúng không.

      Okay mục đích của bài viết này là vậy, vẽ một bức tranh về lập kế hoạch cá nhân. Và trong ví dụ vừa rồi về task tập đàn guitar bạn thấy tôi đã sử dụng 1 số kỹ thuật khá lạ mà chưa giới thiệu đúng không. Hehe đúng rồi, vì đó và nghề, dấu nghề cho bài viết How-to tiếp theo. Bài tiếp theo sẽ giúp bạn những gợi ý cụ thể từng bước build 1 plan, những công cụ và ví dụ thực tế để giúp mọi người xây cái động plan cho mình và gặt được cuộc sống mơ ước. Hứa là sẽ chia sẻ đầy đủ chi tiết cho anh em. Thế nên yên tâm nhé.

    ⚰️ Conclusion

    Okay mục đích của bài viết này là vậy, vẽ một bức tranh về lập kế hoạch cá nhân. Và trong ví dụ vừa rồi về task tập đàn guitar bạn thấy tôi đã sử dụng 1 số kỹ thuật khá lạ mà chưa giới thiệu đúng không. Hehe đúng rồi, vì đó và nghề, dấu nghề cho bài viết How-to tiếp theo. Bài tiếp theo sẽ giúp bạn những gợi ý cụ thể từng bước build 1 plan, những công cụ và ví dụ thực tế để giúp mọi người xây cái động plan cho mình và gặt được cuộc sống mơ ước. Hứa là sẽ chia sẻ đầy đủ chi tiết cho anh em. Thế nên yên tâm nhé.


    Copyright by ©️ Nguyen Hong Duc
     [Home](/43e5c72f51fb4b829cf3b663cc692537) / [Blog](/50fab838791e4278b3b8a09472ed6fae) / [Hiệu suất](/9baf0efd8b9e42edb14afc92c9d7024e) / [Thử thách](/4f9c29797a0949498bc1be34f9a002dd) / [Làm Bi Ây](/f8b07e0f7a034a5fa46d696869440a8d) / [Cá nhân](/c27da6e4cda1446fad5cacad64d00d01)

  • Làm sao tránh “lạc mất requirement” khi làm BA

    Làm sao tránh “lạc mất requirement” khi làm BA

    1 BA mới thường sẽ gặp vấn đề với việc lấy yêu cầu khi tham gia những dự án đầu tiên mà không được hướng dẫn bởi 1 leader. 1 ví dụ như sau:

    Ở công ty em không có 1 quy trình lấy requirement chính thức nào cả. Em toàn phải đi lượm lặt requirement từ các buổi họp của 1 ai đó: 1 buổi brainstorm, 1 buổi design review hay buổi break down funtion…
    Mà thường các buổi họp đó cũng ngắn ngủn, thường gói gọn trong 1 tiếng đồng hồ, em muốn đặt thêm mấy câu hỏi để làm rõ requirement cũng không được. Cũng chẳng có ai confirm requirement một cách chính thức. Đến cuối cùng thì không thấy được bức tranh tổng thể và các requirement cũng không được ghi lại đầy đủ, đúng đắn.

    1. Làm rõ vai trò của bạn trong dự án

    Gốc rễ của vấn đề này là bạn thiếu hình dung được vai trò của mình trong dự án, có thể bạn chưa vạch ra được 1 BA Plan cụ thể khi tiếp nhận dự án ở những ngày đầu tiên. Hãy đảm bảo thực hiện việc đó.

    Chẳng phải vai trò của BA là lấy requirement, viết doc, rồi chuyển giao thành Fuctional spec sao. Thực ra không có 1 vai trò cố định cho BA với tất cả các dự án. Mỗi dự án có thể sẽ yêu cầu mức tham gia của bạn ở mức độ khác nhau. Việc của bạn là xác định rõ phạm vi đó. BA không nắm được vai trò của mình trong dự án sẽ có xu hướng deliver những thứ mà stakeholder không thật sự cần và đầy thiếu sót.

    Hãy làm việc với những người sau để có được thông tin cần thiết về vai trò của mình:

    • Business stakeholder
    • PM hoặc manager
    • BA lead (nếu có)
    • Dev team

    Để có thể biết được mình đóng vai trò gì, output mình cần tạo ra là gì, bạn cần phải chịu trách nhiệm cho những nhiệm vụ nào. Từ đó, bạn có thể có được BA Plan, làm theo kế hoạch để tránh sự lạc lối xuyên suốt dự án.

    2. Chủ động trong quy trình lấy requirement

    Requirement là thứ input bạn cực kỳ thèm thuồng, vậy thì bạn phải cực kỳ chủ động tìm kiếm nó. Đừng gò ép vô những quy trình của team hay của công ty. Đừng chen chúc vào các buổi họp eo hẹp thời gian của 1 ai đó để lần mò requirement. Hãy chủ động setup, book meeting, gửi mail cho stakeholder để mời meeting khi bạn thực sự cần. Chuẩn bị cho các buổi họp đó thật kỹ lưỡng để có thể có 1 buổi họp thật hiệu quả và tập trung.

    Nắm quyền chủ động kiểm soát các thông tin và chủ đề thảo luận trong buổi họp. Chuẩn bị sẵn những câu hỏi, để chắc chắn lấy được thông tin mà bạn cần.

    Hãy chắc chắn rằng bạn tập trung vào 1 vài vấn đề cụ thể. Nếu stakeholder bắt đầu lệch hướng, hãy nói rằng “Em sẽ setup 1 buổi meeting nữa để thảo luận về vấn đề này”. Hãy đảm bảo buổi họp đầu tiên sẽ thực sự năng suất.

    3. Validate và review requirement

    Đừng quên làm động tác quan trọng này. 1 vài câu hỏi và vài buổi lấy requirement chắc chắn không thể đủ. Nếu bạn dựa hoàn toàn vào đó thì đảm bảo là sẽ thiếu đầu thiếu đuôi. Hãy tổng hợp thông tin đã có, thông tin chưa có thì có thể meeting để lấy tiếp hoặc giả định 1 cách cẩn thận. Và đem mớ thông tin ấy tổng hợp thành document và đưa cho stakeholder validate 1 lần nữa.

    Đó không cần là 1 buổi mài đít 5 tiếng trong phòng họp, review 50 trang document. Việc đó sẽ làm stakeholder kiệt sức và né tránh việc ngồi với bạn trong tương lai. Đôi khi cách này sẽ giúp ích, nhưng nó không phải là cách làm hiệu quả nhất.

    Bạn có thể dùng các công cụ như: review Wireframe, workflow, sơ đồ use case… Bất cứ cách nào dùng để capture requirement và mô hình hóa một cách ngắn gọn cách hiểu của bạn đối với những vấn đề đang nói tới. Chỉ cần stakeholder sơ lược qua tài liệu mà bạn tạo ra và validate thông tin trong đó thì xem như việc phân tích đã hoàn thành

    Đó là lúc bạn nhận được câu trả lời “ Đúng rồi, nhưng mà…” từ stakeholder, người sẽ cho bạn thêm những requirement mới mà bạn đã bỏ lỡ

    Bạn có thể sẽ gặp chút ráng cự từ stakeholder, họ chỉ cho bạn 1 thời gian rất ngắn ngủi trên lịch trình của họ, sau đó hy vọng BA tạo ra 1 document requirement rõ ràng từ không khí. Hãy giải thích giá trị của bạn một cách rõ ràng. Việc làm rõ vai trò của mình ở bước 2 cũng là 1 cách để stakeholder hiểu được đây là những việc bạn phải làm để hoàn thành vai trò mà họ kỳ vọng bạn mang lại cho dự án.

  • BA Framework – Bức tranh tổng thể

    BA Framework – Bức tranh tổng thể

    Tại sao BA cần 1 framework?

    Khi mới vào nghề, chúng ta có xu hướng bắt đầu từ các kỹ thuật BA, học cách viết các tài liệu và làm sao để lấy yêu cầu. Bạn gặp may nếu ở công ty của mình cádfasdfó 1 quy trình chuẩn, 1 người leader luôn nói cho bạn biết phải làm gì.

    Bạn không biết lý do tại sao mình làm việc này ở thời điểm này. Bởi vì bạn không có 1 cái nhìn toàn cảnh về những gì BA phải làm – 1 bộ khung công việc của BA, aliền với vòng đời của dự án.

    BA Framework - Bức tranh tổng thể — hình minh họa

    Giai đoạn 1: Định hướng

    Đây là bắt đầu bước vào 1 dự án mới hoàn toàn hoặc đã được bắt đầu trước đó. Chúng ta sẽ có rất nhiều câu hỏi mơ hồ trong đầu kiểu: Dự án này là gì? Tại sao cần làm dự án này? Đó là những câu hỏi tổng quan đầu tiên và việc của bạn là tìm 1 câu trả lời rõ ràng.

    Đừng vội đi vào chi tiết quá sớm. Bạn muốn bắt tay ngay vào tìm vấn đề và làm giải pháp ngay từ ngày đầu tham gia dự án. Nhưng điều đó rất dễ khiến mọi thứ chệch hướng hoàn toàn.

    Đây là thời điểm để bạn tìm hiểu về những điểm còn mù mờ trong dự án, những thứ mà “bạn không biết là mình không biết”.

    Những câu hỏi bạn cần trả lời và việc cần làm trong giai đoạn này:

    • Dự án này là gì? Mục tiêu lớn nhất của nó là gì?
    • Vai trò của bạn trong dự án là gì? Bạn cần tạo ra những output nào để đáp ứng nhu cầu của stakeholder.
    • Các stakeholder chủ chốt là ai? Bạn sẽ tiếp cận họ như thế nào để lấy business goal và xác định scope của dự án?
    • Nắm được tình hình dự án cho đến thời điểm hiện tại. Tránh việc làm lại những thứ đã được làm rồi.
    • Hiểu được những thứ hệ thống đang có và những gì hệ thống làm được

    Bạn có thể vượt qua giai đoạn này nhanh chóng bằng cách phương pháp gợi ý sau:

    • Trân trọng những buổi brief mà stakeholder, PM hoặc PO dành cho bạn, cố gắng khai thác và hỏi càng nhiều càng tốt.
    • Nhanh chóng xác định được stakeholder chủ chốt và tạo kết nối tốt với họ. Tận dụng việc trao đổi thông tin với họ cả trong các buổi họp chính thức và các cuộc trò chuyện không chính thức (1 buổi ăn trưa hay chầu cafe).
    • Đọc tài liệu: lục tìm, hỏi xin tất cả tài liệu có sẵn của dự án để hiểu hơn về dự án. Tất nhiên, hãy cẩn thận những tài liệu outdate và không còn sát với thực tế.

    Giai đoạn 2: Xác định nhu cầu business

    Khi đã có được những thấu hiểu cơ bản về dự án. Bước tiếp theo đó là xác định Business Goal. Đây là loại input quan trọng nhất để đảm bảo dự án không lệch hướng trong tất cả giai đoạn tiếp theo.

    Technical team có thể đảm bảo việc sản phẩm cho ra đáp ứng được Product Backlog. Nhưng BA sẽ là người chịu trách nhiệm đặt vào backlog những tính năng, những story giúp giải quyết Business Goal. Đó chính là kim chỉ nam của dự án.

    Những gì cần làm trong giai đoạn này:

    • Xác định Goal theo từng cấp độ:

      • Business: Cấp độ cao nhất, là vấn đề/nhu cầu cốt lõi mà dự án phải giải quyết hoặc đạt được. Thường được đưa ra bởi các stakeholder có quyền quyết định cao nhất trong dự án.
      • User: Những mục tiêu cụ thể hơn cần đạt để hoàn thành Business goal. Thường đưa ra bởi những người sẽ trực tiếp sử dụng sản phẩm mà dự án tạo ra.
      • Function and Non-function: Những yêu cầu sơ lược hơn về mặt tính năng hoặc phi tính năng mà hệ thống cần đảm bảo. Thường đối với những dự án mà client là những tổ chức lớn, chuyên nghiệp. Ngoài việc dự án đáp ứng các business goal và user goal thì còn có thêm các tiêu chí mà sản phẩm phải đảm bảo khi bàn giao.
    • Bạn có thể bắt đầu tạo tài liệu BRD từ những nhu cầu này.
    • Luôn confirm lại cách hiểu của bạn với stakeholder để chắc chắn không hiểu sai. Đây là 1 input rất quan trọng.

    Giai đoạn 3: Xác định phạm vi thay đổi

    Một phạm vi dự án đã được thông qua bởi các stakeholder là thứ giúp cho bạn và team “an tâm” suốt dự án.

    Phạm vi nghĩa là định ra biên giới giữa cái “Phải làm” và cái “Không làm”. Tất nhiên việc tuyệt đối rõ ràng như trắng và đen là bất khả thi. Sẽ luôn có 1 vùng xám “Nên làm” hoặc “Có thể sẽ làm”. Nhưng việc có một hình dung về quy mô dự án sẽ giúp team không đi quá xa khỏi vòng tròn này.

    Những gì cần phải làm trong giai đoạn này:

    • Bắt đầu tìm hướng tiếp cận giải pháp cho các vấn đề/nhu cầu. Đánh giá xem quy trình và công nghệ sẽ phải thay đổi như thế nào về mặt bản chất để đáp ứng Business Goal.
    • Tạo ra những bản phác thảo về phạm vi dự án và liên tục trình bày cho stakeholder chủ chốt cả phía business và phía technical – cho đến khi họ sẵn sàng để ký và thông qua Scope Statement.

    Giai đoạn 4: Lập kế hoạch BA chi tiết

    Một kế hoạch BA chi tiết xác định các kết quả cụ thể mà BA cần tạo ra cùng với một ước tính thời gian hoàn thành. Dự án sẽ cần output gì từ bạn để có thể làm rõ yêu cầu từ business và công việc tiếp theo cần thực hiện.

    Nhiệm vụ của giai đoạn này:

    • Chọn được các format output phù hợp để làm rõ requirement. Việc lựa chọn phụ thuộc vào phạm vi dự án đã định nghĩa ở bước 3, dự án chạy theo kiểu waterfall hay agile, nhu cầu của technical team và các yếu tố khác của dự án.
    • Xác định được danh sách cụ thể các kết quả BA cần đạt và những stakeholder sẽ tham gia và hỗ trợ quá trình thực hiện. (template excel cho BA Plan)
    • Xác định thời gian thực hiện mỗi task.

    Nếu không dành thời gian ra để tự lập 1 kế hoạch thực tế và đáng tin cậy thì sẽ có hàng tá kỳ vọng từ stakeholder được gán cho bạn. Thường là những kỳ vọng bất khả thi vì họ không đánh giá đầy đủ được tính phức tạp đến từ nhu cầu.

    Giai đoạn 5: Viết detail requirement

    Bắt đầu từ giai đoạn này, BA sẽ liên tục giao tiếp với các stakeholder để elicite requirement về các tính năng hoặc quy trình cần thay đổi. Mục đích là viết ra các tài liệu mô tả chi tiết requirement. Đây là output trực tiếp nhất mà team technical cần để phát triển tính năng.

    Requirement cần đạt được các yếu tố: cụ thể, đầy đủ và chính xác. Requirement không đầy đủ sẽ dẫn đến việc team triển khai ngụp lặn trong mơ hồ và chắc chắn ảnh hưởng kết quả đầu ra.

    Những gì cần làm ở giai đoạn này:

    • Thực hiện liên tục việc Elicite stakeholder, có được thông tin cần thiết để thực hiện thay đổi.
    • Phân tích các thông tin thu thập được và chuyển hóa nó thành các tài liệu chi tiết cần cho dự án
    • Xác nhận các tài liệu đã có với business stakeholder và technical stakeholder để bổ sung những thiếu sót nếu có.

    Mức độ hiệu quả mà tài liệu do BA tạo ra sẽ nói lên mức độ hiệu quả của BA đó. Những tài liệu hữu hiệu có giá trị đẩy dự án tiến về phía trước nhanh chóng.

    Chú ý đến việc làm rõ những thứ mơ hồ, cắt gọn những gì phức tạp. Hướng tới những cột mốc nhỏ và hoàn thành 1 cách liên tục.

    Giai đoạn 6: Hỗ trợ technical team

    Giai đoạn 6 yêu cầu BA có sự tham gia vào quá trình team phát triển sản phẩm thực hiện dựa trên requirement đã có.

    Những gì cần thực hiện

    • BA review các bản thiết kế cho giải pháp, đảm bảo giải pháp đó đang đi đúng hướng requirement đã mô tả. Ngoài ra, có thể gợi ý thêm giải pháp giúp đáp ứng những nhu cầu mở rộng của dự án mà không làm tăng phạm vi kỹ thuật.
    • Cập nhập, chia nhỏ hoặc đóng gói các tài liệu requirement chi tiết để phù hợp hơn trong quá trình phát triển.
    • Tương tác với chuyên viên kiểm soát chất lượng (QA) để đảm bảo là họ hiểu đúng hướng về requirement. Có thể review qua test plan và test case để đảm bảo đã hiểu rõ nhu cầu.
    • Sẵn sàng trả lời khi có ai đó đặt câu hỏi trong suốt quá trình thiết kế giải pháp, lập trình, test của dự án.
    • Quản lý các yêu cầu thay đổi, đảm bảo các stakeholder liên quan đều tham gia vào quá trình quyết định thay đổi và tiếp cận với tài liệu mới nhất.
    • Nếu có thể, BA sẽ là người lead các buổi UAT (User Acceptance Testing) để đảm bảo sản phẩm đáp ứng nhu cầu business.

    Giai đoạn 7: Hỗ trợ business triển khai giải pháp

    Sau khi team technical của bạn đã tạo ra 1 sản phẩm xịn sò, đáp ứng mọi nhu cầu business rồi. Nhưng business user không sử dụng sản phẩm đó đúng cách và quay trở lại quy trình, thói quen làm việc cũ. Như vậy sẽ gây lãng phí nguồn lực và không giải quyết được nhu cầu business ban đầu.

    BA sẽ phải tham gia luôn vào công đoạn cuối cùng của dự án để hỗ trợ business:

    • BA cần phân tích và xác định rõ business process sẽ phải thay đổi như thế nào để đáp ứng sự thay đổi mà project đã tạo ra.
    • Hướng dẫn, huấn luyện end-user để chắc chắn họ nắm luồng mới và các thủ tục cần thiết. Hoặc nếu có chuyên viên training riêng biệt thì BA sẽ phối hợp với bộ phận này để tạo ra các tài liệu và chương trình huấn luyện phù hợp.

    Những bước ở trên đây là để đảm bảo tất cả các business user sẵn sàng tiếp nhận sự thay đổi được tạo ra bởi dự án

    Giai đoạn 8: Đánh giá giá trị giải pháp

    Tất cả mọi công đoạn chi tiết của dự án đã hoàn thành, kỳ vọng business đã được thảo luận, những vấn đề cả lớn lẫn nhỏ đã được giải quyết, các mối quan hệ đã được xây dựng, thay đổi đã được quản lý, kỹ thuật đã triển khai, người dùng đã được huấn luyện để sử dụng.

    Hàng đống công việc và tập trung vào kết quả đầu ra có thể khiến cho chúng ta mất đi cái nhìn tổng thể. Liệu chúng ta đã và đang đi đúng hướng chứ? Giải pháp mà chúng ta tạo ra có đáp ứng được những kỳ vọng business như đã dự kiến?

    Nhiệm vụ chính của giai đoạn này là:

    • Đánh giá tiến độ thực sự của dự án dựa trên mục tiêu business để thấy được những kỳ vọng nào đã được đáp ứng.
    • Trao đổi kết quả tiến độ với project team
    • Đề xuất thêm các giải pháp cho những vấn đề mới phát sinh trong quá trình thực hiện project.

    Áp dụng Framework vào dự án của bạn

    Đa số BA thường không có 1 khung sườn cụ thể vì dường như mỗi dự án lại đòi hỏi 1 nhiệm vụ và quy trình làm việc khác nhau. Việc không có framework khiến bạn phải luôn nghĩ về việc mình phải làm gì tiếp theo, phải tự “bịa” ra một nhiệm vụ mà bạn cho là phù hợp.

    Với 1 Framework gợi ý như trên, bạn sẽ có 1 chỉ dẫn sơ lược nhất về những gì cần thực hiện xuyên suốt 1 dự án công nghệ.

    Bạn hoàn toàn có thể thay đổi và áp dụng 1 cách linh hoạt Framework trên để thật sự match với quy trình làm việc của mình.

  • Làm BA timeline – requirement estimation

    Làm BA timeline – requirement estimation

    Khi bạn tham gia 1 dự án kể từ lúc nó bắt đầu. Có rất nhiều việc để làm với vai trò BA. Bạn nhận yêu cầu từ PM nhà bạn bảo rằng đây là ưu tiên số 1 bây giờ. Đọc qua 1 hồi file brief mà user gửi và…chẳng hiểu gì hết.

    Bạn đang setup việc gặp stakeholder để hỏi 1000 câu hỏi vì sao và chuẩn bị cho các bước tiếp theo. Bỗng nhiên PM ghé qua hỏi 2 câu rất chí mạng: “Em nghĩ tầm bao lâu thì xong phân tích? Khoảng 1 tuần không?”. Sếp neo luôn cái mốc này và cho rằng có vẻ như là đủ để hoàn thành việc phân tích trong thời gian này. Tự nhiên bạn sẽ cảm thấy nhức nhức cái đầu, tim đập loạn xạ, hơi thở bắt đầu gấp gáp hơn. Nhưng tạm thời để cái estimate đó sang 1 bên đã. Hãy hít một hơi thật sâu và … câu giờ.

    Cả bạn và PM đều biết rằng, đây là 1 dự án hoàn toàn mới, người dùng mới, hệ thống mới. Sẽ chẳng thể cam kết 1 con số hợp lý nào cả cho đến khi chúng ta hiểu rõ hơn về dự án. Ít nhât, bạn sẽ cần hiểu rõ phạm vi dự án và team kỳ vọng bạn phân tích và deliver ở mức độ chi tiết như thế nào. Đây là 1 lý do hợp lý để kéo thêm thời gian, mà từ đó bạn có cơ hội xử lý các bước tiếp theo.

    Hiểu rõ hơn về stakeholder

    Hãy chắc chắn rằng bạn biết rõ tất cả các stakeholder mà bạn cần phải “va chạm” trong dự án. Biết được cách mà họ làm việc với BA trong những dự án trước đó. Hỏi họ những câu hỏi cơ bản về dự án để hình dung được họ nắm sâu cỡ nào về phạm vi vấn đề cần giải quyết

    Hiểu rõ về business objective

    Sau khi xác định được Stakeholder, hãy tiếp cận người chịu trách nhiệm chính về mục tiêu kinh doanh.

    Stakeholder này muốn đạt được gì từ dự án này. Đây là tầng nhu cầu cao nhất mà BA cần phải đạt được để có cái nhìn tổng quan. Khách hàng muốn tăng doanh số lên 5%, tăng khách hàng tiềm năng lên 20%, tăng tỷ lệ chuyển đổi lên 30%… Hãy tìm hiểu xem, stakeholder nào sẽ cho bạn được những thông tin ở tầng business object này

    Sau khi thu thập những thông tin này từ những stakeholder khác nhau thì hãy xác nhận lại với PM 1 lần nữa để chắc chắn những bạn đang đi đúng hướng

    Thảo luận với Tech lead

    Thảo luận với tech lead của dự án, có thể là 1 buổi ăn trưa hoặc 1 chầu cafe để tạo lập quan hệ. Hãy hỏi thăm cách mà team dev làm việc cùng BA trong những dự án trước đó, thăm dò thử xem mức độ chi tiết, chuyên sâu về kỹ thuật của tài liệu mà họ cần ở mức nào. Từ đó hình dung được khối lượng output BA phải chuyển giao.

    Bạn có thể trao đổi về 1 số vấn đề cần phải làm với techlead. Họ có thể đưa ra 1 vài giải pháp khả dĩ, chỉ ra 1 số điểm bất khả thi hoặc nút cổ chai có thể làm kéo dài thời gian dự án.

    Đến thời điểm này, bạn vẫn chưa đủ để có thể đưa ra ước lượng hoàn chỉnh, nhưng đừng lo, bạn đang đưa dự án tiến về phía trước và đã rất gần rồi

    Thảo luận về giải pháp

    Sau tất cả những bước trên, bạn đã có trong tay 1 số giải pháp phù hợp. Hãy sắp xếp 1 cuộc họp với stakeholder chịu trách nhiệm chính của dự án, thảo luận về các điểm mạnh và hạn chế của từng giải pháp. Kết quả cuối cùng đó là stakeholder đưa ra lựa chọn cho giải pháp cuối cùng. Từ đây, bạn đã có đầy đủ những thứ cần thiết để lên 1 bản nháp cho tài liệu Phạm vi dự án.

    Bạn đã có cho mình các câu trả lời cho

    • Stakeholder của bạn là ai
    • Business objective (mục tiêu và vấn đề business cần giải quyết)
    • Team dev gợi ý giải pháp nào
    • Team dev cần các tài liệu nào để triển khai
    • Stakeholder lựa chọn giải pháp như thế nào.
    • Phạm vi dự án chốt ở mức nào.

    Khá là đầy đủ tài nguyên để bạn biết được tiếp theo cần làm gì và cần làm trong bao lâu. Hãy lựa chọn đầu việc, sắp xếp thứ tự ưu tiên, ước lượng thời gian và xếp chúng vào 1 bảng tính như ví dụ dưới đây để có được 1 BA timeline cơ bản.

    ID Deliverable name Estimate Effort Start date End date Status Who involved Assumptions

    Sau khi đưa ra được 1 BA timeline, những việc tiếp theo đã trở nên rất rõ ràng và cụ thể hơn. Bạn đã có cơ sở để làm việc với stakeholder, 1 con số được chống lưng bởi tất cả những research mà bạn có thể đã mất 3-4 ngày để thực hiện. Không còn 1 sự ước đoán mơ hồ, mông lung có thể khiến tim bạn nhảy ra khỏi lồng ngực khi có gì đó bất trắc xuất hiện nữa.

  • Làm sao để viết 1 user story

    Làm sao để viết 1 user story

    Đối với BA, sau khi lấy được requirement từ stakeholder, việc quan trọng tiếp theo chính là ghi nhận các requirement đó thành 1 tài liệu để giao tiếp với stakeholder và team development.

    Có nhiều cách thức để làm việc đó và trong bài viết này tôi sẽ nói về User story 1 trong những cách thức được ưa chuộng nhất đối với các dự án Agile ngày nay.

    User story là gì?

    Đó không phải là 1 tính năng, user story là 1 đơn vị nhỏ nhất của nhu cầu được nêu ra với góc nhìn của người dùng. Diễn đạt 1 cách đơn giản kết quả đầu ra mà 1 người dùng cụ thể mong muốn để thỏa mãn 1 nhu cầu nào đó.

    > Đăng nhập vào hệ thống bằng tài khoản mạng xã hội.
    → Tên của 1 tính năng, cho thấy Góc nhìn hệ thống
    > Là khách hàng, tôi muốn đăng nhập bằng tài khoản Google để có thể truy cập nhanh chóng.
    → Tên của 1 user story, cho thấy Góc nhìn người dùng

    User story không xoay quanh 1 tính năng, 1 giao diện hay 1 luồng business. Để thỏa mãn 1 User story có thể cần sự kết hợp của nhiều tính năng, nhiều màn hình, nhưng cũng có thể chỉ là 1 phần nhỏ được tách ra từ 1 luồng chính.

    Cốt lõi của user story chính là việc đặt người dùng làm trung tâm của mọi thứ. Người dùng cần gì từ hệ thống chứ không phải là hệ thống có thể cung cấp được gì cho người dùng. Đó cũng chính là thứ mà các nguyên tắc Agile luôn hướng tới – User first

    1 tập hợp gồm nhiều user story được gọi là epic. Thật ra một epic cũng có thể xem như là 1 user story, nhưng khác biệt ở chỗ mức độ bao quát của epic cao hơn và phức tạp hơn, cho nên cần phải break down ra thành những user story nhỏ để dễ dàng thực hiện.

    Một todo list (danh sách task) có thể giữ cho team tập trung vào các đầu việc cần phải hoàn thành, còn 1 bộ user story sẽ định hướng team tập trung giải quyết các vấn đề của người dùng thực tế. Sau khi hoàn thành 1 user story, đó chính là thỏa mãn 1 nhu cầu của user, chứ không phải là ghép thêm 1 mảnh ghép để tạo thành hệ thống.

    Cấu trúc của 1 user story

    1 user story gồm 2 phần chính

    • Mở bài: Tóm tắt user story
    • Thân bài: Chi tiết user story

    Mở bài

    Phần mở bài của user story thường được phát biểu dưới dạng một câu ngắn gọn theo cú pháp dưới đây:

    Là <loại user>, tôi muốn <nhu cầu>, để <lý do>.

    Ví dụ:

    • Là thủ quỹ, tôi muốn ghi lại 1 khoản chi tiêu trong nhóm để có thể tính toán thu chi sau này.
    • Là trưởng nhóm, tôi muốn xem báo cáo chi tiêu của nhóm trong 1 tuần vừa qua.

    Chỉ bằng 1 câu ngắn gọn, đã có thể dễ dàng hình dung được nhu cầu này một cách rõ ràng:

    • Loại user: Ai? Chúng ta giải quyết vấn đề này cho ai? Cần phải đặt bản thân vào vị trí của người này, người này là ai và họ có vai trò gì. BA cần đồng cảm sâu sắc cách họ nghĩ và cách họ cảm nhận, từ đó hiểu rõ ngữ cảnh của yêu cầu.
    • Nhu cầu: Làm gì? Mô tả cái mà user kỳ vọng, kết quả cuối cùng mà user muốn đạt được.
    • Lý do: Tại sao? Nhìn thấy rõ đâu business problem nào sẽ giải quyết được sau khi hoàn thành story này. Kỳ vọng này của user có khớp với bức tranh toàn cảnh dự án hay không?

    Thân bài

    Phần thân bài của user story được gọi là Acceptance Criteria – những điều kiện để được gọi là hoàn thành.

    Một user story hoàn thành nghĩa là output phải đáp ứng đủ các điều kiện mà acceptance criteria đề ra.

    Ví dụ:

    Là người tìm việc, tôi muốn lọc danh sách công việc trong một khu vực nhất định.

    Thì acceptance criteria cho user story này có thể là:

    • Hệ thống hiển thị danh sách các khu vực gồm: Hồ Chí Minh, Hà Nội, Khác.
    • User chỉ được chọn 1 khu vực để lọc
    • Hệ thống trả ra danh sách công việc còn hiệu lực thuộc khu vực user đã chọn
    • Hệ thống phân trang các kết quả trả ra, 10 kết quả/trang
    • …

    Việc liệt kê ra các acceptance criteria là cơ sở để triển khai xây dựng các tính năng và phục vụ việc test sau này. Việc định nghĩa kết quả càng rõ thì sẽ càng dễ dàng trong quá trình phát triển sau này. Hãy nhớ viết các acceptance criteria một cách rõ ràng mạch lạc.

    Bạn có thể thấy, acceptance criteria chính là những rule, logic để hoàn thiện hơn cho user story đơn giản được mô tả ở mở bài. Đây chính là 1 input quan trọng để team phát triển và testing

    Bên cạnh acceptance criteria, đôi lúc những user story phức tạp đòi hỏi phải có sự hỗ trợ của sơ đồ workflow, mockup để dễ hình dung được hơn cách mà user và hệ thống tương tác với nhau để cho ra output như mong muốn.

    Nếu user story quá lớn và phức tạp để có thể xong trong 1 sprint, hãy cân nhắc chia ra thành nhiều user story nhỏ hơn với những output cụ thể hơn:

    1 user story tốt cần:

    • Bám sát nhu cầu thực tế của user
    • Định nghĩa được rõ ràng kết quả muốn đạt được.
    • Dễ dàng có thể test được
    • Dễ dàng để ước lượng thời gian thực hiện

    Lưu ý

    User story là một công cụ hữu hiệu để có thể đào sâu vào chi tiết của các tính năng. Việc viết user story cho thật tốt sẽ mất rất nhiều thời gian và nỗ lực. Đôi khi, quá tập trung vào chi tiết cũng có thể khiến bạn mất đi cái nhìn toàn cảnh của dự án. Cho nên, hãy cân bằng giữa tư duy chi tiết và tư duy tổng quát. Nhìn rộng hơn để thấy được bức tranh lớn hơn. Từ đó biết được đâu là chỗ cần đầu tư nhiều thời gian và sáng tạo.