Thẻ: mindset

  • Indie Hacker Thought

    Indie Hacker Thought

    Mình nghĩ bạn vừa chạm vào một nghịch lý mà gần như mọi indie hacker đều gặp:


    Mục tiêu thì đơn giản: “Tạo sản phẩm cho người dùng”.

    Nhưng để đạt mục tiêu đó lại có hàng chục kỹ năng:

    • Build sản phẩm
    • UI/UX
    • Marketing
    • SEO
    • Content
    • Research
    • AI
    • Theo dõi công nghệ
    • Analytics
    • Sales
    • Customer support

    Và não sẽ hỏi:

    "Vậy tôi phải học cái nào trước?"


    Mình muốn phản biện một giả định của bạn:

    Bạn không cần giỏi tất cả để trở thành indie hacker.

    Bạn chỉ cần giỏi một vòng lặp.

    Vòng lặp của indie hacker

    Quan sát vấn đề
    ↓
    Build một thứ nhỏ
    ↓
    Đưa cho người dùng
    ↓
    Nhận feedback
    ↓
    Cải thiện
    ↓
    Lặp lại
    

    Mọi thứ khác đều phục vụ vòng lặp này.


    Nhưng não bạn đang nhìn thế này

    Indie Hacker
    ├── Build
    │   ├── NextJS
    │   ├── AI
    │   ├── Database
    │   └── Infra
    │
    ├── Marketing
    │   ├── SEO
    │   ├── Social
    │   ├── Ads
    │   └── Content
    │
    ├── Research
    │   ├── AI news
    │   ├── Startup news
    │   └── Competitors
    │
    ├── Design
    ├── Analytics
    ├── Sales
    ├── Customer Support
    └── ...
    

    Não sẽ bị tê liệt vì:

    "Mình còn thiếu quá nhiều."


    Nhưng indie hacker thành công thường nghĩ thế này

    Mục tiêu năm nay:
    
    Có 1 sản phẩm có 10 user thật.
    
    Để đạt được:
    
    1. Build được MVP
    2. Tìm được 10 user
    3. Nói chuyện với họ
    4. Cải tiến sản phẩm
    
    Hết.
    

    SEO?

    → Chưa cần.

    Ads?

    → Chưa cần.

    Học framework mới?

    → Chưa cần.

    Theo dõi AI news mỗi ngày?

    → Có thể không cần.


    Có một khái niệm gọi là "Just-in-time learning"

    Người mới thường học kiểu:

    Học trước
    ↓
    Hiểu hết
    ↓
    Mới làm
    

    Indie hacker thường:

    Làm
    ↓
    Gặp vấn đề
    ↓
    Học đúng thứ cần
    ↓
    Làm tiếp
    

    Ví dụ:

    Tuần 1

    Build app.

    Không biết auth.

    → Học auth.


    Tuần 3

    Có user.

    Không biết analytics.

    → Học analytics.


    Tuần 5

    Muốn lên Google.

    → Học SEO.


    Họ không học SEO trước khi có website.

    Không học Ads trước khi có user.

    Không đọc hết AI news trước khi build AI app.


    Mình thấy bạn có một điểm mạnh và một điểm yếu

    Điểm mạnh

    Bạn thích:

    • Xây hệ thống.
    • Học công nghệ.
    • Tạo sản phẩm.
    • Tò mò nhiều thứ.

    Đây là tố chất rất hợp indie hacker.


    Điểm yếu

    Bạn dễ nghĩ:

    "Để làm được X, mình phải hiểu A, B, C, D, E…"

    rồi:

    Tìm hiểu A
    ↓
    A liên quan B
    ↓
    B có C mới hơn
    ↓
    C lại có D
    ↓
    3 tháng sau
    ↓
    Chưa ship gì
    

    Đây là bẫy rất nhiều dev giỏi mắc phải.


    Mình muốn đưa ra một góc nhìn hơi cực đoan

    Giả sử:

    Mục tiêu 1 năm

    Không phải:

    "Trở thành indie hacker giỏi."

    Mà là:

    "Ship 12 sản phẩm."

    Mỗi tháng một sản phẩm.

    Không quan trọng:

    • Có đẹp không.
    • Kiến trúc có chuẩn không.
    • Có dùng công nghệ mới không.

    Chỉ cần:

    • Có landing page.
    • Có vài user.
    • Có feedback.

    Lúc đó thứ tự ưu tiên sẽ thành:

    Việc Mức độ quan trọng
    Build nhanh 10/10
    Nói chuyện với user 10/10
    Ship 10/10
    Marketing cơ bản 7/10
    UI đẹp 5/10
    Theo dõi AI news 2/10
    Học framework mới 1/10
    Tối ưu kiến trúc 1/10

    Có thể vấn đề thực sự của bạn không phải là "quá nhiều việc"

    Mà là:

    Bạn đang cố gắng chuẩn bị để trở thành indie hacker, thay vì sống như một indie hacker ngay từ bây giờ.

    Indie hacker không phải là người:

    "Biết đủ mọi thứ rồi mới bắt đầu."

    Mà là người:

    "Thiếu đủ thứ nhưng vẫn ship đều."


    Mình muốn hỏi bạn một câu nữa, vì mình nghĩ nó rất quan trọng:

    Nếu từ hôm nay đến hết năm, bạn chỉ được chọn MỘT KPI duy nhất, bạn sẽ chọn cái gì?

    • Ship 12 sản phẩm?
    • Có 100 user?
    • Có sản phẩm đầu tiên kiếm được 100 USD?
    • Có 1.000 follower để làm marketing?
    • Nghỉ việc và sống bằng sản phẩm của mình?

    Câu trả lời này sẽ quyết định gần như toàn bộ việc bạn nên làm mỗi ngày.

    @startuml IndieHacker14DaySprint
    title Indie Hacker Sprint (14 Days)
    
    start
    
    partition "Research" {
    
        :Choose a problem;
        note right
        - Understand domain
        - Pain is frequent
        - MVP < 1 week
        - User willing to try
        end note
    
        :Research communities;
        note right
        Reddit / X / FB / Discord
        Find pains & existing solutions
        end note
    
        :Write Problem Statement;
    }
    
    partition "Validation" {
    
        :Create validation posts;
    
        :Post on social channels;
    
        if (Enough interest?) then (Yes)
            :Collect comments / DMs;
        else (No)
            :Pivot idea;
            stop
        endif
    
    }
    
    partition "Branding & Landing" {
    
        :Create simple branding;
        note right
        Name
        Color
        Logo
        Slogan
        end note
    
        :Build landing page;
    
        :Setup waitlist;
    
        :Post Build in Public #1;
    }
    
    partition "User Research" {
    
        :Talk to users;
    
        note right
        Ask:
        - Current workflow?
        - Biggest pain?
        - Existing tools?
        - Dream feature?
        end note
    
    }
    
    partition "Build MVP" {
    
        :Build core feature;
    
        note right
        ONLY:
        - Auth
        - Core feature
        - History
        - Deploy
    
        NO:
        - Microservice
        - Multi-agent
        - Fancy architecture
        end note
    
    }
    
    partition "Launch" {
    
        :Deploy product;
    
        :Send to waitlist;
    
        :Post launch;
    
        :Share on communities;
    
    }
    
    partition "Feedback Loop" {
    
        :Observe user behavior;
    
        :Collect feedback;
    
        if (Critical issue?) then (Yes)
    
            :Fix onboarding / UX / Bugs;
    
        else (No)
    
            :Keep current version;
    
        endif
    
    }
    
    partition "Build In Public" {
    
        :Write daily update;
    
        note right
        Today:
        - What I built
        - What users said
        - What I learned
        - Tomorrow plan
        end note
    
    }
    
    partition "Retrospective" {
    
        :Summarize;
    
        note right
        Product
    
        Users
    
        Retention
    
        What worked
    
        What failed
    
        Continue?
        end note
    
    }
    
    if (Continue this product?) then (Yes)
    
        :Start next sprint with improvements;
    
    else (No)
    
        :Choose a new idea;
    
    endif
    
    stop
    
    @enduml
    
  • Hack x10 năng suất với tool Pomodoro

    Hack x10 năng suất với tool Pomodoro

    Từ điển: Pomodoro?

    Cho những ai mới nghe lần đầu

    Pomodoro là 1 phương pháp quản lý thời gian. Hướng tới việc chia thời gian làm việc thành nhiều những quãng ngắn và xem giữa những quãng nghỉ để giúp gia tăng hiệu suất làm việc. Có thể định nghĩa khái quát như vậy.

    Nếu bạn là một fan của life-hack và những phương pháp làm việc hiệu suất cao. Không ít thì nhiều chắc cũng đã nghe danh Pomodoro. Biểu tượng của phương pháp này là 1 quả cà chua (tomato). Rất nhiều app trên điện thoại, tool, văn phòng phẩm ăn theo phương pháp này và những bài viết về nó cũng không ít. Nhưng liệu bạn đã thực sự hiểu hết tác dụng của nó và áp dụng được cho công việc của mình?

    Nếu chưa nghe qua bao giờ, hãy xem đây là 1 bài giới thiệu nhanh cho 1 người bạn mới. Biết đâu đấy sẽ đồng hành trong quá trình tăng hiệu quả công việc của bạn.

    Pomodoro hoạt động thế nào?

    Nếu bạn đi làm, buổi sáng từ 8h-12h, chiều từ 13h-17h. Vậy thì phương pháp làm việc bình thường sẽ chia quãng thời gian làm việc thành 2 “ca”, mỗi ca dài 4 tiếng. Và bạn sẽ làm việc suốt 8 tiếng với 1 tiếng nghỉ trưa.

    Pomodoro thì khác, bạn sẽ phải chia 1 ngày của mình thành rất nhiều “ca”.

    • Mỗi ca dài 25 phút,
    • Giữa 2 ca sẽ có 1 khoảng nghỉ ngắn 5 phút,
    • Sau 4 ca dài là 1 khoảng nghỉ dài 15 phút.

    Nguyên tắc làm việc bằng pomodoro

    1. Khi đang trong ca làm việc 25 phút, phải tuyệt đối tập trung (Quan trọng)
    2. Nếu trong 25 phút bị gián đoạn, thì xem như ca đó phải tính lại từ đầu
    3. Chọn ra 1 – 2 task cho mỗi ca 25 phút và tập trung cho task đó.
    4. Sau 25 phút, phải ngừng công việc, đứng dậy/thư giãn cho đến khi hết giờ nghỉ.
    5. Những sự kiện đột xuất xen ngang ca làm việc sẽ được note lại và giải quyết sau khi hết 25p.

    Cách áp dụng:

    • Chuẩn bị: 1 đồng hồ đếm giờ (mặc định trên máy tính nào cũng có), hoặc app trên điện thoại, 1 xấp giấy note, 1 backlog làm việc trong ngày (nếu có)
    • Trước khi bắt đầu 1 “ca” 25 phút thì viết ra 1 công việc, tối đa là 2. Tập trung giải quyết trong 25 phút này. Chỉ khi nào giải quyết xong mới chuyển sang task khác.
    • Tập trung ở đây nghĩa là vô cảm với những thứ xung quanh, điện thoại có thể tắt nếu công việc không yêu cầu. Những yêu cầu khẩn cấp khác khi đang trong ca 25 phút có thể note lại vào 1 chỗ để xử lý sau.
    • Nếu bất đắc dĩ phải phân tâm thì xem như ca đó bỏ, tính lại từ đầu.
    • Sau khi hết 25 phút, lập tức ngưng công việc, nếu đang dang dở có thể note nhanh chỗ đang làm. Có thể đứng dậy lấy 1 cốc nước, đi vệ sinh, vươn vai, ngồi nghe 1 bản nhạc, lướt facebook 1 chút…
    • Sau thời gian nghỉ, lập tức quay lại bàn và lặp lại quy trình
    • Tất cả thời gian đều được tính bằng bộ đếm giờ, hết giờ nó sẽ thông báo lên màn hình.

    Nghe hơi phức tạp nhỉ, cắm đầu vào làm chẳng phải dễ dàng hơn sao, cứ phải đếm giờ làm gì. Nhưng chia sẻ thật ở góc nhìn 1 đứa hay bị mất tập trung như tôi. Áp dụng cái này vào thì không khác gì chơi game bật hack. Tự nhiên cảm thấy mọi thứ trơn tru thấy rõ và khối lượng công việc gạch ra khỏi backlog tăng lên đáng kể.

    Đây vốn dĩ là 1 vũ khí tâm lý học, hàng thật giá thật. Nghiêm túc áp dụng thì hiệu suất chiến đấu gia tăng thấy rõ luôn.

    Pomodoro có thật sự kỳ diệu như vậy

    #1 Giảm phân tâm, tăng tập trung

    Buổi sáng của tôi trước đây sẽ bắt đầu với 1 danh sách công việc dài để giải quyết trong 4 tiếng. Loay hoay chuẩn bị đông tây, rồi thỉnh thoảng quay sang đây, quay sang kia, làm cái nọ cái kia, check email, zalo…. Rất thường xuyên, tôi rơi vào tình trạng "thiên địa hỗn loạn". 4 tiếng, dài như bất tận.

    Có thể thấy ngay 2 vấn đề, thời gian cần tập trung quá dài, và phải đa nhiệm quá nhiều.

    Pomodoro chia thành nhiều ca làm việc rất ngắn, mỗi ca chỉ làm 1 việc. Thay vì niệm chú tập trung liên tục 4 tiếng – điều dường như tiệm cận với bất khả thi, thì phương pháp mới chỉ yêu cầu nhỏ nhẹ: "Bạn gì ơi, 25 phút, 1 task". So với 4 tiếng thì 25 phút quá đơn giản để dồn toàn lực. 25 phút không lướt facebook vớ vẩn, không check mail, thậm chí là không đứng dậy khỏi bàn. Và phải . Không nói cũng biết, cái task đó sẽ bị đập cho ra bã. → Bí kỹ thứ nhất: Chia để trị

    Nếu yêu cầu phải làm liên tục 4 tiếng không nghỉ thì không khác gì hành xác. Cơ thể và não sẽ biểu tình bằng cách tạo ra nhu cầu check facebook, check email, tán gẫu với đồng nghiệp hoặc bất kỳ hình thức nào khiến bạn phân tâm khỏi công việc đang làm. Càng cưỡng ép bản thân phải tập trung, càng bị sự cưỡng ép đó phân tâm.

    Cơ chế này bị loại bỏ bởi phương pháp Pomodoro. Do được thiết lập sẵn 1 "phần thưởng" là 5 phút nghỉ ngơi ở cuối mỗi ca làm việc, nên giải tỏa được áp lực tập trung liên tục. Những hoạt động gây phân tâm không miễn cường bị dồn nén mà ngược lại được khuyến khích sắp xếp vào 5 phút nghỉ ngơi. → Bí kỹ thứ hai: Không giành miếng thịt của con hổ đói.

    Pomodoro giúp giảm đến 90% phân tâm tư tưởng trong quá trình làm việc.

    #2 Tạo động lực, loại bỏ nhàm chán

    Bạn sẽ bắt đầu cảm thấy chán với mỗi buổi làm việc, với hàng đống thứ cần làm mà không có mức độ ưu tiên rõ ràng, gần như là bất tận. Mỗi ngày 8 tiếng đi làm, gạn ra được 3 – 4 task, thứ mà nếu tập trung sâu bạn có thể đập nát trong 2 giờ. Sẽ có những lúc bạn ngồi chơi không, tâm trí toàn bộ ở trên mây, làm những việc không có mục đích, rồi có lúc deadline đến, vắt chân lên cổ ngồi lỳ 3 – 4 tiếng liền. Ngồi chơi cũng bất an mà chạy deadline thì càng bất ổn.

    Đó là trạng thái mà tôi đã trải qua rất nhiều lần và tôi tin rất nhiều bạn khi học (nhất là trước các kỳ thi), hoặc làm việc văn phòng phải đối mặt mỗi ngày. Sự chán nản và kiệt quệ về tinh thần sẽ tra tấn mỗi ngày và trực tiếp làm giảm hiệu suất đến mức khủng khiếp. Mọi thứ đã tối tăm và dường như không có 1 lối ra để thanh lý đống task ngày càng xếp chồng trong backlog

    Những khi bình thường, tập trung được khoảng 10 phút, đã có những dấu hiệu của buồn ngủ, check facebook. Nhưng từ khi bật chế độ pomodoro, trong 25 phút đó, cảm thấy thật thiếu thốn, có khi hết giờ còn tự hỏi: "Ơ, đã hết 25 phút rồi á? Muốn làm cho xong cũng không được?". Và thực sự trông chờ hết 5 phút nghỉ để được quay lại làm nốt. Tôi thực sự quên deadline của công việc, mà là đang chạy đua với 25 phút đó, chạy đua với mục tiêu của chính mình.

    Giống như chơi game, mỗi lần hoàn thành 1 nhiệm vụ sẽ có phần thưởng đi kèm. Đó chính là yếu tố gây nghiện khiến bạn chơi hết màn này đến màn khác. Một động lực vô hình gắn với 5 phút nghỉ ngơi sẽ khiến bạn cảm thấy 4 tiếng hay 8 tiếng không còn lê thê chán nản nữa. Bạn luôn muốn chạy đua, không phải để kịp deadline, mà là để thỏa mãn cảm giác hoàn thành 1 cột mốc. Thứ mà thói quen làm việc thông thường không thể mang lại.

    Hãy đặt mục tiêu, mỗi ngày chỉ cần 10 ca pomodoro, tương đương hơn 4 tiếng siêu tập trung. Bạn sẽ hiểu được cảm giác làm ít hơn, được gấp đôi.

    → Bí kỹ thứ 3: Trước muốn câu cá, chọn đúng mồi ngon

    Đạt được thành quả trên đường đi chính là dòng nước mát tưới tắm cho động lực đi tiếp con đường đó.

    #3 Duy trì năng lượng

    Bạn có thắc mắc, tại sao lại là 25 phút? Sao không phải 30 hay 45 phút?

    Năng lượng, thứ không bao giờ nhìn thấy nhưng sẽ cảm nhận được khi nó tỏa ra. Sự tỉnh táo, khả năng tư duy, động não, trí nhớ, sự sáng tạo…tất cả đều liên kết chặt chẽ với mức năng lượng của não bộ.

    Người đưa ra phương pháp này nói rằng. Năng lượng làm việc sẽ không duy trì liên tục ở mức cao, mà sẽ lao dốc sau 1 khoảng thời gian tập trung liên tục. Và đoán xem, khoảng thời gian đó chính là 25 phút. Tại điểm đó, buông công việc ra và relax là cách để kéo mức năng lượng về lại vị trí ban đầu. Đẳng cấp của tập trung sâu là dù làm việc 8 tiếng cũng tưởng như không hao chút mồ hôi, chứ không chỉ cắm đầu làm liền tù tì rồi lăn đùng như xác chết. Như vậy không quá 3 ngày sẽ sợ hãi công việc.

    Áp dụng nguyên lý này một thời gian, bạn không còn bị đuối sức sau những task công việc dài, lý trí minh mẫn hơn, ngồi vào bàn làm việc luôn có một cảm giác hưng phấn muốn chinh phục. Tốc độ phục hồi năng lượng của não rất nhanh, chỉ cần tạm ngưng suy nghĩ về vấn đề hiện tại, quá trình phục hồi đã bắt đầu.

    Trong 5 phút, bạn nên bước ra khỏi chỗ ngồi, đi bộ lấy 1 cốc nước. Nhìn về 1 nơi xa xăm, có cây xanh càng tốt, thư giãn mắt sẽ làm giảm nhanh sự căng thẳng thần kinh. Nếu làm việc ở nhà, tôi sẽ kéo xà 5 cái trong giờ nghỉ. Cho cơ thể vận động thực sự không chỉ phục hồi năng lượng mà còn sản sinh năng lượng. Và còn 1 tuyệt chiêu nữa tôi áp dụng trong giờ nghỉ, đó chính là nghe ASMR và “ĐỊNH”. Hai bài viết này sẽ bổ sung sau, để đây cho anh em tò mò chơi :)))

    → Bí kỹ thứ 4: Đường dài mới biết ngựa hay

    Duy trì năng lượng, đổ xăng dọc đường

    #4 Loại bỏ áp lực về mặt thời gian

    Nghe qua nguyên lý Parkinson chưa các vị đồng đạo. Nếu chưa thì nghe tôi tóm tắt qua, nếu rồi thì nghe tôi tóm tắt quaaa. Nhé!

    Nguyên lý này phát ngôn đại ý là: Deadline càng dài, thời gian làm thực tế sẽ dài tương đương (nghĩa là tốc độ sẽ chậm). Deadline càng gần, thời gian làm thực tế sẽ ngắn lại (tốc độ tăng lên). Công việc dù nhiều, nhưng nếu deadline ngắn cũng sẽ được sắp xếp hợp lý, thái độ làm việc cũng khác, năng suất bỗng nhiên tăng. Công việc dù ít, nhưng deadline nếu còn xa, thì công việc tự động dàn đều ra cả năm dài tháng rộng, tệ hơn là dồn hết vào những ngày cuối. Người ta không còn gấp rút làm, khí thế nhợt nhạt, năng suất tự nhiên giảm.

    Thực tế quá dễ thấy. Tâm lý là đa số mọi người đều dồn công việc lại đến những khoảng thời gian cuối cùng để thực sự nghiêm túc làm. Tôi cũng vậy. Không phải chúng ta muốn vậy, mà là tâm lý của chúng ta sẽ hành xử tự nhiên như vậy….à ừ thì đúng là tâm lý của chúng ta cũng chính là chúng ta nên cũng là chúng ta muốn vậy :)))

    Cách loại bỏ áp lực về 1 khoảng thời gian lớn, đó chính là chia thành các deadline nhỏ. Liên tục đột phá cảnh giới các cột mốc nhỏ này, đến khi hoàn thành công việc lúc nào trời không biết, quỷ không hay. Đó chính là đạo lý Pomodoro. Đoạn này thằng tác giả ngáo phim chưởng chắc luôn.

    Nói thì dễ nhưng làm thì dễ! Thiệt là dễ hơn ngồi nhìn cái deadline chà bá đang từ từ nuốt chửng mình rất nhiều. Tự đặt ra deadline và theo đuổi nó chính là 1 loại thú vui mới của tôi bây giờ.


    Copyright by ©️ Nguyen Hong Duc
    [Home](/43e5c72f51fb4b829cf3b663cc692537) / [Blog](/50fab838791e4278b3b8a09472ed6fae) / [Hiệu suất](/9baf0efd8b9e42edb14afc92c9d7024e) / [Thử thách](/4f9c29797a0949498bc1be34f9a002dd) / [Làm Bi Ây](/f8b07e0f7a034a5fa46d696869440a8d) / [Cá nhân](/c27da6e4cda1446fad5cacad64d00d01)

  • Làm gì khi mất hết động lực

    Làm gì khi mất hết động lực

    Đã rất nhiều lần, khi đang trong quá trình đạt tới một mục tiêu nào đó trong cuộc sống. Tôi bỗng cảm thấy "xìu". Một chiếc trống rỗng trong lòng. Cái nản ở đâu ra, va phành phạch vào đầu. Mấy cái nhiệt tình rơi vãi đâu hết. Mà cũng chẳng buồn nhặt lại.

    Đã có lúc, tôi ao ước có 1 người kè kè giám sát, cổ vũ rồi thúc vào mông 24/7 nếu mình lười biếng. Khi đó, đời mình chắc sẽ khác. Nhưng cũng chỉ là ước mơ. Vai đó, tôi phải tự đóng cho cuộc đời mình.

    Nhiệt tình như ngọn đuốc. Thiệt khó để trên 1 chặng chạy dài có thể giữ cháy mãi. Những thứ cần hướng tới vẫn ở phía trước, những thứ đã trải qua đã ở phía sau. Chỉ có chút hưng phấn là không còn nguyên vẹn. Chẳng lẽ lại bỏ cuộc giữa đường chỉ vì tậm trạng không vui. Như vậy hẳn suốt kiếp không có duyên với vinh hiển thành toàn rồi

    Tôi không ngoại lệ, chắc trăm lần cố làm gì đó đều không dưới trăm lần giữa đường tụt hứng. Không ít lần chưa đến chợ đã "Hải, quay xe". Mỗi lần như vậy, lại thấy mình thảm hại vô cùng. Tất nhiên, bỏ cuộc 1 lần, không thể đem cuộc đời đi hủy ngay được. Nhưng có 1 lần sẽ khuyến khích cho 2 lần, rồi một chuỗi những lần tiếp theo. Đó mới là thứ khiến khốn đốn tương lai.

    Thế là tôi tự tát vào mặt, phải tỉnh ngộ.

    Về mặt tâm lý

    Động lực nếu phải định nghĩa gồm những phần nào, thì có thể miễn cường chia ra thành 1 bên lý trí, 1 bên cảm xúc (miễn cưỡng là vì xét theo quan niệm của tôi). Đem lên bàn cân thì tỷ lệ là 9/1. Phe cảm xúc thắng.

    Mà cảm xúc thì giống như cơn cảm cúm vậy. Tự nhiên ập đến, làm bạn hắt hơi xổ mũi, ngủ 1 giấc lại khỏi ngay như chẳng có chuyện gì. Tự đến tự đi.

    Đôi khi chúng ta bước ra đường và ngập tràn cảm hứng, đơn giản là vì sáng nay ngủ dậy nhận được tin nhắn chào buổi sáng từ ai đó. Vào công ty bỗng hừng hực khí thế vì chụp được 1 lời khen vu vơ của sếp. Xét về mặt lý trí, mấy lời đó chẳng thể mài ra ăn. Nhưng lại là chất xúc tác tuyệt vời giúp cảm xúc trở nên thoải mái và phấn chấn. Nếu đã biết gốc rễ nằm ở cảm xúc. Hãy thử các gợi ý sau để nhanh chóng lấy lại trạng thái bình thường.

    Hãy so sánh mình với … chính mình

    Rất dễ để chúng ta đem bản thân so với người khác. Nhưng cách làm đó là bản năng và ngu ngốc. So sánh bản thân với người khác luôn khập khiễng và sẽ dẫn tới những cảm xúc sai lầm. Người chúng ta cần phải so sánh, liên tục, đó là chính mình.

    Hãy xem với những gì đã làm được, mình khác thế nào, so với hôm qua, với tuần trước, với tháng trước… Nếu có thói quen viết nhật ký, hãy mở lại những trang của 1 tháng trước và 1 năm trước xem. Bạn có thấy bất cứ bước tiến nào chứ?

    Mỗi lần gặp 1 bức tường cảm xúc, tôi lại lôi nhật ký của mình ra. Dù hiện tại bản thân chưa ra gì nhưng so với thằng nhóc 1 năm trước, nhanh chậm gì cũng đã là 1 phiên bản tốt hơn nhiều. Mỗi lần làm vậy, nhất thời có chút tự cảm động, ít ra mình không sống mòn trên cái dòng thời gian vô tận này. Khi hành động có tạo ra giá trị và bản ngã cảm nhận được giá trị đó. Cái gọi là động lực sẽ từ hư vô mà đến.

    Bất quá nếu bản thân so với trước đây chẳng có gì đáng kể, hãy ngồi nhớ lại, hoặc xịn hơn là viết lại, cuộc hành trình đã dẫn bạn đến khoảnh khắc hiện giờ. Ít ra bạn sẽ có 1 bài học, 1 câu chuyện, 1 chương của cuộc đời. Từ đâu đó, 1 cảm xúc bất chợt rành mạch trong tâm khảm. Bạn bỗng muốn chương truyện đó kết thúc một cách có hậu, bạn không muốn cuộc đời mình dang dở, không muốn lãng phí nguyên cái quá trình dài đằng đẵng đã phải cố gắng đến tận bây giờ.

    Hãy xem lại mục tiêu phấn đấu

    Bạn đang làm vì cái gì, nếu vì tiền, hãy xem đến giờ mục tiêu đó có mang lại cho bạn đồng bạc nào chưa. Nếu vì tiếng, hãy xem mục tiêu đó có mang lại cho bạn thêm follower nào chưa. Người ta hay nói là, nhìn lại lý do bạn bắt đầu.

    Tôi bắt đầu kênh Blog này vì gì? Tiền? Tiếng? Nếu chỉ đơn thuần là 2 thứ này, thì sau 6 tháng đầu, blog này đã đi đời nhà ma rồi. Vì khi chả có ai xem thì bạn đoán tôi kiếm được nhiều tiền cỡ nào rồi :))) Nhưng vẫn cặm cụi viết. Vì một lý do khác. Đó là cảm giác được hoàn thành! Tôi đặt cho mình 1 mục tiêu và chia nhỏ ra thành những công việc hàng ngày. Và mỗi ngày, đều đặn bám vào mà thực hiện.

    Một cách vô thanh vô tức, mỗi ngày cứ thúc đẩy tôi viết như một thú vui. Mỗi lần hoàn thành 1 bài chất lượng. Cảm giác rất sướng. Sướng vì xong thứ mình đặt ra. Sướng vì công sức và chất xám bản thân được lưu luyện thành những con từ bổ dưỡng. Tôi lấy cái đó là mục tiêu, nuôi cái cảm hứng trong người để không buông phím, dưỡng cái hưng phấn trong não viết ra những thứ có người coi. Về lâu về dài, nói không tham phú cầu danh thì là tự lừa cả bản thân. Nhưng để có 2 thứ đó, không cách nào khác ngoài tạo ra hàng thật, giá thật. Nói về chuyện lâu và chuyện dài (đừng nghĩ bậy) không thể nhanh mà được người ta biết tới nhắc tên, bao lâu mới rớt được 1 đồng từ những người yêu mến ủng hộ. Nếu chỉ chăm chăm ngay từ đầu, chĩa mũi nhọn về 2 thứ kia thì tuyệt là hạ sách không thể nuôi bền chí lớn.

    Bạn làm vì cái gì, thì nghỉ vì cái đó
    – Tâm sự kinh doanh (podcast) –

    Viết dông dài cũng chỉ để bạn cảm được 1 chút ý tôi. Hãy chỉnh lại 1 mục tiêu lớn thành nhiều mục tiêu phấn đấu ngắn hạn. Đừng lập tức nhắm đến cái to lớn, mà hãy chia nhỏ thành những cột mốc. Chinh phục những thứ nhỏ, mỗi lần đạt đến lại tận hưởng cảm giác hoàn thành. Đây chính là lon redbull phi thường chính hiệu xua tan mọi mệt mỏi và tiếp thêm hưng phấn để bước tiếp chinh phục những mốc tiếp theo.

    Biến nó thành ưu tiên hàng đầu

    Sự xao nhãng, cũng là 1 trong những yếu tố làm động lực bị giảm. Bạn có quá nhiều thứ phải ưu tiên. Bạn chọn cách delay những cái deadline mà đáng lẽ phải hoàn thành từ lâu. Nếu không đặt mục tiêu ở một mức độ ưu tiên đủ cao, sẽ nhanh chóng tạo ra "ngoại lệ". Những ngoại lệ một khi đã phát động thì như 1 chuỗi domino mà kéo theo cả đống ngoại lệ. Và cuối cùng, kết cục là vỡ tuyến lệ.

    Nếu bạn có quá nhiều ưu tiên, hãy giảm bớt. Đèo bồng quá nhiều mà không làm ra hồn thì cũng chẳng ăn thua. Còn nếu đang lãng phí thời gian cho những việc vô bổ, cố gắng tỉnh ngộ mà chỉnh đốn cho sớm. Lời chia sẻ chân thành từ một kẻ tự cho mình là tỷ phú thời gian.

    Tin tôi đi, đầu xuôi đuôi lọt. Kết quả tốt thì tinh thần tự nhiên cao.

    Về mặt hành động

    Tạm dừng & Chill

    Quá tải, mệt mỏi. Hoặc nhàm chán, lười biếng. Rối loạn, mâu thuẫn. Hoặc trống rỗng, tự kỷ. Nếu có bất kỳ triệu chứng nào ở trên, hãy dùng ngay một liều PAUSE & CHILL

    Tạm dừng timeline lại. Cho mình một cái thở phào. Cho đầu óc một phút giây không hoạt động. Não căng quá, trùng quá đều khiến bản thân suy nghĩ không thông, quyết định sai lầm và thường đi kèm với hối nhà họ hận.

    Có thể dừng mọi việc, pha cốc cafe ra ban công. Có thể ra quán nước gần nhà, không mang theo điện thoại hay laptop. Có thể xách xe chạy ra cái siêu thị cách nhà 10 cây số mua ít đồ. Chọn 1 cách để ngưng làm việc và ngưng suy nghĩ.

    Khi đã bắt đầu thấy tâm tưởng thoải mái, tạp niệm đã lắng rồi, hãy tiến hành 3 gợi ý về tâm lý ở trên. Nó sẽ gỡ rối cho các triệu chứng phức tạp kia. Nhanh chóng sẽ ra được câu trả lời đích đáng cho cảm xúc của mình. Hãy nhớ Pause & Chill trước khi triển khai 3 chiến lược kia. Vì nếu không thì có cố cũng không nghĩ được.

    Tập thể dục

    Một cách hay để thoát khỏi cảm giác trì trệ. Vận động.

    Cơ thể nằm ì, ngồi ì, một chỗ không dời. Liệu tâm trí có chịu theo đó mà di chuyển. Một cỗ cơ thể xơ cứng thì lấy đâu ra khí sắc để mà động tâm hăng hái.

    Cảm thấy mình tù quá, bí ý tưởng, bí cảm hứng thì hãy tạo thói quen vận động. Đăng ký 1 lớp học võ buổi tối, mua 1 cái thẻ tập gym rẻ rẻ, có nhóm thì set kèo đi đánh cầu lông hàng tuần. Cơ bắp sinh nhiệt, đồng thời cũng sinh ra hàng đống hoocmon giảm đau, giúp tinh thần phấn chấn, cảm xúc thoải mái hơn nhiều. Một người có lịch trình vận động nhiều hiếm khi rơi vào khủng hoảng mất động lực.

    Follow những nội dung truyền cảm hứng

    Tôi hay xem mấy bộ phim truyền cảm hứng. Những câu chuyện được xây dựng rất đời, đôi khi thấy hoàn cảnh bản thân mình so với những câu chuyện của nhân vật còn may mắn hơn gấp trăm lần. Nhưng họ vẫn có những ý chí và nghị lực thật sự phi thường. Thật sự được tiếp thêm chút lửa.

    Những dạng nội dung khác cũng không tệ. Sách, kênh Youtube, những blog tích cực, podcast… Khi bạn bước vào 1 thế giới được người ta trang trí bằng sự tích cực. Cảm xúc của bạn sẽ dễ dàng được ảnh hưởng tích cực. Thay vì ngồi lướt facebook, hãy vào đọc 1 cái blog tích cực. Thay vì xem clip hài, hãy vào xem clip của Tedtalk, Giang ơi, Web5ngay…. Cá nhân tôi có lưu nhiều kênh hay, chắc hôm nào rỗi tổng hợp về thành 1 bài hoàn chỉnh.

    Bắt đầu với 1 thứ bất kỳ

    Khi bắt đầu cảm thấy mọi thứ trì trệ, không còn đi vào 1 guồng như ban đầu nữa. Những bánh răng cứ khô khốc ma sát vào nhau làm chậm dần cả cỗ máy. Từ từ, mọi thứ bắt đầu dừng lại. Việc của bạn là phải tra dầu vào. Sút cho nó 1 phát để mọi thứ trơn tru trở lại. Mẹo nhỏ của tôi, là nắm đại một thứ bất kỳ nào đó, trong hàng vạn thứ ngổn ngang khiến bạn rối bời kia, và sống chết với nó. Tạm thời mặc kệ những thứ khác đã, thứ bạn cần bây giờ là một cú hích, một lực đẩy quán tính. Chưa nói đến việc đúng sai, chỉ cần bắt đầu làm.


    Copyright by ©️ Nguyen Hong Duc
    [Home](/43e5c72f51fb4b829cf3b663cc692537) / [Blog](/50fab838791e4278b3b8a09472ed6fae) / [Hiệu suất](/9baf0efd8b9e42edb14afc92c9d7024e) / [Thử thách](/4f9c29797a0949498bc1be34f9a002dd) / [Làm Bi Ây](/f8b07e0f7a034a5fa46d696869440a8d) / [Cá nhân](/c27da6e4cda1446fad5cacad64d00d01)

  • Tập trung sâu

    Tập trung sâu

    Tôi làm việc liền trong 4 tiếng đồng hồ mà không cảm thấy quá tải, không quan tâm đến bất cứ người, việc, vật nào ngoài list đã có sẵn. Thật sự tôi bắt cả thế giới phải chờ, đúng nghĩa đen

    Bài viết 4800 từ, giveup luôn nếu bạn không đủ kiên nhẫn. Blog post tự viết nên độc nhất không sợ bị trùng trên mạng nhé.

    Ai muốn vào đề thẳng thì nhảy ngay đến phần Direction step by step nhé

    Bắt đầu hành trình tập trung

    Đã bao lần bạn trong lúc ăn cơm tối bạn quyết định sẽ phải "cách mạng". Tối nay tôi sẽ ngồi xử nốt cái powerpoint đã dang dở cả tuần. Không làm được thề không làm người nữa.

    Nếu đúng kế hoạch thì task này dễ òm. Có khi lại dư ra ít thời gian coi netflix. Và tối hôm đó, vừa không được coi netflix, vừa không được làm người nữa…

    Task này tui "lụm cái một" (không đủ năng lực hay không đủ tập trung)

    Bạn có thể hình dung ra 1 tấn trường hợp dẫn đến kết quả cho câu chuyện có thật tôi vừa bịa ra ở trên. Nhưng dù nó có là gì thì cũng quy về 2 đề tài sau:

    • Bạn quá dốt/non kinh nghiệm để làm được cái file PP đó
    • Bạn đủ trình độ để cân đấy nhưng bạn không làm

    Nếu rơi vào case 1 thì xin phép không bàn.

    Rơi vào case 2 thì chẻ ra tiếp. Là do bạn không thật sự làm việc đó (không hứng thú, đang làm thì xìu, đang làm thì nghĩ ra 1 cảnh hay hay trong Age of Ultron nên bật youtube coi phát, bạn gái nhắn tin, etc)

    Và kết quả là task tưởng chừng như "lụm cái một" cũng chả làm nổi. Trong một xã hội ngày càng ngợp, thì 1 ý chí lụt nhầy như vậy liệu có chịu nổi nhiệt???

    Hông có dễ ăn (tập trung cực khó)

    Não người dễ bị phân tâm. 1 âm thanh “ting” Facebook chỉ mất có 1 giây nhưng sẽ khiến 1 loser tốn nhiều tiếng để lướt (tôi cũng từng là thằng loser đó nên hiểu chứ không đả kích ai).

    1 video hài youtube trong lúc ăn cơm cho đỡ chán = 50 chục cái vid khác từ Phạm Nhật Vượng giàu cỡ nào cho tới khoa học vũ trụ trong khi … chén thì chưa rửa.

    5 phút chơi game = ….

    Lạ. Sao người ta lại dễ dàng trao sự chú ý của mình đi như vậy? Tại sao không thể tập trung được quá 10p để làm 1 việc ích đời, lợi người? Mọi thứ cứ dẫn dắt đến 1 lúc tôi quỵ ngã vì kiệt sức hoặc… hết cơ hội.

    Rồi từ những thứ nhỏ phăng ra những thứ lớn lao. Đúng nghĩa đen của cái từ đời xô đẩy. Nó lùa đi đâu thì đi đấy, nó quăng cái gì thì chụp nấy và say yes với mọi thứ có vẻ hay ho thú vị. Đến lúc nhìn lại, well, bạn mất kết nối với mọi thứ có ý nghĩa (gia đình, sức khỏe, công việc, sở thích,…) và bắt đầu hoài nghi về bản thân và lại lặp lại 1 vòng luẩn quẩn tìm kiếm sự xao nhãng để trốn tránh hiện thực. Một vòng lặp dẫn xuống địa ngục (loop to hell)

    1 vòng lặp tồi tệ

    Mài dao mài kéo đê (mài lại khả năng tập trung)

    Nếu định nghĩa tập trung nghĩa là hoàn toàn dồn đầu óc vào 1 việc và lơ đi mọi thứ xung quanh thì tôi nghĩ ai trong chúng ta cũng đã đều trải nghiệm qua. Đó là khi chúng ta được làm 1 việc mình siêu thích. Có lúc tôi đắm mình vô 1 dự án nho nhỏ mà quên luôn thời gian, không biết đói, không biết mệt. Mỗi lần như vậy thật sự phê. Có người thì đạt được trải nghiệm này khi đang chơi game, đọc truyện tranh…

    Giờ làm sao để mấy công việc phức tạp, chán ngắt như làm bài tập, báo cáo… đủ thú vị để chúng ta tự nguyện hiến dâng sự chú ý tuyệt đối của mình vào đó. Đây là bài toán hôm nay! Chúng ta sẽ mài sắc khả năng tập trung của mình để chiến với những thứ khoai lang kia

    Cả thế giới có thể chờ

    Hãy tưởng tượng ra 1 trạng thái làm việc lý tưởng mà bạn muốn hướng tới. Tôi sẽ demo cho bạn dễ hình dung.

    Mỗi lần đặt mông xuống bàn làm việc thì đầu tôi đã biết hôm nay phải làm gì và trong tay có cả 1 bản kế hoạch đã bẻ nhỏ thành từng bước dễ như ăn kẹo. Tôi làm việc liền trong 4 tiếng đồng hồ mà không cảm thấy quá tải, không quan tâm đến bất cứ người, việc, vật nào ngoài list đã có sẵn. Thật sự tôi bắt cả thế giới phải chờ, đúng nghĩa đen. Buổi sáng nhanh chóng. Từng việc 1 được gạch ra khỏi danh sách. Tôi giật mình bỏ tai nghe ra khi tiếng chuông hẹn giờ cho loop làm việc cuối cùng kết thúc và planning cho buổi chiều trước khi ăn trưa. Tôi kiểm tra điện thoại sau đó, check rất nhiều noti trên facebook và lướt 15p trước khi đi ăn trưa. Cực kỳ nhẹ nhõm và chill. 4 tiếng vừa qua công việc được xử lý bằng với 2-3 ngày cộng lại.

    Cái đoạn tô màu đỏ chính là pattern mà chúng ta đang muốn xây. Làm ít mà ra nhiều đòi hỏi phải tập trung sâu một cách nghiêm túc. Làm ra làm, chơi ra chơi (đặc biệt là không cảm thấy tội lỗi khi chơi).

    Trong lúc người khác đang vật lộn ở trạng thái cũ, hãy lấy lại sự chú ý bạn đã dễ dàng trao đi và đặt cược vào mindset tập trung sâu.

    Nếu giữ được routine này hàng ngày trong nhiều tuần, nhiều tháng thì hãy nghĩ đến việc làm chuyện lớn.

    Hướng dẫn từng bước

    Chia thành 3 bước lớn: có thứ tự như sau

    1. Sàng lọc: Không biết việc gì thì nên làm, việc gì không nên làm
    2. Sắp xếp chuẩn bị: Thiếu sự chuẩn bị về tinh thần, về môi trường làm việc/học tập, thời gian
    3. Sẵn sàng: Thiếu năng lượng hoặc bị giảm sụt năng lượng khi làm

    Và 3 gạch đầu dòng trên cũng là 3 nguyên nhân chính, lớn, phổ biến. Trăm nguyên nhân đều quy hết về đây

    Bước 1: Sàng lọc – Bạn lọc cuộc đời hoặc ngược lại

    Xét về dài hạn hoặc ngắn hạn bạn đều cần quyết định xem sẽ đặt sự chú ý của mình vào đâu.

    Vì nguyên lý rất đơn giản. Nguồn lực bị giới hạn, mong muốn của con người thì không.

    Tiền thì muốn nhiều, việc cũng muốn ngon, gia đình cũng cần êm đêm hạnh phúc, facebook luôn phải cập nhật, netflix không thể bỏ sót tập nào, bạn gọi đi nhậu thì không nỡ từ chối….

    Nếu cứ thuận theo mâu thuẫn tự nhiên ấy, nhẹ thì tầm thường hóa cuộc đời, nặng thì tự tay phá hủy luôn.

    Action Tip 1: "Say No" thường xuyên

    Why: vì nói "không" nghĩa là đỡ tốn não, thời gian cho thứ đó. Chiến lược tuyệt vời để bảo tồn tài nguyên. Chắc ai cũng sống đủ lâu để nhận biết được người, việc, vật nào thực sự không mang lại giá trị (ngắn và dài hạn). Chỉ là bản thân chưa đủ dũng khí để thừa nhận và loại nó ra khỏi cuộc đời mình.

    What to do: Nếu thứ mà cuộc đời vừa ném vào mặt bạn không thuộc phạm vi plan đã có sẵn → Tìm mọi cách nói "không". Còn lên plan thế nào thì tùy thuộc vào khả năng, ưu tiên và tính chất cuộc sống công việc của từng người.

    How to do: Say No khó hơn say Yes. Nếu là bạn bè, đồng nghiệp, người đồng cấp thì rất dễ. Nhưng nếu người quăng task vào mặt bạn là sếp thì bắt buộc phải khéo

    • Trước hết, cho họ thấy bạn không "say no" vì lười (làm chăm vào, đã yes thì phải tận tụy)
    • Luôn nhận thức và ước lượng được độ khó của công việc và nguồn lực để làm. Khi đó sẽ có cơ sở để deal với sếp
    • Ngay khi sếp giao task mới là lúc thích hợp nhất để deal. Nói rõ nếu ôm hết sẽ được gì và mất gì, hạn chế trong nguồn lực là gì
    • Nhớ là khi đã chắc chắn thứ này ngoài plan thì BẰNG MỌI GIÁ phải chiến đấu và giữ quan điểm. Nhượng bộ thì bạn sẽ chịu trách nhiệm cho những thứ chất lượng kém. Lúc này sếp phải lựa chọn, 1 là giao người khác, 2 là cấp thêm nguồn lực cho bạn (giãn deadline, thêm người, thêm chi phí)

    Nhớ là đừng quá đáng và lạm dụng. Say no không phải chối đây đẩy để giảm bớt đầu việc, mà là để tăng chất lượng cho những thứ đã say yes. Mặc kệ những người khác ôm đồm nhiều mà không ra gì. Chỉ cần tập trung vào tối ưu chất lượng vì đây là cơ sở chính để đánh giá năng lực

    Cách áp dụng của tôi có phần hơi triệt để. Tôi tự tạo cho mình một backlog những thứ cần ưu tiên. Khi một task được giao, nếu nguồn lực còn đủ và phạm vi công việc có liên quan (scope), tôi sẽ đặt nó vào backlog và sắp xếp thực hiện. Nếu không, nhất quyết từ chối. Quan trọng hơn, khi nhận 1 task nào đó tôi đều ngồi xuống chia nhỏ đến chi tiết (WBS-Work Breakdown Structure) để biết được cần bao nhiêu nguồn lực (time – cost – people resources) để thực hiện nên luôn biết mình còn dư bao nhiêu xăng để quyết định say Yes or No cho task tiếp theo.

    • Say no với Facebook, Youtube, Netflix: hậu quả thì khỏi bàn. Cái này giống như là cai nghiện vậy, không phải muốn bỏ là bỏ. Nhưng tôi đã làm được và bây giờ cảm thấy 1 ngày dài ra 100 lần so với thời nghiện facebook, netflix. Và chắc chắn muốn đạt thành tựu gì trong đời cũng phải vượt qua được cái bẫy phân tâm này.
      • Action: xóa app trên phone, muốn check gì thì cuối ngày mở laptop lên mà check (trong vòng 30p) chấm hết.
      • Netflix: mỗi tuần 1 ngày thứ 7 tha hồ xem, còn trong tuần, xóa app chặn web

    Action Tip 2: Không "đa nhiệm"

    Đa là nhiều, nhiệm là nhiệm vụ. Nếu bạn vừa chiên trứng (task 1) vừa rửa chén (task 2) vừa nghe điện thoại (task 3) thì đó là cảnh giới đa nhiệm. Quá tuyệt vời đúng không. Cùng 1 thời gian, hoàn thành 3 nhiệm vụ. Nhưng khả năng cao là trứng đã cháy xém trong lúc đang gọi điện, chảo thì ucòn đầy mỡ do úp vội để quay sang lật quả trứng cháy.

    Why: Đa nhiệm đang nói tới làm nhiều task “khác nhau” cùng lúc. Bộ não người có 1 sức ì, hay còn gọi là quán tính. Newton nói rằng 1 vật đang chuyển động đều mà không bị cản sẽ chuyển động đều mãi mãi, 1 vật đang đứng yên mà không bị lực tác động sẽ đứng yên mãi mãi.

    Xu hướng này cũng đúng với não bộ. Khi làm 1 việc, các dòng suy nghĩ logic liên tục được tạo ra, suy nghĩ trước là tiền đề cho cái tiếp theo. Nếu giữa chừng bạn nhảy sang 1 task khác, dòng chảy tư duy bị ngừng đột ngột và cần một "năng lượng" nhất định để bóp thắng, lưu trữ kết quả vào bộ nhớ tạm, chuyển sang task khác và khởi động lại từ đầu. Khi mở lại task cũ, não sẽ tốn thêm 1 năng lượng để kích thích dòng tư duy chảy lại, và tất nhiên là sẽ hao hụt thông tin tùy thuộc vào tình trạng trí nhớ. Vậy chu trình này rõ ràng đang dẫn đến tốn double time năng lượng để vượt qua “gap”, không tận dụng được "đà tư duy" để tăng tốc. Hậu quả dễ thấy là mức độ tập trung khi làm 2 việc cùng lúc không chỉ giảm xuống còn 50% mà còn thấp hơn rất nhiều so với đơn nhiệm (single task), đi kèm với việc chất lượng tất cả đầu việc đều giảm.

    Thay vì cố gắng làm 2 việc cùng 1 lúc thì hãy làm 1 việc nhanh gấp đôi. Về mặt thời gian sẽ như nhau nhưng chắc chắn kết quả sẽ khác. Loại bỏ hao hụt năng lượng giữa các “gap” là chiến lược khôn ngoan để tận dụng quán tính tư duy.

    Giống như khi bạn chạy xe đạp, lúc đầu phải đạp mạnh lấy đà, sau khi có đà rồi thì thỉnh thoảng đạp 1 vòng xe vẫn chạy. Còn nếu như chạy trên phố đèn đỏ, cứ 50m lại bóp thắng 1 lần thì liên tục phải gồng lên để thắng sức ì.

    Ảnh minh họa

    What to do: Sau khi chọn những việc quan trọng rồi, bước tiếp theo là gán cho mỗi công việc 1 thứ tự ưu tiên

    • Research về từ khóa này nhé: Mô hình sắp xếp ưu tiên

    • Sau khi đã xếp ưu tiên, hãy lập trình trong đầu rằng. Khi làm task này thì cứ mặc kệ những task khác kêu gào. Mặc kệ cho backlog ngủ yên vì nếu bạn nhảy task lúc này, bạn sẽ bị ám ảnh bởi chính cái task dở dang đang làm và …. welcome to hell.

    Ảnh minh họa

    How to do:

    • Luôn có 1 backlog công việc, nếu có task chen ngang thì cứ quăng vào backlog và xếp thứ tự ưu tiên trước, đừng cắm mặt vào nhai ngay. Kém sang lắm.

    Backlog công việc của tôi cho Blog vitvungve.com

    • Work Break Down Structure: chia nhỏ đầu việc thành những công việc đơn nhất (cùng tính chất) dễ nuốt

      Ví dụ: Làm thuyết trình Powerpoint về doanh số tháng 6. Đây là một việc phức tạp gồm có: Thu thập dữ liệu từ tất cả store; Tiến hành tổng hợp và tính toán ra những metric có ý nghĩa; Tìm kiếm insight của bảng báo cáo; Dàn bài cho buổi thuyết trình; Tổng hợp thông tin lên Powerpoint; Thiết kế trang trí file; Lên agenda và gửi mail mời họp. Mỗi task nhìn ra được ngay mất bao lâu, chia càng nhỏ càng chi tiết thì càng dễ xử lý. Xong việc nào gạch việc đó.

    • Có idea hay trong lúc đang thực hiện cũng đừng vội research hoặc suy nghĩ về nó ngay, cứ note lại ở 1 chỗ và cân nhắc sau.

    Ví dụ cho việc khi có trường hợp khẩn cấp cần note lại trong lúc đang tập trung sâu

    → Chốt Bước 1: Sàng lọc

    Đến đây bạn đã bắt đầu thấy mọi thứ tối giản hơn và rõ ràng hơn nhiều rồi. Ta có những gì cần phải ưu tiên và một mindset làm việc đơn nhiệm rồi. Chuyển qua Bước 2 nhé.

    Tia lazer truyền được đi rất xa vì nó tập trung năng lượng vào 1 điểm.

    Bước 2: Chuẩn bị và sắp xếp

    Bước 1 đã cho chúng ta một mindset cần thiết để biết đâu là việc cần ưu tiên. Bước 2 sẽ đi sâu vào chiến thuật được áp dụng để thực thi những ưu tiên đó và đạt hiệu suất tập trung tối đa

    Action Tip 3: Planning trước khi làm

    Mindset "Kế hoạch" và "chuẩn bị" rất bá đạo. 15p planning trước lúc bắt đầu giúp tăng khả năng tập trung sâu lên gấp đôi.

    Cơ chế là bạn phải nhìn tổng thể trước khi làm và phân bố đều các nguồn lực tránh mất cân đối.

    Nhìn cái backlog dài dằng dặc này thì biết phải làm gì trước đây??

    Việc nắm rõ trước mình ưu tiên cái gì ở mỗi BUỔI làm việc là cách ngon bổ rẻ nhất để thoát ra khỏi mê cung task dày đặc và tránh luôn trạng thái lờ đờ như zombie.

    Tôi đã từng rất xem nhẹ planning, vì cho rằng plan cho lắm mà không làm thì bằng không. Nhưng sau một thời gian không plan và cũng không làm thì mới nhận ra một điều: Planning kỹ chưa chắc đã làm tốt, nhưng nếu muốn làm tốt thì bắt buộc phải planning kỹ. À chắc phải quote câu này ra cho nó sâu sắc.

    Planning kỹ chưa chắc đã làm tốt, nhưng nếu muốn làm tốt thì bắt buộc phải planning kỹ

    Hãy nhìn những thứ thành tựu đẹp đẽ đi. Rất ít chỉ được tạo ra vì ngẫu hứng. Đằng sau luôn là cả một sự chuẩn bị hoặc người tạo ra nó có 1 bộ não thiên tài đã hình dung mọi thứ rõ ràng… trong đầu.

    Bạn không thể bước vào 1 khu rừng lạ mà không có la bàn hoặc bản đồ vì lạc đường là điều chắc chắn. Kế hoạch chính là tấm bản đồ cho mỗi ngày làm việc.

    What to do: Bạn đã có trong tay backlog những việc cần ưu tiên của mình từ bước 1 rồi đúng không. Hãy lập trình một function (chức năng), gán vào một công tắc và đặt nó dưới……mông. Chỉ cần đặt mông xuống, sẽ kích hoạt câu hỏi: "Từ giờ tới trưa/chiều sẽ làm những gì đây". Đừng tiếc 15p đầu ngày cho việc này. Nói thật, đừng tiếc.

    How to do:

    • Chọn maximum 3 task lớn và ghi ra giấy. Chọn những task quan trọng nhất cần làm. Bạn muốn đến trưa nay cái gì sẽ được GẠCH BỎ khỏi backlog.

      Những task tôi sẽ chiến trong sáng nay

    • Sắp xếp theo thứ tự từ khó dễ đặt vào timeline (giả sử đây là cho buổi làm việc từ 8h – 12h)

      Timeline = Priority + Deadline

    • Chia nhỏ những task lớn thành những bước nhỏ và dễ hình dung hơn

      Work Breakdown (bẻ nhỏ …….nhỏ nữa)

    • Khi đặt task vào timeline thì xem như đó là deadline cho mỗi task (deadline là vũ khí hạt nhân đấy)
    • Luôn sẵn sàng ứng phó với thay đổi. Chuẩn bị 1 cuốn sổ hoặc giấy note bên cạnh. Nếu bỗng có ý tưởng mới nào đó đột nhiên xuất hiện thì note ra giấy, đợi đến khi giải lao xử lý. Đừng để bất cứ điều gì ảnh hưởng đến dòng tư duy hiện tại (trừ khi có báo động cháy nhà)

    Nền tảng của sự tập trung xem như xong. Action tip tiếp theo, dành cho những người hay bị phân tâm bởi những thứ xung quanh

    Action Tip 4: Setup môi trường làm việc

    Não sẽ nhận thông tin một cách thu động, dù bạn muốn hay không thì môi trường vẫn tác động đến sự chú ý của bạn. Chiến thuật nhanh gọn hiệu quả nhất: CÁCH LY.

    Não sẽ giao tiếp với môi trường thông qua 5 giác quan. Chỉ cần một giác quan bị kích thích có thể tiết ra một đống dòng suy nghĩ vẩn vơ không liên quan. Nên phải hạn chế tối đa giao tiếp không cần thiết, block luôn một số giác quan lại.

    How to do:

    • Thị giác:

      • Bàn làm việc gọn gàng: cái gì trên bàn mà trong 30p tới không động vào thì cất đi, sự lộn xộn là bạn đồng hành của phân tâm

      Bàn làm việc của mình đây nhé!

      • Những gì gây mất tập trung thì đừng đặt bên cạnh, điện thoại, remote tivi, máy chơi game… bỏ hết vào vào 1 cái giỏ cất ở phòng khác hoặc khuất mắt. Nếu lo rằng sẽ miss những cuộc gọi quan trọng thì cài 1 ứng dụng nhận cuộc gọi ngay trên máy tính (link) hoặc dùng tai nghe bluetooth, bạn vẫn có thể trả lời điện thoại mà không cần nhìn thấy nó.
      • Chọn chỗ ngồi ít người qua lại nếu có thể. Tránh giường ngủ ngay bên cạnh.
      • Nếu chỗ ngồi làm việc có ánh sáng ban ngày là tốt nhất, nếu làm việc ban đêm thì hãy cân nhắc 1 chiếc đèn bàn đủ sáng
    • Thính giác: Giác quan dễ gây phân tán nhất

      • Để tạm khóa thính giác, dễ nhất đeo tai nghe in ear (nhét tai). Chọn những bản nhạc classic khơi lòng, white noise hoặc lofi nhé.

      • Nếu công việc đòi hỏi phải trao đổi với đồng nghiệp để cùng xử lý thì phải xác định rõ chủ đề cần nói, nói ngắn gọn không lan man lạc đề. Tránh sa đà vào những cuộc tán gẫu. Nếu được hãy nói với đồng nghiệp inbox qua Slack/Zalo hoặc những tool giao tiếp online trừ khi có việc gấp cần trao đổi thì sẽ vào phòng họp hoặc ngồi riêng với nhau. Tránh trường hợp đang tập trung thì có người gọi í ới.
    • Khứu giác: Mùi thơm khiến não tiết ra những hoocmon giảm đau và xả stress rất hiệu quả. Nếu làm việc ở nhà, hãy đầu tư tinh dầu và bình khuyếch tán.
    • Cảm giác, vị giác

      • Nhiệt độ: nóng quá hoặc lạnh quá đều không ổn, nhưng theo 1 vài nghiên cứu từ Harvard thì nhiệt độ cao hơn 21 độ C sẽ bắt đầu gây ra hiện tượng giảm tập trung, càng nóng nực thì càng khó tập trung hơn.
      • Nước uống, 1 ít snack: đặt sẵn 1 cốc nước lọc trên bàn, 1 ít snack (trái cây, trái cây khô, bánh…) để bổ sung năng lượng cho não mà không cần phải đứng dậy liên tục.

    Action Tip 5: Setup thời gian làm việc

    Để tập trung sâu được, bạn phải có 1 khoảng thời gian không bị làm phiền tuyệt đối (untouchable time blocking). Nếu bạn định làm 1 dự án cần nhiều chất xám, tập trung, sáng tạo thì nhất định phải có 1 khoảng thời gian "bất khả xâm phạm" hàng ngày.


    Đối với tôi đó là từ 4h30 – 6h30 sáng. Đạt được thói quen này giúp tôi thật sự có thời gian tạo ra chính blog này và nhiều dự án nhỏ khác nữa, dù đang ở cùng phòng với 2 người khác.

    Từ 4h30 tới 6h30 : khung giờ bất khả xâm phạm (vì chưa có ai dậy cả)

    Đặc điểm của khoảng thời gian này là sẽ rất yên tĩnh, không ai làm phiền, bạn có thể biến mất trong 2 – 3 tiếng mà không ai biết.

    Nếu ở phòng riêng thì rất lý tưởng. Bất cứ lúc nào cần tập trung cao độ, hãy khóa trái cửa. Có thể treo thêm 1 tấm biển vui lòng không làm phiền ở ngoài để tránh mọi người vô tình làm bạn phân tâm.

    Action Tip 6: Setup tư tưởng

    Hãy tự nhủ với bản thân: "Cả thế giới có thể đợi được". Trong 2 – 3 tiếng sắp tới, thứ quan trọng nhất tồn tại đang nằm trong backlog. Mọi trở ngại đều đã được lường trước. Tạm thời quên đi những lo lắng, rắc rối lúc nào cũng thường trực trong đầu. Phải luôn nhận thức được điều này và kéo tâm trí về đường đua khi nó trực chờ chệch hướng.

    Đừng sợ bỏ lỡ thứ gì đó khi phải tập trung cao độ. Bởi vì nếu không, thứ bạn bỏ lỡ sẽ là chính cuộc đời mình.

    Bước 4: Khởi tạo và duy trì năng lượng

    Tất cả những bước trên đều vô nghĩa, nếu bạn là 1 con robot hết pin. Không có năng lượng thì não không hoạt động. Vật vờ như zombie thì không thể planning, cũng chẳng thể sắp xếp mọi thứ rồi ưu tiên cái nào làm trước….

    Và đó là lý do rất lớn khiến người ta rời bỏ sự tập trung giữa chừng: "Sự giảm sút và thiếu hụt năng lượng nhanh chóng"

    Action Tip 7: "Đổ xăng" trước khi ra xa lộ

    Trước khi đi học, đi làm thì phải ĂN SÁNG. Bỏ bữa sáng là hành động ngu nhất mà tôi từng làm suốt thời gian đại học. Ăn sáng đi, ăn ngon và no vào. Tự nấu hoặc mua một bữa sáng chất lượng là khoản đầu tư lời nhất trong ngày đấy.

    Tự nấu cho mình 1 bữa ngon (ảnh sưu tầm)

    Dậy sớm rất tốt cho việc kiến tạo năng lượng. Không vội vàng, có thời gian thưởng thức bữa sáng và 1 cốc cà phê. Tập thể dục 1 chút là cách dùng ma túy hợp pháp và lành mạnh giúp bạn boost năng lượng. Đầu óc có mơ ngủ đến mấy cũng chỉ cần 1 shot endorphin (20 phút đi bộ) là bùng nổ ngay. Yên tâm là nghiện tập thể dục không ai bắt cai đâu.

    My Morning Routine: thức dậy lúc 4h30, tập thể dục 20p (đi bộ, hít đất, kéo xà), blog 1h30p, nấu ăn và ăn sáng 45p, tắm & chill 15p, cà phê & sách 30p

    Bữa tối ít tinh bột, giàu đạm và rau xanh sẽ giúp cơ thể lấy lại năng lượng sau 1 ngày dài. Để không gây ra cảm giác buồn ngủ thì đừng ăn quá no.

    Tắm rửa sạch sẽ và thư giãn để loại bỏ hoàn toàn những áp lực tại văn phòng/lớp học. Sau đó ngồi vào bàn làm việc với không gian đã được setup như tại Action tip 4.

    Hãy làm mọi cách để khi ngồi vào bàn làm việc, bạn thấy hứng khởi và tràn đầy năng lượng

    Action Tip 8: Duy trì liên tục mức năng lượng trong buổi làm việc

    Khả năng tập trung có thể lụi tàn rất nhanh. Đó là do tập trung trí não tốn rất nhiều năng lượng. Áp dụng các chiêu thức sau đây để giữ mức năng lượng luôn đạt đỉnh.

    • Pomodoro: quả cà chua huyền thoại này gần như xuất hiện trong mọi bài post về productivity của các blogger nổi tiếng. Tóm lược phương pháp là làm việc và nghỉ ngơi sẽ liên tục xen kẽ nhau. Mỗi 25p làm sẽ bắt buộc nghỉ 5 phút (tái tạo năng lượng). Mỗi vòng lặp (tạm gọi là 1 loop) yêu cầu phải tập trung sâu vào task hiện tại. Nếu bị xem ngang trước khi hết giờ xem như hủy bỏ và tính lại loop đó. 1 ngày có được tầm 10 loop thành công là xong hàng đống việc rồi

    Ảnh sưu tầm Pinterest

    Tôi sử dụng pomodoro liên tục bằng 1 app trên điện thoại. Sau 1 thời gian, level não đã lì hơn thì bắt đầu cảm thấy 25p khá ngắn (tùy vào mỗi người), tôi đã tăng thêm mỗi working loop = 45p. Phương pháp này khiến công việc trở nên thoải mái, không bị kiệt sức. Buổi sáng và chiều mục tiêu mỗi buổi 3 loop siêu tập trung. Buổi tối 2 loop và sáng sớm 2 loop. (gần 8h siêu tập trung là một con số tôi tự hào đấy)

    • Hãy tận dụng thời gian nghỉ giữa mỗi loop để đi rót nước, vươn vai, tập thể dục nhẹ nhàng.
    • Trên bàn có sẵn 1 ít đồ ngọt như bánh gạo, trái cây, hạt khô… những món có đường là cao nhân phù trợ dắt bạn lên đỉnh năng lượng. Đừng lạm dụng phương thức này. Chọn thức ăn lành mạnh, tránh nước tăng lực nhiều đường hóa học thì sẽ thành ra nghiện (đây là tên lửa đẩy bạn lên trong tích tắc nhưng sau đó sẽ là rơi tự do). Thiếu nó thì tập trung được 10p cũng khó.
    • Ngồi chứ không nằm (dù là ở nhà).
    • Nghỉ trưa. Sau bữa trưa thì nên nghỉ ngơi. Kinh nghiệm của tôi là ngủ 15p thôi, không ít cũng không nhiều hơn. Hãy tự thử nghiệm để tìm ra thời gian hợp lý cho bạn. Tôi là 1 người cực kỳ dễ ngủ, nhắm mắt 30s là có thể…tiễn được rồi. 15 phút nhưng sẽ cảm thấy rất đủ, và chuông báo xong là dậy ngay lập tức. Ngủ quá 45p thì khả năng cao là nhức đầu, buồn nôn kinh khủng (đã từng trải nghiệm)


    Copyright by ©️ Nguyen Hong Duc
    [Home](/43e5c72f51fb4b829cf3b663cc692537) / [Blog](/50fab838791e4278b3b8a09472ed6fae) / [Hiệu suất](/9baf0efd8b9e42edb14afc92c9d7024e) / [Thử thách](/4f9c29797a0949498bc1be34f9a002dd) / [Làm Bi Ây](/f8b07e0f7a034a5fa46d696869440a8d) / [Cá nhân](/c27da6e4cda1446fad5cacad64d00d01)

  • Nghịch lý Indie Hacker và phương pháp học Just-In-Time

    Nghịch lý Indie Hacker và phương pháp học Just-In-Time

    Nghịch lý Indie Hacker và phương pháp học Just-In-Time

    Mục tiêu của indie hacker rất đơn giản: Tạo sản phẩm và có người dùng.

    Nhưng thực tế, bạn thường bị quá tải bởi hàng tá kỹ năng:

    • Lập trình: Frontend (NextJS, React), Backend (NodeJS, Go), Database (Postgres, Supabase), Server.
    • Vận hành: UI/UX (Figma), Marketing (X, Reddit), SEO, Copywriting, AI, Analytics, Sales, Support.

    Bộ não sẽ hỏi: “Nên học cái nào trước?”

    Bạn không cần giỏi tất cả. Bạn chỉ cần làm chủ một vòng lặp cốt lõi duy nhất.

    Vòng lặp của Indie Hacker

    Mọi kỹ năng khác chỉ có giá trị khi phục vụ vòng lặp này:

    flowchart TD
        A[Quan sát vấn đề] --> B[Build giải pháp nhỏ]
        B --> C[Đưa cho người dùng]
        C --> D[Nhận phản hồi]
        D --> E[Cải tiến]
        E --> A
    

    Hai cách tư duy: Tê liệt vs Tập trung

    1. Tư duy gây tê liệt (Quá tải thông tin)

    Não bộ của lập trình viên thường tự vẽ ra một bản đồ khổng lồ trước khi làm:

    graph TD
        IH[Indie Hacker] --> Build[Build:<br/>NextJS, AI<br/>Database, Cloud]
        IH --> Marketing[Marketing:<br/>SEO, Ads<br/>Content, Social]
        IH --> Research[Research:<br/>Competitors<br/>AI News, Trends]
        IH --> Design[Design:<br/>Figma, Tailwind<br/>Assets]
        IH --> Admin[Admin:<br/>Analytics, Sales<br/>Support]
    

    Hậu quả: Bạn cảm thấy “mình thiếu quá nhiều” và không bao giờ bắt đầu.

    2. Tư duy của Indie Hacker thành công

    Họ tối giản hóa mọi thứ về một mục tiêu duy nhất: Có 10 người dùng thật sự.

    graph LR
        Goal((Mục tiêu: 10 Users)) --> MVP[1. Build MVP nhanh]
        Goal --> Find[2. Tìm 10 users]
        Goal --> Chat[3. Trò chuyện]
        Goal --> Iterate[4. Sửa lỗi]
    
    • SEO? Chưa cần thiết.
    • Ads? Chưa cần thiết.
    • Framework mới? Chưa cần thiết.
    • AI news mỗi ngày? Chưa cần thiết.

    Phương pháp học “Just-in-time” (Đúng lúc, đúng việc)

    Lối học truyền thống (Học trước – Làm sau) không hiệu quả đối với solo dev. Hãy chuyển sang học Just-in-time: Làm -> Gặp lỗi -> Học đúng cái thiếu -> Làm tiếp.

    Ví dụ thực tế:

    • Tuần 1 (Build app SaaS): App cần đăng nhập bằng Google.
      • Hành động: Chỉ tìm hiểu cách tích hợp Auth (Next-Auth hoặc Clerk). Bỏ qua SEO, Ads.
    • Tuần 3 (Có 5 người dùng đăng ký): Không biết họ dùng tính năng nào nhiều nhất.
      • Hành động: Tích hợp nhanh PostHog hoặc Google Analytics trong 1 tiếng.
    • Tuần 5 (Muốn có traffic tự nhiên): Cần hiển thị tốt trên công cụ tìm kiếm.
      • Hành động: Học cấu trúc thẻ Meta SEO cơ bản để tối ưu trang Landing Page.

    Nhận diện điểm mạnh và bẫy tư duy của Developer

    • Điểm mạnh: Tò mò, thích dựng hệ thống (ví dụ: tự cấu hình server, tự viết boilerplate).
    • Điểm yếu (Bẫy tư duy): Luôn nghĩ “Để làm X, mình phải biết A, B, C, D, E…”
    flowchart TD
        X[Cần làm tính năng X] --> A[Tìm hiểu thư viện A]
        A --> B[A khuyên dùng<br/>kiến trúc B]
        B --> C[B có framework C<br/>mới hơn]
        C --> D[Cần học công cụ D<br/>để chạy C]
        D --> Stuck[Kẹt lại 3 tháng<br/>Chưa ra mắt]
    

    Giải pháp: Chuyển đổi sang mục tiêu Hành Động

    Đặt mục tiêu hành động cụ thể để triệt tiêu sự cầu toàn: Ship 12 sản phẩm nhỏ trong 12 tháng.

    Thứ tự ưu tiên mới của bạn:

    Việc cần làmMức độ quan trọngVí dụ thực tế
    Build nhanh MVP10/10Code app hoàn thành trong 3-5 ngày.
    Trò chuyện với user10/10DM trực tiếp cho 5 người trên Reddit.
    Ship sản phẩm10/10Đăng link lên X, Product Hunt.
    Marketing cơ bản7/10Viết 1 bài mô tả ngắn gọn vấn đề.
    UI/UX đẹp5/10Dùng template có sẵn, không tự thiết kế lại.
    Tối ưu kiến trúc code1/10Dùng database đơn giản nhất (Supabase/Vercel KV).

    Bạn đang chuẩn bị để làm indie hacker, hay đang thực sự làm? Một indie hacker không phải là người biết tất cả, mà là người thiếu đủ thứ nhưng vẫn liên tục ra mắt sản phẩm.

    KPI duy nhất của bạn từ nay đến cuối năm là gì?

    • Ship 12 sản phẩm?
    • Tìm được 100 user đầu tiên?
    • Kiếm được $100 đầu tiên từ sản phẩm?

    Hãy chọn một mục tiêu số lượng cụ thể và bắt đầu từ ngày mai.

  • Kẻ Ngược Dòng Thời Gian: Khi Thế Giới Thức Giấc, Tôi Đi Ngủ. Nhưng Tôi Đang Sống Giấc Mơ Của Mình.

    Kẻ Ngược Dòng Thời Gian: Khi Thế Giới Thức Giấc, Tôi Đi Ngủ. Nhưng Tôi Đang Sống Giấc Mơ Của Mình.

    Đồng hồ điểm 8 giờ sáng.

    Qua khung cửa sổ tầng 4, đường phố Sài Gòn bắt đầu nhộn nhịp tiếng còi xe hối hả. Ánh nắng ban mai chói chang bắt đầu len lỏi qua từng khe rèm, đổ những vệt sáng dài xuống nền nhà. Dòng người ngoài kia đang chen chúc nhau trong dòng kẹt xe, vội vã lao vào một ngày làm việc mới với những chiếc thẻ chấm công chờ sẵn.

    Đó chính là khoảnh khắc tôi vươn vai một cái thật dài, cảm nhận luồng cơ gân mỏi nhừ sau một đêm dài dán mắt vào màn hình. Tôi gập chiếc laptop lại, mỉm cười nhìn dòng thông báo Push successful to origin/main vừa được commit lên GitHub, rồi nhẹ nhàng bước lên giường, kéo chăn ngang ngực.

    Tôi đi ngủ khi cả thế giới thức dậy. Và tôi sẽ thức dậy lúc 3 giờ chiều, khi nhiều người đã bắt đầu uể oải nhìn đồng hồ, đếm từng phút chờ đến giờ tan tầm.

    Nếu nhìn vào cuộc sống của tôi lúc này bằng lăng kính của những tiêu chuẩn xã hội thông thường—những thước đo được lập trình sẵn bởi số đông—có lẽ họ sẽ nhìn tôi bằng ánh mắt ái ngại, thậm chí là thương hại.

    • Không công ty chủ quản.
    • Không sếp, không đồng nghiệp trực tiếp.
    • Không có những buổi sáng cà phê hối hả, vội vàng quét vân tay tại sảnh tòa nhà.
    • Không có mức lương "nghìn đô" ổn định đổ về tài khoản vào ngày mùng 5 hàng tháng.
    • Không có bất kỳ một nguồn thu nhập cố định nào đảm bảo cho ngày mai.

    Nhưng bạn biết không? Ở ngay chính thời điểm này, tôi đang trải qua khoảng thời gian đẹp nhất, rực rỡ nhất và đáng sống nhất trong cuộc đời mình. Tôi đã bỏ lại sau lưng chiếc lồng kính an toàn, đầy tiện nghi của chốn công sở để dấn thân vào một hành trình mạo hiểm nhưng tự do tuyệt đối: Trở thành một nhà phát triển độc lập (Indie Hacker), tự tay nhào nặn những sản phẩm từ con số không, và sống trọn vẹn với giấc mơ hoang dại từ thuở bé.


    1. Cuộc Đào Tẩu Khỏi "Ma Trận" 9-to-5

    Có một sự thật tàn nhẫn mà ít ai dám thẳng thắn thừa nhận: Sự ổn định đôi khi chính là liều thuốc an thần bào mòn đi những giấc mơ mãnh liệt nhất.

    Trước đây, tôi cũng là một mắt xích hoàn hảo trong cỗ máy xã hội ấy. Sáng thức dậy trong trạng thái uể oải, chen chúc giữa khói bụi đường phố để đến văn phòng. Chiều muộn lại lết cái thân xác rã rời về nhà, rồi đốt thời gian vào những video ngắn vô thưởng vô phạt trên mạng xã hội trước khi lặp lại chu kỳ đó vào ngày mai.

    Những dòng code tôi viết ra khi ấy không thuộc về tôi. Chúng phục vụ cho tầm nhìn, cho mục tiêu tài chính của một người khác. Mỗi tính năng tôi dành cả tuần để tối ưu hóa đều phải đi qua những cuộc họp dài lê thê, những quy trình quản lý cứng nhắc, những bộ KPI áp đặt và những deadline vô hồn từ những người quản lý thậm chí không hiểu rõ cấu trúc của một dòng lệnh. Tiền lương hàng tháng đúng là một chiếc phao cứu sinh tuyệt vời, nhưng theo thời gian, nó cũng biến thành chiếc mỏ neo nặng trĩu giữ chặt tôi lại trong vùng an toàn, không cho phép tôi giương buồm lao ra đại dương lộng gió.

    Paul Graham

    "Một trong những dấu hiệu lớn nhất cho thấy bạn đang lãng phí cuộc đời mình là khi bạn cảm thấy chán nản với công việc bạn đang làm, nhưng lại quá sợ hãi để từ bỏ mức lương mà nó mang lại."

    Rồi một đêm muộn, khi đang ngồi fix một cái bug vô nghĩa cho một dự án outsource sắp bị khách hàng hủy bỏ, tôi tự hỏi chính mình: “Mình sẽ tiếp tục làm điều này đến bao giờ? Mình sinh ra trên đời này chỉ để trở thành một bánh răng nhỏ, dễ dàng bị thay thế trong một cỗ máy khổng lồ này thôi sao?”

    Quyết định nghỉ việc không phải là một sự bốc đồng sau một đêm. Nó là kết quả của một quá trình dồn nén, tích tụ năng lượng của một lò lò xo bị chèn ép quá lâu. Khoảnh khắc tôi nhấn nút gửi email xin nghỉ việc, tôi không cảm thấy sợ hãi hay lo lắng về tương lai. Thứ duy nhất tôi cảm nhận được là một sự nhẹ nhõm đến kỳ lạ, như thể một người vừa cởi bỏ bộ giáp nặng trăm cân sau một trận chiến dài.

    Tôi chấp nhận đánh đổi sự an toàn tài chính để mua lấy thứ tài sản quý giá nhất, thứ tiền bạc không bao giờ mua lại được: Thời gian và Sự tự do tuyệt đối. Tôi không muốn xây dựng giấc mơ cho người khác nữa. Tôi muốn tự tay mình gõ những dòng code thay đổi thế giới của chính mình, dẫu có phải bắt đầu từ những dự án nhỏ bé, thô sơ nhất.


    2. Nhật Ký Múi Giờ Đảo Ngược: Vương Quốc Của Đêm Muộn

    Khi bạn quyết định trở thành một solo developer, một mình gánh vác mọi vai trò từ lập trình, thiết kế hệ thống, quản trị cơ sở dữ liệu cho đến marketing, bạn sẽ nhanh chóng nhận ra kẻ thù lớn nhất của hiệu suất làm việc chính là sự xao nhãng.

    Nhịp sống ban ngày có quá nhiều tiếng ồn: tiếng thông báo tin nhắn công việc, email quảng cáo, những cuộc gọi không tên, tiếng ồn ái của nhịp sống đô thị, và cả những mối quan hệ xã giao đòi hỏi bạn phải phân tán năng lượng. Để đạt được trạng thái tập trung sâu (Deep Work), tôi đã đưa ra một quyết định táo bạo: Tự kiến tạo một múi giờ sinh hoạt hoàn toàn mới.

    Nhìn vào biểu đồ sinh hoạt của tôi, bạn sẽ thấy nó hoàn toàn lệch pha với 99% con người xung quanh:

    • 08:00 – 15:00: Chìm vào giấc ngủ sâu. Lúc này thế giới bên ngoài có ồn ào đến đâu, phòng tôi vẫn tối đen nhờ tấm rèm cách nhiệt và không gian tĩnh lặng tuyệt đối.
    • 15:00 – 20:00: Thức dậy. Đây là khoảng thời gian tôi dành cho các nhu cầu sinh học và kết nối với cuộc sống thực. Đi chợ, nấu những món ăn mình thích, tập thể thao để duy trì sức bền, đọc sách, và lướt qua tin nhắn của gia đình, bạn bè.
    • 20:00 – 08:00 sáng hôm sau: Giờ làm việc chính thức. 12 tiếng liên tục của sự sáng tạo không giới hạn.

    Đêm muộn mang lại một thứ ma thuật kỳ lạ mà không một buổi sáng bình minh nào có thể sở hữu. Khi cả thành phố chìm vào giấc ngủ, vạn vật xung quanh rơi vào trạng thái tĩnh mịch tuyệt đối. Không có một tiếng thông báo Slack nào rung lên. Không có email nào đòi hỏi tôi phải phản hồi ngay lập tức. Không có ai thúc ép, không ai làm phiền. Chỉ có tôi, tiếng lách cách giòn giã của bàn phím cơ, ánh sáng dịu nhẹ từ chiếc màn hình công thái học và chiếc server home-lab tự build đang chạy rì rì trong góc phòng.

    Lập trình xuyên đêm đối với tôi không phải là một sự đày đọa hay ép buộc, mà đó là một trạng thái "flow" (dòng chảy) hoàn hảo. Ở đó, dòng suy nghĩ của tôi không bao giờ bị ngắt quãng. Tôi có thể chìm đắm hàng giờ đồng hồ liền để cấu trúc một database trên Supabase, tối ưu hóa các class của Tailwind CSS mà không cần bận tâm đến thế giới xung quanh, hay loay hoay tìm giải pháp tối ưu cho một thuật toán đệ quy phức tạp.

    Não bộ của tôi hoạt động với 200% công suất trong sự im lặng của màn đêm. Cảm giác nhìn thấy một tính năng hoạt động mượt mà lúc 4 giờ sáng, tự tay gõ lệnh deploy lên Vercel và chứng kiến sản phẩm của mình sáng rực lên trên mạng Internet toàn cầu… nó mang lại một thứ dopamine gây nghiện mạnh mẽ, thứ cảm giác chiến thắng tối thượng mà không một mức lương thưởng hay lời khen ngợi ngoại cảnh nào có thể sánh bằng.


    3. Không Lương, Không Thu Nhập: Nghệ Thuật Sống Trên Bờ Vực

    Có một câu hỏi thực tế và sắc bén mà bất kỳ người bạn nào khi gặp tôi cũng đều đặt ra: "Lấy gì mà sống? Không có thu nhập cố định thì duy trì được bao lâu?"

    Sự thật là, tôi đang sống với mức thu nhập bằng không. Những dự án tôi đang ngày đêm phát triển hiện tại vẫn đang ở giai đoạn thai nghén hoặc mới chỉ thử nghiệm Alpha, chưa mang lại những dòng tiền ồ ạt hay những con số doanh thu ấn tượng. Có những khoảnh khắc, khi mở ứng dụng ngân hàng ra và nhìn thấy số dư tài khoản tiết kiệm đang vơi dần đi sau mỗi tháng, một sự bất an vô hình cũng nhen nhóm xuất hiện trong tâm trí.

    Nhưng nghịch lý thay, chính cái áp lực "không có gì để mất", chính việc đứng trên bờ vực của sự bấp bênh ấy lại là nguồn nhiên liệu mạnh mẽ nhất đốt cháy ngọn lửa sáng tạo trong tôi. Khi bạn có một mức lương cố định lót phía dưới, bạn rất dễ thỏa hiệp với những ý tưởng an toàn, tầm thường. Nhưng khi bạn không có một mạng lưới an toàn nào, bạn buộc phải nhảy cao hơn, tư duy sắc bén hơn và hành động quyết liệt hơn. Tôi không làm việc để đối phó với sếp, không làm để đủ chỉ tiêu nhận thưởng. Tôi làm việc vì sự sinh tồn của những ý tưởng do chính mình mang nặng đẻ đau.

    Để vượt qua nỗi sợ hãi đó, tôi áp dụng triết lý cốt lõi của giới Indie Hacker: Build in Public (Xây dựng công khai).

    Chỉ số Giá trị Trạng thái / Xu hướng
    Thu nhập cố định 0 VND Không đổi
    Kiến thức tích lũy +300% Tăng trưởng mỗi ngày
    Thời gian tự do 24/7 Toàn quyền quyết định

    Thay vì giấu giếm những đoạn code hay đợi đến khi sản phẩm thật hoàn hảo mới ra mắt, tôi mang mọi thứ ra ánh sáng ngay từ ngày đầu tiên. Tôi chia sẻ những khó khăn mình gặp phải, những lỗi ngớ ngẩn làm sập server lúc nửa đêm, hay cả những bài học xương máu về mặt kiến trúc hệ thống lên X (Twitter), LinkedIn và các cộng đồng lập trình viên.

    Tôi để mọi người nhìn thấy quá trình một sản phẩm được hình thành từ những dòng code thô sơ nhất. Từ đó, tôi xây dựng được một tệp người dùng trung thành, những người không chỉ yêu thích sản phẩm mà còn yêu thích chính hành trình của tôi. Tôi áp dụng mô hình You Vote I Build—người dùng đề xuất tính năng, tôi thức đêm hiện thực hóa nó.

    Sự giàu có hiện tại của tôi không được đo bằng những con số dư trong tài khoản ngân hàng, mà được đo bằng khối lượng kiến thức khổng lồ và tốc độ phát triển bản thân mà tôi đạt được mỗi ngày. Tôi học hỏi không ngừng nghỉ, một sự học hỏi tự nguyện và đầy đói khát.


    4. Full-Stack Toàn Năng: Khi Đam Mê Phá Bỏ Mọi Giới Hạn

    Khi ở công ty, bạn thường bị đóng khung vào một vai trò cố định: nếu là Frontend Developer, bạn chỉ lo giao diện; nếu là Backend, bạn chỉ quanh quẩn với API và Database. Bạn trở thành một chuyên gia trong một phạm vi hẹp, nhưng lại mù tịt về bức tranh toàn cảnh của một sản phẩm công nghệ.

    Hiện tại, trong căn phòng nhỏ này, tôi là một Agency thu nhỏ mang tên chính mình. Tôi tự do lựa chọn và làm chủ toàn bộ Tech Stack của mình mà không cần thông qua bất kỳ một hội đồng công nghệ hay quy trình phê duyệt phức tạp nào.

    Mỗi đêm trôi qua là một cuộc phiêu lưu công nghệ mới:

    • Frontend: Tôi chọn Next.js 15 kết hợp với React Server Components để tối ưu hóa SEO và tốc độ tải trang đến mức tối đa. Tôi mê mẩn cảm giác viết css mượt mà với Tailwind CSS, nơi giao diện được định hình ngay trong đầu và hiển thị lập tức trên màn hình.
    • Backend & Database: Sự kết hợp giữa Supabase (PostgreSQL) và Prisma ORM giúp tôi thiết kế hệ thống dữ liệu một cách chặt chẽ, linh hoạt nhưng vẫn đảm bảo tính mở rộng cao sau này.
    • DevOps & Infrastructure: Mọi thứ được tự động hóa qua hệ thống CI/CD của GitHub Actions và deploy trực tiếp lên Vercel hoặc Railway. Một cú git push và toàn bộ hệ thống tự động cập nhật trong vòng chưa đầy 30 giây.

    Không dừng lại ở việc viết code, tôi buộc phải tự học thêm những kỹ năng mà trước đây tôi từng nghĩ mình không bao giờ chạm tới: Tự tay thiết kế UI/UX trên Figma, tự học cách viết nội dung (Copywriting) để thuyết phục người dùng, nghiên cứu về SEO để sản phẩm có thứ hạng cao trên Google, và tìm hiểu tâm lý học hành vi để tối ưu hóa trải nghiệm chuyển đổi (Conversion Rate).

    Tôi không còn là một người thợ gõ code (Code Monkey) thụ động nhận yêu cầu nữa. Tôi đã trở thành một Product Creator thực thụ—một người thợ cả tự tay thiết kế bản vẽ, đặt từng viên gạch móng và tự mình hoàn thiện mái nhà. Sự tự do ấy mang lại một cảm giác quyền lực và thỏa mãn sâu sắc mà không một môi trường công sở nào có thể cung cấp.


    5. Cậu Nhóc Năm Xưa Và Khát Vọng "Thay Đổi Thế Giới"

    Khi còn là một cậu nhóc mười mấy tuổi đầu, lần đầu tiên được tiếp xúc với chiếc máy tính bàn chạy Windows XP dày cộp, tôi đã nhìn chằm chằm vào màn hình Command Prompt đen ngòm với những dòng chữ xanh nhấp nháy. Khoảnh khắc tôi gõ một đoạn mã script đơn giản và nhìn thấy máy tính thực thi chính xác những gì mình muốn, một hạt mầm đã được gieo vào tâm trí tôi: Lập trình viên chính là những phù thủy của thời đại mới. Cậu nhóc ngày ấy đã từng mơ mộng một cách ngây ngô rằng, một ngày nào đó, bằng những dòng code của chính mình, cậu sẽ tạo ra những thứ vĩ đại, những công cụ có thể thay đổi cách vận hành của thế giới này.

    Thế nhưng, guồng quay khốc liệt của cuộc sống trưởng thành, những áp lực cơm áo gạo tiền và những năm tháng viết code rập khuôn theo đơn đặt hàng nơi công sở đã từng có lúc làm lu mờ, thậm chí là dập tắt đi ngọn lửa của hạt mầm ấy. Người ta dạy tôi cách viết code để hệ thống không bị sập, dạy tôi cách tối ưu chi phí cho công ty, nhưng không một ai dạy tôi cách viết code để tâm hồn mình được tự do bay bổng. Tôi đã từng nghĩ, giấc mơ của cậu nhóc năm xưa chỉ là sự ảo tưởng của tuổi trẻ bồng bột.

    Nhưng giờ đây, ở tuổi 28, ngồi trong căn phòng tĩnh lặng giữa đêm khuya, tôi biết mình đã tìm lại được cậu nhóc năm ấy.

    "Thay đổi thế giới"—nghe có vẻ là một cụm từ quá đao to búa lớn, một thứ lý tưởng vĩ cuồng và đầy tính huyễn hoặc của những kẻ mơ mộng hão huyền. Người ta thường mặc định rằng thay đổi thế giới là phải tạo ra một tập đoàn công nghệ kỳ lân trị giá hàng chục tỷ đô như Facebook, Google, hay phát minh ra một hệ thống trí tuệ nhân tạo có thể thay thế con người.

    Nhưng đối với tôi lúc này, định nghĩa về cụm từ ấy đã hoàn toàn thay đổi:

    Thay đổi thế giới bắt đầu từ việc dũng cảm thay đổi chính thế giới nội tâm của mình trước tiên.

    Đó là việc bạn dám khước từ một lộ trình an toàn được vạch sẵn để sống một cuộc đời không hối tiếc. Kế đến, là dùng năng lực của mình để tạo ra những giá trị nhỏ bé nhưng chân thực, giải quyết triệt để nỗi đau của một nhóm người cụ thể trong xã hội.

    Một ứng dụng quản lý tài chính cá nhân siêu giản lược giúp một bạn trẻ thoát khỏi cảnh nợ nần; một công cụ automation nhỏ gọn giúp một người làm tự do tiết kiệm được 2 tiếng mỗi ngày; một nền tảng kết nối những tâm hồn đồng điệu… Đó chính là cách chúng ta thay đổi thế giới. Không cần phải là một cơn địa chấn vĩ đại, đôi khi chỉ cần là một gợn sóng nhỏ làm thay đổi quỹ đạo cuộc sống của một vài con người.

    Mỗi dòng code tôi gõ ra trong đêm tối, mỗi component tôi cẩn thận căn chỉnh từng pixel, mỗi database schema tôi tối ưu hóa… tất cả đều mang theo một phần linh hồn, một phần DNA của tôi trong đó. Tôi không còn là một kẻ vô danh vô hình đứng sau những dự án nghìn tỷ của tập đoàn. Tôi đang để lại dấu ấn cá nhân rõ nét của chính mình trên không gian số khổng lồ này.


    Lời Kết: Chuyến Tàu Một Chiều Đến Tương Lai

    Cuộc sống hiện tại của tôi—một cuộc sống ngược múi giờ, không lương, đầy rủi ro—hoàn toàn không phải là một "bài văn mẫu" hay một lời khuyên giáo điều cổ súy tất cả mọi người nên đồng loạt bỏ việc văn phòng để lao vào con đường indie hacker.

    Sự tự do luôn là thứ hàng hóa xa xỉ và đi kèm với một cái giá cực kỳ đắt đỏ. Nó đòi hỏi bạn phải có một kỷ luật thép để không biến những ngày không sếp thành những ngày lười biếng; một tinh thần thép để chịu đựng được sự bất an về tài chính; và một niềm đam mê đủ lớn, đủ sâu để làm người bạn đồng hành duy nhất vượt qua những khoảnh khắc cô đơn tột cùng khi đối diện với màn hình máy tính vào lúc 3 giờ sáng.

    Nhưng nếu cho tôi quay ngược thời gian để lựa chọn lại một lần nữa, tôi vẫn sẽ không ngần ngại chọn con đường gập ghềnh này.

    Đồng hồ đã điểm 8 giờ sáng. Tiếng còi xe ngoài phố đã bắt đầu rầm rộ. Thế giới ngoài kia đang chính thức bước vào guồng quay hối hả của một ngày mới. Còn tôi, tôi chuẩn bị khép lại một ngày làm việc tuyệt vời của mình, nhắm mắt lại và chìm vào giấc ngủ với một tâm trạng mãn nguyện, tràn đầy năng lượng tích cực của một kẻ vừa làm chủ hoàn toàn số phận và thời gian của chính mình.

    Tôi đang có khoảng thời gian đẹp nhất trong cuộc đời. Và tôi biết chắc chắn rằng, một ngày nào đó, những hạt mầm tôi đang lặng lẽ gieo xuống đất trong những đêm dài không ngủ này, sẽ vươn mình lớn mạnh thành những cây cổ thụ vững chãi.

    Giấc mơ của cậu nhóc năm xưa, nay đang được tôi viết tiếp một cách kiêu hãnh—bằng từng dòng code xuyên đêm.


    Còn bạn? Giấc mơ thuở bé của bạn là gì, và bạn có đang trên đường hiện thực hóa nó? Hãy để lại bình luận phía dưới để cùng chia sẻ câu chuyện với mình nhé!